Gezocht CPN verkiezingsprogramma’s

Ik ben voor mijn onderzoek naar de veranderende Nederlandse politieke ruimte op zoek naar de verkiezingsprogramma’s van de CPN uit 1959 en 1963. Deze zijn niet op genomen in de archieven van het Instituut voor Sociale Geschiedenis of het Documentatie Centrum Nederlandse Politieke Partijen. Een ieder die in bezit zijn van deze twee verkiezingsprogramma of weten hoe ik dit kan verkrijgen, kan mij bereiken via s.p.otjes at umail.leidenuniv.nl

Amerikaanse Verkiezingen 1: Europese Electoral College

Hoe zou een Europese electoral college er uit zien? Wie zou, als we Amerikaanse regels in zouden voeren de President van Europa worden? Een krantenartikel uit een andere wereld. De verkiezingsuitslag is "echt"  in de zin dat ik heb proberen na te rekenen hoe Europese staten zouden stemmen links of rechts op basis van recente verkiezingen.

Sarkozy/Ansip veroveren het Kasteel van Laken. Republikeinen winnen een ruime meerderheid in de Europese Raad van Kiesmensen.

Brussel – 5 november 2008. De Partij voor een Europa van Republieken heeft een klinkende overwinning behaalt op de Europese Democratische Partij. De conservatieven hebben met name in Oost-Europa sterke overwinningen behaalt. In Polen en Letland wonnen ze met marges van 70 en 44%. Met overwinningen in cruciale swing states als Zweden, Litouwen en Frankrijk heeft de combinatie Sarkozy/Ansip een helder mandaat gekregen voor hun op liberale leest geschoeide hervormingsprogramma. In totaal vergaarde de Republikeinen 160 kiesmensen, 31 meer dan de Europese Democraten. Anders dan in 2003 wisten de Republikeinen ook een meerderheid van de stemmen achter zich te krijgen. Het verschil van 5% konden de Democraten in de laatste dagen niet meer in lopen. Sarkozy beloofde in zijn overwinningsspeech zich in te zetten voor hervormingen door heel Europa, zodat: "We as Europeans can take the lead in fighting the crises we face to day: the crises on the financial markets and the crisis of global warming call for European action."

Tony Blair, de Democratische kandidaat voor het presidentschap belde om 2u00 CET de gouverneur van Frankrijk om hem te feliciteren met zijn overwinning. Blair won 10 staten waaronder zijn thuis staat Groot-Britanie. Hier won hij met een marge van 29% alleen op Cyprus (31%) haalde de Democraten een ruimere overwinning. In een speech om 2u30 CET tegen aanhangers verzameld in de Millenium Dome zei Blair: "We didn’t win this time, but ours is not a party of sulking. We look forward to the future as Democrats we will always fight for a better tomorrow." Verder riep Blair op tot samenwerking met de Republikeinen. De basis hiervoor is beperkt zowel in de Europese Senaat, als het Europese Huis van Afgevaardigde hebben de Republikeinen hun meerderheid behouden (34-20 en 124-111).

Electoral_map2006Gemiddeld lagen de twee partijen zo’n 19% uit elkaar. De electorale geografie laat een verdeeld Europa zien. Blair wist klassieke Democratische staten als Duitsland, Spanje, Portugal en Griekenland vast te houden. Sarkozy won echter in het Noorden (Zweden, Finland, Denenmarken) een klassiek (sociaal-)democratisch terrotorium, waar Sarkozy het nog moeilijk had gehad tijdens de voorverkiezingen. Er wordt hier gesproken over het Ansip effect het waren met name
liberalen die hier voor Sarkozy kozen op basis van zijn keuze voor de
hervormingsgezinde gouverneur van Estland. Verder wist Sarkozy grote staten als Frankrijk, Italie en Polen achter zich te krijgen. In de nieuwe lidstaten deed Sarkozy het beter dan Blair. Van de 12 nieuwe staten won Blair er slechts 5 waarvan drie (Hongarije, Malta en Slovenie) met zeer kleine marges. Frankrijk was een hotly contested battleground state. Sarkozy won hier bij 4%. Blair had in het in deze, klassieke Democratische staat zwaar gehad tijdens de voorverkiezingen. Hij liet het campaignen in Frankrijk dan ook met name over aan zijn surrogate en voormalige opponent Massimo D’Alema die veel populairder was onder het klassiek-linkse electoraat.

Commentatoren leverden verschillende interpretaties van de overwinning. Veel mensen interpreteren de uitslag als een verlies voor Blair. Hij had door zijn keuze voor een sociaal-liberaal hervormingsprogramma en de als centristisch bekend staande Hongaarse gouverneur Ferenc Gyurcsany aan het begin van de verkiezingen de lagere klassen voor zich vervreemd. Deze hadden als in de voorverkiezingen Blair links laten liggen en gekozen door D’Alema. In de laatste weken richtte Blair zich met name op deze kiezers door te komen met een sterk sociaal-democratische programma. Dit vervreemde echter zowel de  D’Alemiani als klassieke Blairites. De D’Alemiani vonden zijn sociaal-democratische zwenking too little to late, terwijl juist veel Blairites bij Sarkozy de marktgerichte hervormingen vonden, die ze bij Blair misten. Door de nadruk te leggen op een sterk Europa om mondiale crisissen aan te pakken wist Sarkozy een deel van de traditioneel vooruitstrevende/pro-Europese basis van Blair weg te halen.

Andere commentatoren spreken over een herboren Partij voor een Europa van Republieken. Met zijn overwinning op de Duitse gouverneur Merkel in de voorverkiezingen wist Sarkozy de Republikeinse Partij op nieuw uit te vinden. Niet langer als een klassieke Christen-Democratische Partij die een nadruk legt op subsidiariteit, overleg en harmonie, maar als een liberale hervormingspartij, geleid door seculiere politici. Het Merkel-effect, dat de katholieke stemmers over zouden stappen naar Blair is uit gebleven, alhoewel Blair juist ook in de laatste weken een nadruk probeerde te leggen op zijn religieuze achtergrond. De veel besproken overstap van Belgisch Republikeinse vice-gouverneur Joel Milquet naar de Europese Democratische Partij heeft hier niet verder aan bij kunnen dragen.

Daniel Cohen Bendit in de voorverkiezingen nog onsuccesvol tegen kandidaat van Blair beklaagde zich op verkiezingsdag tegenover journalisten over het gebrek aan ambitie bij Blair: "All we hear from Sarkozy is Climate Initiative here and Islamic Women Emancipation initiative there. What did we hear from Blair: the same old story: raising taxes to raise employment. Come on, the European Democratic Party has come to far to repeat and repeat such social-democratic dogmas." Indulis Emsis, de voormalige groene gouverneur van Letland die tijdens de voorverkiezingen Daniel Cohen Bendit zijn enige overwinning opleverde in Letland, wordt al genoemd als minister van Milieu en Energie in het Kabinet-Sarkozy.

Jean Marie Le Pen prees zijn partijgenoot Sarkozy voor zijn krachtdadig optreden. Er was lang gespeculeerd over een mogelijke third party kandidatuur van de eminance grice van Europees Extreem Rechts die in de voorverkiezingen twee staten (Polen en Oostenrijk) achter zich had weten te krijgen. Maar zo zei hij op de rally van Sarkozy: "It is the promise of French President of Europe that has kept me from running as an independent, a promise that is finally realized. Long live France! Long live the Republic! Long live a Europe of Republics!"

Waterschap Blues

Het kieskompas is helder. Ik moet bij de waterschapsverkiezingen Partij voor de Dieren stemmen. In Holland Rijnland is er geen groenere partij dan die club van Thieme. Water Natuurlijk het samenwerkingsverband van sportvissers en milieuorganisaties, dat wordt gesteund door GroenLinks, is zelfs niet groener dan de Partij van de Arbeid. De nadruk van deze lijst lijkt te liggen op de waarde van het landschap als recreatiegebied  en niet van het milieu als iets wat waarde op zich heeft.

Maar dan kijk je bij de site van de partij van de dieren. En daar staan twee kandidaten op nummer twee en drie: Lowie en Bram van Liere. Ik ken ze niet, maar het lijkt er op te duiden dat de lokale afdeling van de Partij van de Dieren een familie aangelegenheid is. Een partij die zo zwak is dat ze afhankelijk is van familie banden voor haar partij organisatie is in mijn ogen niet klaar voor enige verkozen positie zelfs niet het waterschap.

Dus kan ik naast de partij voor huisdieren en familieleden, kiezen voor een stem voor de PvdA, een gematigd groene partij die iedere steun in deze verkiezing uit gaat leggen als steun voor dit kabinet of voor Water Natuurlijk, maar dan misschien een voorkeursstem aan de lokale GroenLinkser. 

Gelukkig kan ik nog even twijfelen. Wanneer zijn die verkiezingen ueberhaupt?

Oproep: foto’s van GroenLinks politici

Wikipedia is opnieuw bezig de door mij opgeloade foto’s van GroenLinks politici er af te gooien. Prachtige foto’s van Kees, Britta, Naima, Tof(ik), die net niet vrij genoeg zijn upgeload in de ogen van de copyright politie.

Maar samen kunnen we ze hebben. Stuur mij jouw foto’s van GroenLinks politici die je zelf hebt gemaakt en die je mij geheel zonder voorwaarden op wikipedia wil laten uploaden. Ik ben op zoek naar: foto’s van kamerleden, europarlementariers, wethouders in de vier grote steden, partijvoorzitters, burgemeesters vanaf 1989. Houdt de GroenLinks artikelen op wikipedia kleurrijk!

Inzendingen kunnen gestuurd worden naar simon apenstaartje dwars punt org of in een reactie bij dit artikel.

P.S. foto’s die GroenLinks politici van zich zelf ter beschikking stellen worden beloond met een slaafvrije chocolade letter.

Cradle to Cradle Cover to Cover

In een keer uitgelezen. Cradle to Cradle Cover to Cover. Groen moet niet gaan om minder zo stellen William McDonough en Michael Braungart. Het is niet genoeg steeds minder vervuilende chemicalien onze atmosfeer, bodem en rivieren in te zenden. Het wordt tijd dat mensen eens een positieve bijdrage gaan maken aan de planeet waarop wij leven. We moeten ons afval niet verbranden of begraven maar opnemen in cyclussen. Een cyclus voor biologisch materiaal, waarbij we aan kunnen haken op de cyclus van Moeder Natuur. Dan kunnen we voedingsstoffen die we weg halen terug geven aan de aarde.

Het boek broeit met nieuwe originele ideeen voor groene innovatie, industrie en ontwerp maar wat moet groene politiek met de nieuwe ideeen voor een groene economie? McDonough en Braungart zijn skeptisch over de rol die de overheid kan spelen. Ze hebben erg veel vertrouwen in hoe hun verhaal bedrijven kan overtuigen om groen te produceren: op de lange termijn goedkoper, geen milieucontroles meer, en productievere, gelukkigere werknemers. Een regelgevende overheid zo stellen McDonough en Braungart heeft een temperend effect op innovatie en productie.

Het belangrijkste punt voor GroenLinkse politiek is het idee van McDonough and Braungart dat duurzaamheid niet genoeg is: we moeten er niet naar streven om minder vervuilend te zijn, het is niet genoeg om net iets minder gif uit te stoten. Veel GroenLinksers blijven steken in het sombere consuminderen: minder gebruiken, minder uitstoten. McDonough en Braungart bieden een uitweg tussen het naieve idee dat we kunnen blijven produceren op dezelfde manier en het idee dat alles minder moet: we kunnen zo produceren dat we voedingsstoffen  aan de natuur terug kunnen geven om onze natuurlijke omgeving te verrijken in plaats van te vernietigen.

Toch heb ik zo mijn twijfels over de wijze waarop McDonough en Braungart te werk gaan. Het lijkt mooi om aan de natuur de voedingsstoffen die we er uit onttrekken ook terug te geven: maar denk aan de sloten in Nederlandse polders. Deze overvloeien met algen die de natuurlijke flora en fauna verdrijven. Dat komt omdat er teveel voedingsstoffen in het water zitten en zo worden planten die in een voedselrijke omgeving goed kunnen leven (algen) bevoordeelt over planten die zich hebben aangepast aan een voedselarme omgeving.

Ieder menselijke activiteit of het nu goed of slecht bedoeld is heeft een verstorend effect op de natuur. Misschien is het beste dan maar om dit verstorend effect zo klein mogelijk te maken.

Aboutaleb Shuffle

Nu de PvdA Ahmed Aboutaleb naar Rotterdam stuurt om daar zich voor te bereiden op de positie van premier van Nederland, moet er een nieuwe staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gezocht worden.

Er zijn een aantal modellen voor opvolging mogelijk: er komt iemand uit het lokale bestuur gehaald worden; een wethouder of fractievoorzitter om de voormalig wethouder Ahmed te vervangen. Iemand die met zijn voeten in de modder heeft gestaan, een doener. Of er wordt geschoven in het kabinet zodat een sterke ervaren bestuurder de zware portefeuille van Aboutaleb kan overnemen. Het kabinet is geen plaats voor on the job training. Of een kamerlid wordt gepromoveerd tot staatssecretaris. Een politiek talent, een spraakmakende politicus.

Deze drie kenmerken (een ervaren doener die toch nog steeds een politiek talent genoemd kan worden) komen samen in Hans Spekman woordvoerder "vertrapten en verdrukten" van de PvdA en daarvoor wethouder in Utrecht. De keuze voor Spekman is niet alleen een keuze voor een ervaren, spraakmakende politicus met voeten in de lokale politiek, maar ook een politieke keuze om nog meer zetels bij de SP weg te halen: Spekman is een sociale, linkse man maar ook een tegendraadse anti-politicus. Dat uitte hij deze week nog in een interview in de Vrij Nederland, waar hij zei dat hij geen minister wilde worden omdat je dan een pak aan moet. Als je ‘t hardst roept dat je het niet wordt, wordt je het zeker!

Deliberatie op het GroenLinks forum

GroenLinks is digitaal. Al een paar jaar is er een GroenLinks forum, maar met het toekomst project heeft men geprobeerd er uit te halen wat er in zit. Iedereen kon digitaal input leveren op het nieuwe beginselprogramma. We hebben het geweten.

Ik keek vanmiddag even naar het debat dat gevoerd is over "mijn" voorstel: het vernieuwen van de democratische rechtsstaat door onder meer het inperken van de macht van de koningin. Alles wat er mis kan gaan op een internet forum ging mis (Murphy’s Law 2.0 laten we maar zeggen): de eerste reactie is van een stamgast ("de does"). Hij schrijft dat hij het er volledig mee eens. Van wat ik heb gezien is deze persoon het met alle prioriteiten eens, nuttige input. Dan reageert een andere stamgast ("ron1872"). Hij meent dat de koningin niet zo maar afstand zal doen van haar positie. En dan komt het hoogtepunt: "De Does" die het schijnbaar al vaker met "ron1872" oneens is geweest keert het principe "Don’t Feed the Troll" om. Hij legt "ron1872" een controversiele uitspraak in de mond: het koningshuis is fascistisch (Godwin’s Law anyone?). Op wikipedia proberen we vervelende gebruikers (trollen) te negeren, maar "de Does" meent dat het een goed plan is om de trol voor te zijn met off-topic onzin. "Ron1872" grijpt dit aan om uiteen te zetten dat het koningshuis inderdaad fascistisch is. De rest van het debat volgt is tussen "De Does" en "Ron1872" over het fascistische gehalte van het koningshuis. Deze discussie bestaat voornamelijk bestaat uit het schelden en het "welles" en "nietes" van een schoolplein. Hij zeurt twee dagen door tot de moderator er eindelijk een eind aan maakt.

Het forum van GroenLinks is een uitermate trieste plaats, waar weinig inhoudelijk debat op niveau plaats vindt. Het bevestigt me in mijn opvatting dat GroenLinksers te veel hechten aan ongestructureerde, open participatie van "de basis" en geen oog hebben voor wat voor’n onzin daaruit kan komen als je het niet goed organiseert. Bij zowel het proces van het beginselprogramma schrijven als in het uiteindelijke stuk ligt hier een te grote nadruk op een verouderd ideaal van participatie. Natuurlijk ben ik voor debat en input van iedereen maar laten we dat zo organiseren dat we het beste uit elkaar halen en niet het slechtste.

The Philosophy of Parties

Feestjes zijn rare dingen. Je nodigt een heleboel mensen uit waar jij een band mee hebt, om vervolgens de hele avond rond te rennen om iedereen van eten en drinken te voorzien en niemand te kunnen spreken. Maar omdat je mensen hebt uitgenodigd waarmee jij zelf iets hebt en die niet per se iets met elkaar hebben, komt het er op neer dat je bij een feestje dus dat niemand iemand hoeft te spreken met wie hij echt een hechte band heeft.

Daarom hou ik niet van feestjes. En geef ik voor mijn verjaardag eigenlijk alleen maar een feest voor mijn (schoon)familie die elkaar wel kennen en zo elkaar nog eens spreken. Ik vind het ook leuk om hen uit te nodigen in mijn eigen huis en hen te laten zien hoe ik woon. Maar voor mijn vrienden geef ik eigenlijk geen feestjes. Ik doe altijd mijn best om in de maand november/december (als Erik en ik jarig zijn) onze goede vrienden uit te nodigen in clustertjes. Om samen met mensen die elkaar kennen een avond naar de film te gaan, een goed gesprek te voeren of te gamen tot diep in de nacht. Dan heb je ten minste tijd en aandacht voor elkaar en doe je iets waarvan je het leuk vindt om samen te doen.

Maar ja, als je zegt dat je ooit wilt trouwen wil iedereen plotseling op je receptie komen, van goede vrienden via studiegenoten tot hele DWARSbesturen. Maar dan wordt dat weer zo’n feestje waar je allerlei mensen uitnodigd en voor niemand tijd hebt. Waar allerlei mensen komen omdat ze blij voor je zijn, maar omdat het zo druk is je dat met niemand kan delen. 

The philosophy of gift giving

Cadeau’s zijn rare dingen. Je geeft een ander iets wat jij vindt dat hij moet hebben. Er zijn grofweg drie modellen van cadeau’s geven: het ene model gaat primair uit van de ontvanger, het andere van de gever en in het derde wordt er geld gegeven.

In het eerste geval levert de ontvanger een lijst aan met dingen die hij graag zou willen hebben, het is dan aan de gever om iets uit te kiezen. De ontvanger is hier de partij die in controle is: het is zijn lijstje dat uiteindelijk bepaalt wat er gegeven wordt. De gever wordt hiermee een veredeld postorderbedrijf en daarmee wordt het cadeau weinig persoonlijk, want de gever hoeft niets te hebben met wat hij koopt.

De tweede optie gaat uit van de gever. Hij geeft iets wat hij graag wilt weg geven. Soms doet het er niet eens toe wie de ontvanger is. Bloemen of een fles wijn bijvoorbeeld zijn vinden die mensen geven primair omdat ze iets willen geven. Naar mate de gever de ontvanger minder goed kent, wordt zo’n soort cadeau minder persoonlijk omdat het niets meer te maken heeft met de ontvanger. Het cadeau wordt een intentie in de vorm van iets uit een gift shop. Het cadeau zelf is dan eigenlijk zonde van het geld.

Je kan de vrijheid van de ontvanger om iets te krijgen wat hij wil hebben combineren met de mogelijkheid van de gever om iets te geven. Dat kan in een gesloten envelop of een boekenbon. In dat geval kan de gever echt iets geven, maar de ontvanger kan daarmee iets kopen wat hij echt wilt. Dit is echter onpersoonlijkheid ten voete uit.

Er is een vierde optie, maar dat vereist een gever, die zich zeer bewust is van zijn rol en die de ontvanger goed kent. In dat geval koopt de gever iets waarvan hij weet dat de ontvanger het graag wilt hebben maar ook wat hij zelf graag zou willen krijgen. In die overlap zit dan vaak iets wat de relatie tussen gever en ontvanger vorm geeft. Bijvoorbeeld: je geeft een iemand een film waarvan je weet dat de ander hem wil zien en die jij ook wil zien: een film die je eigenlijk het beste samen kan kijken. Het perfecte geschenk zit in die overlap tussen zelf willen en weg geven, als teken van verbondenheid.

Maar dit is ook het meest gevaarlijke soort cadeau, omdat als de ontvanger het niet zo goed vindt als de gever vindt dat ontvanger het zou moeten vinden, de gever hem toch niet zo goed kende.

Rationeel Programma’s Schrijven

Kan de politiek wetenschappen helpen begrijpen waarom het concept-beginselprogramma zo is zoals het is? Welke processen liggen te grondslag aan het proces van het schrijven van een programma?

Rational choice institutionalisme geeft een mooie aanzet. Deze theorie over politiek handelen stelt dat individuen proberen hun nut toe maximaliseren, en dat zij hierin beperkt, maar ook bevoordeeld kunnen worden door bepaalde instituties. Het is belangrijk op te merken dat rational choice een model biedt om de werkelijkheid te modeleren, gebaseerd op assumpties. Zij hoeft niet per se de motivaties van actoren juist weer te geven. Binnen een politieke partij hebben schrijvende commissies bijzonder veel macht. Door de eerste zet in het formele proces van congres goedkeuring van een stuk te zetten, beperken zij de positie die het uiteindelijke programma in kan nemen. De positie die in het concept-programma wordt ingenomen, beperkt welke amendementen worden aangenomen. Belangrijk voor deze stelling is het median voter theorema. Dit is het principe dat de uitslag van een stemming wordt bepaald, als er twee keuzes zijn, door de middelste (in wiskundige termen de mediane) stemmer. Het is haar stem die nodig is voor een meerderheid. Een voorstel dat haar steun niet heeft zal het niet halen. Een vrij fundamentele assumptie hierbij is dat de standpunten in een dimensionale ruimte zijn voor te stellen.

Naamloos2

Stel: de GroenLinks congresgangers bevinden zich op een lijn van grofweg D66-achtig progressief-liberalisme tot SP-achtig conservatief-socialisme. De congresgangers zijn unimodaal verdeeld over deze lijn. De mediane stemmer zit precies in het midden, met 50% van de congresgangers meer richting D66 en 50% van de congresgangers meer richting de SP. Zijn stem maakt of breekt een meerderheid. Dit is grafisch weergegeven in het figuur, met D66 als het ene uiterste, SP als het andere uiterste en M als een punt in het midden. Een hypothetisch concept-beginselprogramma is aangeven met een C. De middelste congresganger zal alleen voor een amendement op dit programma stemmen als dat dichter bij zijn positie staat dan het concept. De grens voor de amendementen die hij steunt is C’, dat precies even ver van hem als het concept-beginselprogramma, maar dan in de andere richting. Hij zal dus amemdent A1 niet accepteren, dat staat verder van hem af dan het concept-beginselprogramma C, maar amendement A2 wel, dat dichter bij hem staat dan het concept-beginselprogramma. In die zin beperkt de commissie door haar concept dan dus de uiterste de positie van het beginselprogramma.

Laten we aannemen dat de schrijvers van het beginselprogramma, in het bijzonder de penvoerder, Bart Snels, meer richting D66 dan richting SP staan dan de mediane congresganger.  Welke positie moeten zij dan innemen om het programma zo dicht mogelijk bij hun eigen positie te krijgen, dat is om te voorkomen dat het programma verder richting SP wordt getrokken? Dat is een positie die gelijk is aan de positie van de middelste congresganger (M), iedere positie die zij richting D66 daarvan innemen, maakt het mogelijk dat het congres ook amendementen zal aan nemen die meer richting SP zijn.

In deze zin is de gematigde, weinig liberale, maar ook weinig radicale taal van het concept-beginselprogramma te begrijpen. De schrijvers hebben geprobeerd een tekst te schrijven die niet verder in een bepaalde richting gesleept kan worden. Vanuit dit perspectief is een beginselprogramma op zich ook geen compromis, die beide zijden bij elkaar moet brengen, maar het gevolg van angst dan een zijde het programma verder sleept dan de schrijvers zouden willen. Iedere stap die het beginselprogramma richting D66 en weg van de middelste kiezer brengt, kan op het congres een mogelijke stap richting SP worden.

P.S.

Het concept-beginselprogramma kan overigens ook geen compromis zijn: immers een compromis
is het gevolg van onderhandelingen tussen groeperingen. Over het
concept-beginselprogramma is (nog) niet door de belangrijkste flanken
uit de ideologie discussie (Krities GroenLinks’ers als Leo Platvoet en liberalen als Halsema)
of hun vertegenwoordigers onderhandeld. Er is een stelling geponeerd
door een schrijversgroep, die eenzijdig was samen gesteld uit mensen
die zich dan wel afzijdig, dan wel liberaal hebben opgesteld in de
discussie over beginselen.