Kunduz in Perspectief III

Ik heb geen gemakkelijk oordeel klaar over de keuze van GroenLinks om in te stemmen met de politietrainingsmissie naar Afghanistan. Ik hoop dat de missie de situatie in Afghanistan verbeterd, ik twijfel of de toezeggingen die de kamerfractie heeft afgedwongen het verschil gaan maken, maar de mensen die ik heb gekozen om een geinformeerde keuze te maken denken dat wel. Ze werken daarbij binnen de ruimte die ons verkiezingsprogramma hen geeft. Zo werkt een representatieve democratie. En toch maak ik me zorgen: wat betekent de controversiele keuze voor de politiemissie naar Kunduz voor GroenLinks?

PSP2

Sommige klagen dat nu, we toestemmen met een politiemissie, het laatste pacifisme uit de partij is gegaan. Dat GroenLinks definitief gebroken heeft met haar PSP-achtergrond. Maar toch is PSP de enige overgebleven bloedgroep binnen de partij: de fractievoorzitter in de Eerste Kamer, in het Europees Parlement, de partijvoorzitter en Ineke van Gent zijn allemaal voortgekomen uit de PSP. Hoe kan dat? Om te beginnen is het onterecht om te veronderstellen dat de PSP een pacifistische partij was. De PSP steunde in de jaren '70 de gewelddadige bevrijdingsbewegingen in de Derde Wereld.  Sipkes, die vanuit de PSP voor GroenLinks begin jaren '90 in de Tweede Kamer kwam stelde dat "er een nieuwe internationale moral zou moeten ontstaan die ingrijpen ongrond van het schenden van de mensenrechten onmogelijk maakt." Echt pacifistisch is de partij eigenlijk nooit of misschien heel even geweest.

Wat de PSP wel deelt met GroenLinks is dat het een dissidentenpartij is: een partij waar ruimte is voor verschillende geluiden. De oprichters van de PSP kwamen voortuit mensen die zich niet thuis voelden bij de stalinistische CPN of de pro-Amerikaanse PvdA in de strijd van de Koude Oorlog, maar ook liberale pacifisten, progressieve Christenen, anarchisten Marxisten. De verschillende stromingen leverde wel conflicten op. Eind jaren '60 en begin jaren '70 woedde er een harde ideologische strijd in de PSP tussen mensen die wilden samenwerken met de PvdA, mensen die alleen verder wilden gaan of mensen die de PSP wilden om vormen tot een revolutionaire massapartij.

En dat heeft GroenLinks ook: een partij waar ruimte is voor mensen die de SP te conservatief vinden, D66 te rechts, en de PvdA te pragmatisch. In GroenLinks moet er ruimte zijn voor nieuw links en oud links, voor eco-socialisten en vrijzinnigen, voor voorstanders en tegenstanders van de missie naar Kunduz, voor oude dwarse PSP'ers en jonge PSP-spelende DWARS'ers, voor linkse D66'ers en progressieve SP'ers.

Kunduz in Perspectief II

Ik heb geen gemakkelijk oordeel klaar over de keuze van GroenLinks om in te stemmen met de politietrainingsmissie naar Afghanistan. Ik hoop dat de missie de situatie in Afghanistan verbeterd, ik twijfel of de toezeggingen die de kamerfractie heeft afgedwongen het verschil gaan maken, maar de mensen die ik heb gekozen om een geinformeerde keuze te maken denken dat wel. Ze werken daarbij binnen de ruimte die ons verkiezingsprogramma hen geeft. Zo werkt een representatieve democratie. En toch maak ik me zorgen: wat betekent de controversiele keuze voor de politiemissie naar Kunduz voor GroenLinks?

PSP2

Je kan zoals rechtse opiniemakers, Arend-Jan Boekestijn, Ephimenco of Eric Vrijsen, Jolande Sap de hemel in prijzen. En het is moedig om tegen de stroom in te gaan, om te kiezen voor datgene wat je denkt dat goed is, zelfs als dat niet het meest electoraal-strategische is. Maar het is ook gevaarlijk om voor de troepen uit te lopen als je pas zo kort partijleider bent; om zolang twijfel uit te stralen dat je je kiezers en leden niet mee neemt in je uiteindelijke keuze. De PvdA heeft het andere gedaan: vanwege electoraal-strategische overwegingen een missieniet  steunen voor je nog maar wist water aan de hand was. Die krijgen de wind van voren van de rechtse media.

Drie partijen spinnen hier garen bij: de VVD, de SP en D66. De VVD laat zien dat hun minderheidskabinet werkt, Rutte komt over als een pragmatisch, doelgericht politicus en de Nederland doet als NAVO-land gewoon mee. De SP en D66 zijn wel in staat om eerlijke politiek te combineren met een verenigd front. Ik hoor soms GroenLinksers speculeren over hoe mooi het zou zijn als er een progressief en een conservatief linkse partij zou ontstaan. Ze lijken daarbij soms te vergeten dat er twee partijen daarmee van het toneel zouden verdwijnen: de PvdA als centrum-linkse partij die verscheurd wordt tussen zijn progressieve kader en zijn conservatieve kiezers. En GroenLinks waar nieuw optimistisch links misschien de overhand heeft maar ook nog steeds ruimte is voor oud cynisch links. Een splitsing tussen progressief en conservatief links betekent een splitsing van de PvdA en van GroenLinks.

Het gevaar is dat als GroenLinks nu een negatieve spiraal terecht komt, dat de boel wordt overgenomen door D66. Kritisch GroenLinks gaat naar de SP en de rest naar D66: Niet een fusie waarbij het beste van GL en D66 wordt verenigd maar een vijandige overname, inclusief het klassiek-liberale economische programma van D66.

Kunduz in Perspectief I

Ik heb geen gemakkelijk oordeel klaar over de keuze van GroenLinks om in te stemmen met de politietrainingsmissie naar Afghanistan. Ik hoop dat de missie de situatie in Afghanistan verbeterd, ik twijfel of de toezeggingen die de kamerfractie heeft afgedwongen het verschil gaan maken, maar de mensen die ik heb gekozen om een geinformeerde keuze te maken denken dat wel. Ze werken daarbij binnen de ruimte die ons verkiezingsprogramma hen geeft. Zo werkt een representatieve democratie. En toch maak ik me zorgen: wat betekent de controversiele keuze voor de politiemissie naar Kunduz voor GroenLinks?

PSP2

Begin 1999, eind 2001 en nu in begin 2011 heersten er in GroenLinks harde discussies over oorlog en vrede. In alle discussies was de fractie sterk verdeeld. De centrale vraag was in 1999 of 2001 of GroenLinks mede-verantwoordelijk moet zijn voor militair, humanitair ingrijpen. Dat is nu anders: het gaat om een trainingsmissie, nog steeds beargumenteerd vanuit humanitair perspectief

In 1999 en 2001 stroomden leden uit volgens de media. Met name oud-CPN'ers en oud-PSP'er vertrokken: dit waren partijen die zich jarenlang hadden verzet tegen de NAVO. Marcus Bakker (oud CPN-leider), oud PSP-voorzitter Mazeland, oud PSP-senator Jaap Vogt verlieten de partij in 1999. Oud PSP-voorzitter Saar Boerlage verliet de partij in 2001. Opvallend genoeg daalde in 1999 en 2001 het ledenaantal van GroenLinks niet: een toename van 34 leden en 723 leden (bij een gemiddelde stijging van 266 leden per jaar). Overigens 1999 was voor GroenLinks een topjaar electoraal, en in 2002 haalde GroenLinks een relatief goede score (tijdens op de opkomst van Fortuyn). Verantwoordelijkheid nemen hoeft niet vertaald te worden in electorale neergang of ledenverlies.

Toch dreigt er gevaar nu. De discussie binnen GroenLinks dreigt te verzuren: Karel van Broekhoven op Radio 1 en bij de VARA met dreigende taal over moties op het congres. Leden die hun lidmaatschap op zeggen. Kiezers die niet begrijpen waarom hun partij "deze oorlog" steunt. Afhakende campaigners. En dat een maand voor de verkiezing van de Eerste Kamer. Ik hoop dat het goed afloopt maar ik heb er een hard hoofd in.

Ineke van Gent: tegen de stroom in

Het was een opvallende keuze vanacht: GroenLinks stemde voor de missie naar Kunduz. Een GroenLinks kamerlid stemde tegen: Ineke van Gent. Ze heeft onvoldoende vertrouwen dat de missie tot een goed einde gebracht kon worden. De keuze van Van Gent was opmerkelijk maar niet onverwacht.

Al in de jaren '90 werd zij gezien als een representant van de linkerflank van GroenLinks. Ze had een lange mars door de partij gemaakt.  Ze was afkomstig van de anti-militaristische, links-socialistische PSP en actief van de jongerenorganisatie daarvan, de rebels-linkse PSJG. Overigens was haar vader militair. Ze werkte tijdens haar studie onder andere in een kantine, iets wat later door Buro Renkema prachtig werd geparodieerd. Tussen 1985 en 1994 was ze voor de PSP en later GroenLinks van de Groningse gemeenteraad. Ze was een bijzonder actief en activistisch raadslid. Al in 1993 roerde ze zich landelijk binnen GroenLinks. Ze was een van negen kandidaten in de interne verkiezing van een nieuwe lijsttrekker. Ze kreeg 6% van de stemmen. Ze werd ook op de plek #8 van de GroenLinks lijst gezet: GroenLinks kreeg 5 zetels.

In 1998 werd wel Van Gent gekozen in de Tweede Kamer, als #5. Daar was ze een actief en activistisch kamerlid. Ook stelde ze zich onafhakelijk op: al in 1999 toonde ze zich dissident. Ze stemde ze, samen met Farah Karimi tegen het NAVO optreden in Kosovo. De keuze voor GroenLinks, een partij met pacifistische wortels, om de NAVO interventie in Kosovo te steunen was heel moeilijk geweest: ook deze beslissing werd om schreven als een worsteling. Toen de Servische regering in reactie op de NAVO bombardementen haar geweld tegen de burgerbevolking verhevigde, sloeg Van Gent om van 51% voorstander van de interventie naar 60% tegenstander. Ze stemde samen met Karimi mee met een motie van de SP tegen het militaire optreden. De rest van de fractie stemde niet mee. In 2001 volgde de NAVO invasie van Afghanistan, ook dit verdeelde de partij en de fractie. Nadat de fractie eerst de invasie had gesteund sloeg Van Gent al om en begon ze te pleiten voor een bombardementspauze.  De fractie in geheel volgde snel haar voorbeeld. Ook stemde ze tegen de goedkeuring van het huwelijk tussen Maxima en Willem-Alexander.
Ze werd door de partij in 2002 op #9 gezet, een sterke stap lager dan in 1998. Ze werd, net als Tom Pitstra, gezien als een van dwarse Groningse kamerleden. Met steun uit Groningen en Brabant probeerde ze hoger te komen, maar tevergeefs. GroenLinks kreeg 10 zetels en dus werd ze weer verkozen. Ze werd fractiesecretaris. In 2005 was ze juist een van de gezichten geworden van een vernieuwing van de partij. Haar naam stond, samen met die van Halsema, op de controversiele nieuwe sociaal-economische agenda van haar partij "Vrijheid Eerlijk Delen". Ze werkte aan initiatieven op het gebied dierenrechten, vrouwenemancipatie en klokkeluiders. In 2006 werd ze wederom op #5 gezet door het congres. In 2010 kreeg ze dispensatie van het congres om een extra termijn door te gaan, en tegen het advies van de kandidatencommissie in werd ze op #5 gezet door het congres. Een erkenning was van haar lange staat van dienst in de partij en haar populariteit bij het partijkader. Na het vertrek van Halsema was Van Gent het langstzittende kamerlid van GroenLinks. Haar parlementaire ervaring kwam tot uiting in deelname aan het presidium, een voorzitterschap van een parlementaire commissie en het vice-fractievoorzitterschap. Ze kon haar eigen portefeuille samen stellen uit de onderwerpen die zij het mooiste vond: de Antillen, vrouwenemancipatie en openbaar vervoer.
Ze is nu niet alleen het meest ervaren kamerlid, maar ook een van de kamerleden met het grootste netwerk binnen de partij. Een exponent van de activistische, linkse stroming in een partij waar het pacifisme nog steeds niet verdwenen is. Iemand die het kan maken om tegen de stroom in te zwemmen.

Babylon 5: 6 major races

Op advies van Ewoud Klei ben ik maar eens naar Babylon 5 gaan kijken. Babylon 5 is een science fiction serie uit de tijd van Star Trek Deep Space Nine. Ik wil nu op een aantal punten terug kijken naar Babyblon 5. Een analyse van de complexe politieke relaties in Babylon 5.

Babylon5

Goede social science fiction wordt gedreven door de volkeren die er leven. Er zijn zes grote volkeren in Babylon 5. De Minbari, de Centauri, de Narn en de mensheid, als jonge volkeren en de oudere volkeren de Vorlons en de Shadows.

Het idee van oude en jonge volkeren is fascinerend. De oudere volkeren zetten de jongere volkeren in voor hun eigen doelen. De Vorlons hebben op verschillende werelden ingegrepen en zo de loop van hun geschiedenis bepaalt. Zo hebben ze op verschillende werelden de ontwikkeling van mensachtigen en daarbinnen dan weer van Telepathen gestimuleerd. Ze hebben ook verschillende profetieen over de komende oorlog uit gezet. De Vorlons treden op als een beschermer van de jongere volkeren. Op een moment in het eerste seizoen vernietigen ze geavanceerde technologie omdat de jongere volkeren er nog niet klaar voor zijn. De Vorlons streven naar een geordend universum gekenmerkt door samenwerking en recht. De Minbari zijn de trouwste bondgenoten van de Vorlons.

De Shadows geloven anders dan de Vorlons in chaos, evolutie en verandering. Ze manipuleren de jongere volkeren ook. Ze spelen in op de behoeften van ambitieuze individuen binnen de jongere volkeren. Ze bieden aan hun macht in te zetten ten behoeve van andere volkeren, in ruil waarvoor ze ze later zullen inzetten, als pionnen. De Shadows zijn een grote dreiging aan het begin van de serie, waartegenover de andere volkeren een alliantie moeten vormen. Maar ondertussen breiden ze hun macht uit over de mensheid en de Centauri.

Het is het centrale conflict tussen de Shadows en de Vorlons dat de serie drijft, de oorlog tussen orde en chaos, waarin alle jongere volkeren uiteindelijk als een pion worden ingezet. Het is dus geen strijd tussen "goed" en "slecht", maar tussen de chaos van verandering en de stabiliteit van orde. En beide kanten zijn uiteindelijk moreel laakbaar: zowel de Vorlons en de Shadows manipuleren andere volkeren. De Vorlons doen dat tegen hun wil, terwijl de Shadows juist inspelen op de ambities van anderen. De Vorlons vernietigen uiteindelijk alle planenten die in contact zijn gekomen met de Shadows, de Shadows gaan ook over lijken. In de uitwerking valt het soms wat tegen want de Shadows zijn soms wel heel erg de kracht van "chaotic evil" die gestopt moet worden.

Waar de oudere volkeren bijzonder interessant zijn, zijn de jongere volkeren minder divers. De Minbari zijn een samenleving van oude rituelen en tradities. Ze zijn verdeeld in drie kastes: de Warriors (die vechten) de Workers (die werken) en de Religious Caste (die bidden). We zien het meeste van de laatste kaste, omdat Delenn, de ambassadeur op Babylon 5, van deze kaste is. En daarmee zien we de Minbari van hun spirituele, mystieke kant. Ze geloven in reincarnatie en zijn pantheistisch. Maar de kaste zijn uiteindelijk meer etnische groepen, lidmaatschap is erfelijk en de Religious Caste hebben de rangers ontwikkeld: een eigen leger met een eigen ruimtemacht. De verschillende kaste zijn vertegenwoordigd in de Grey Council, de hoogste macht binnen de Minbari. De Minbari met hun tradities en spiritualiteit zijn een bondgenoot van de Vorlons. De Minbari voerden tot vlak voor het begin van de serie een bloedige oorlog met de mensheid.

De Centauri hadden vroeger meer macht dan nu. Ze worden geregeerd door een keizer, die gekozen wordt door de Centaurum, waarin alle aristocratische huizen zijn vertegenwoordigd.  Ook deze samenleving wordt beheerst door oude rituelen en tradities. Vrouwen moeten hun hoofd scheren en mannen dragen hun haar in een kam op hun hoofd. De Centauri geloven in een pantheon met 49 goden. De Centauri zijn geobsedeerd met macht en rijkdom, maar hun macht gaat steeds verder achteruit vanwege hun interne conflicten, de ambitie van leiders maar bovendien de zelfgenoegzaamheid van de Centauri. De Shadows spelen hier naadloos op in: ze beloven de macht van de Centauri te herstellen. Als de Shadows zijn verdreven vallen de Centauri keizers prooi aan de Drakh, een soort mini-Shadow.

De Narn zijn jarenlang beheerst door de Centauri. De Centauri zien de Narn als minderwaardig en onbetrouwbaar. Toch zien ze zich zelf als een volk dat beheerst wordt door een oude code, tradities en rituelen, vastgelegd in het boek van G'Quan. In de borsten van de Narn kloppen twee harten: die van de krijger, die zich zelf bevrijdde van de Centauri, en die van de priester van hun eigen eeuwenoude spirituele cultuur. De Narn worden geregeerd door de Kha'Ri, een raad waarin de leiders van de verschillende families in vertegenwoordigd zijn.

Er zijn dus grote gelijkenissen tussen de Minbari, de Centauri en de Narn: volkeren die hierarchisch, autoritair en conservatief zijn, met een oude religieuze traditie. Allen worden ze geregeerd door een raad van ouderen en dus niet door het volk. De Minbari zijn religieuzer, de Centauri zijn politieker en de Narn zijn meer krijgers. Maar fundamentele verschillen tussen hun culturen zijn er niet.

De Mensheid is de jongste van alle volkeren: zij worden gekenmerkt hun interne diversiteit, hun tolerantie en hun vermogen om gemeenschappen te bouwen. De Mensheid vervalt steeds verder in een autoritaire, repressieve dictatuur. De Shadows versterken de macht van de autoritaire president, die aan de macht is gekomen door zijn voorganger te vermoorden met hun van de Shadows. Het zijn de militairen van Babylon 5 die uiteindelijk ingrijpen tegen de dictatuur -in een soort Turkse move- en een burgeroorlog voeren om de democratie te herstellen.

De kracht van Babylon 5 zit in de politieke intrige en de complexe relaties tussen de voormalige kolonie Narn en de kolonisator Centauri, tussen de Minbari en de mensheid. De onderlinge relaties worden gekenmerkt door wantrouwen. Dat moet overwonnen worden om uiteindelijk levend uit de oorlog tussen de Shadows en de Vorlons te komen. Maar de volkeren zelf zijn eigenlijk allemaal meer historische soms bijna middeleeuwse culturen, gekenmerkt door aristocratie, religie en traditie, dan echt futurische werelden.

So You Want to Be an Omroep?

In omroepland heerst fusiekoorts. MAX wil met de EO, maar de EO wil alleen verder. De AVRO twijfelt over de VPRO en TROS. Maar de TROS wil met MAX en WNL. De VARA wil met de VPRO en BNN. De KRO en de NCRV praten met de IKON en de RKK. Het aantal omroepen moet van twee-en-twintig naar svh.

De fusiegesprekken zijn nog minder begrijpbaar dan de formatiegesprekken. Dat begrijpt geen enkele kijker. De Publieke Omroep zou moeten kijken naar de commerciele omroep. Wat de kijker namelijk wel begrijpt, zijn reality programma's, zoals X-Factor of the Voice of Holland. Dat zou een goed format kunnen opleveren voor de hervorming van de omroep. We beginnen met twee-en-twintig omroep bazen: die moeten allerlei programma ideeen ontwikkelen en uitwerken, zelf filmen en presenteren. Een kritische jury bespreekt de prestaties van de omroepbazen. De kijkers mogen stemmen. Gedurende 14 weken valt er iedere week een omroepbaas af en daarmee is zijn omroep exit tot er 8 overblijven.

Of zouden we misschien af moeten van dit stelsel met omroepen met vastgestelde uitzendrechten dat stamt uit de tijd van de verzuiling?

Onmenselijk, onvrij, ongelukkig of onrechtvaardig?

Nadat het nieuws over de geketende Brandon naar buiten kwam, is de discussie in Nederland over de psychiatrische gezondheidszorg. Wat ik interessant vind aan deze discussie, is de vraag waarom deze behandeling precies onrechtvaardig of immoreel is, en wat dat zegt over de onderliggende noties van rechtvaardigheid en menselijkheid. Zoveel mogelijk onafhankelijk van de specifieke casus.

De klassieke manier waarop Michael Sandel naar dit soort vragen kijkt  is vanuit drie perspectieven: het utilitische, deontologisch-liberale perspectief en het perspectief van de deugdenleer. Vanuit het utilisme zou je moeten zeggen dat het centrale probleem is dat de 'patient' ongelukkig is. De maatregelen die genomen worden maken hem ongelukkig of minder gelukkig dan hij zou kunnen zijn. De oplossing hier is volgens mij simpel: sedatie gekoppeld aan geluksverhogende medicijnen. Je kan je voorstellen dat je te aggressieve en onvoorspelbare patienten lichamelijk immobiel maakt en geestelijk heel gelukkig. Toch is sedatie binnen de psychiatrisch gezondheidszorg geen accepteerde methode meer.

In beide gevallen (vastketenen en drogen) wordt er namelijk zwaar ingrepen in de persoonlijke vrijheid van deze mensen. In het deontologisch-liberale perspectief staat het idee centraal dat mensen autonoom zouden moeten zijn. Ketens en drugs beperken de vrijheid van mensen. Echter als een moreel perspectief gaat deontologisch-liberalisme ervanuit dat mensen vrijheid 'aan kunnen', dat ze de rationaliteit bezitten om op een goede manier gebruik te maken van hun vrijheid. Er zijn gevallen te bedenken van psychiatrische patienten die maar in beperkte mate rationeel zijn: die niet vooruit kunnen plannen, die snel wisselen van stemming, die gewelddadig zijn terwijl ze dat niet bedoelen. We geven kinderen ook geen volledige vrijheid omdat ze de vermogens nog missen om gebruik te maken van hun vrijheid: ze zijn niet nog niet volledig ontwikkeld, nog niet volledig rationeel. Soms wordt er bij geestelijk gehandicapten de vergelijking met kinderen gemaakt en hun ontwikkelingsniveau uitgedrukt in termen van "de geestelijke vermogens van een drie-jarige". Als er sprake is van zulke vormen van irrationaliteit en onderontwikkeldheid, kan een deontologisch-liberaal perspectief niet gelden: we kunnen geen vrijheden gunnen  aan mensen die daar de rationaliteit voor missen. Dat zou onverantwoordelijk zijn: je laat een kind toch ook niet volledig vrij? De verantwoordelijkheid en de beslissingsbevoegdheid wordt gegeven aan ouders en door hun aan de artsen, verplegers en psychiaters. Die kiezen voor deze oplossingen, maar deze lijken ons nog steeds onjuist.

Waarom? Wat je veel vaker hoort, is een perspectief dat beter past bij de Aristoleaanse deugdenleer, en dan specifiek het perspectief van Sen: de behandeling zou mensonwaardig zijn. Daaronder ligt een notie van een 'normaal' menselijk leven en de waardevolle activiteiten die daarbij horen. Mensen 'horen' niet vastgebonden in een kamer: mensen moeten kunnen werken, kunnen spelen, buiten kunnen lopen, waardevolle relaties kunnen aan gaan met de mensen inzhun omgeving. Mensen moeten typisch menselijke dingen kunnen doen. De vraag is natuurlijk wat 'typisch' menselijke activiteiten zijn en waarom we wat 'typisch' menselijk is, zouden opleggen aan anderen. Er zit een zekere vorm van cultuur-imperialisme door onze standaarden op te leggen aan anderen: mensen mogen niet naakt in een kamer worden achtergelaten, echter er zijn ook mensen nudist, en hele volkstammen in Afrika en Australie dragen geen kleren: waarom zou dat onmenselijk zijn?

In mijn ogen kan de aard van het probleem dan ook niet zijn dat mensen ongelukkig zijn (want we accepteren maatregelen die het gelukkig zouden maken niet als oplossing), of dat mensen onvrij zouden zijn (want als vrijheid je ideaal dan gaat dat past met een notie van rationaliteit die we sommige mensen in elk geval niet kunnen toeschrijven), of omdat dit een onmenselijke behandeling zou zijn (want wat is precies menselijk en wie bepaalt dat?).

En in mijn ogen is het morele probleem, niet het grootste probleem. Wat volgens mij het grootste probleem gaat over lotsverbondenheid. Wat er gebeurt als mensen geketend in een kamer worden achtergelaten, of als mensen zwaar gedrogeerd worden, is dat behandelaars, instellingen en, uiteindelijk de hele samenleving zegt: we hebben geen oplossing. We hebben de middelen niet of er niet voor over om deze mensen de zorg te geven die ze verdienen. We schrijven ze af. De centrale notie van een rechtvaardige samenleving is dat iedereen erop vooruit gaat. Maar hier zien we gevallen waarin mensen niet meer mee tellen: mensen die we weg zetten en afschrijven. Waarvoor het schijnbaar te ingewikkeld of te duur is om gepaste zorg te geven: wat hier gebeurt is niet zo zeer immoreel, maar wel onrechtvaardig omdat de lotsverbondenheid die een rechtvaardige samenleving kenmerkt niet langer in stand wordt gehouden.

Babylon 5 = DS9?

Op advies van Ewoud Klei ben ik maar eens naar Babylon 5 gaan kijken. Babylon 5 is een science fiction serie uit de tijd van Star Trek Deep Space Nine. Ik wil nu op een aantal punten terug kijken naar Babyblon 5. Om te beginnen wil ik eens kijken naar de gelijkenissen tussen Deep Space 9 en en Babylon 5 want die zijn -tamelijk- schokkend.

Babylon5-1

Beide series gaan over een ruimte station dat in de buurt ligt van een belangrijke verkeersader. Beide stations hebben een nummer in de naam en beide series zijn vernoemd naar die stations: Deep Space Nine en Babylon 5. De verkeersader is de Jumpgate in Babylon 5 en de Wormhole in Deep Space Nine. Beide stations zijn havens voor handel en diplomatie. Deze activiteiten concentreren zich in DS9 op de Promenade en in B5 in de Zocolo. En beide krijgen uiteindelijke rol in de geschiedenis van hun deel van de ruimte. Ook krijgt het station uiteindelijk extra schip om de omliggende ruimte te bereiken: de Defiant in Deep Space Nine en de White Star in Babylon 5. Deze schepen krijgen uiteindelijke een leidende rol in een grote oorlogsvloot.

Sheridan Thumb_sisko6off
Laten we eens beginnen met de hoofdpersonen: Captain Benjamin Sisko, een weduwnaar die tegen zijn wil en na een grote oorlog commandant wordt van een ruimte station. Vergelijk dat met Jeffrey Sinclair, die ook na een grote slag commandant wordt van een ruimtestation. Jeffrey Sinclair wordt, nadat hij seizoen 1 is uitgewerkt, een religieuze figuur die uiteindelijk een grote rol blijkt te spelen in de religie van de Minbari. Evenzo Sisko die uitgroeit tot de Emissary, de woordvoerder van de Prophets, de goden van de Bajorans. Sinclair wordt opgevolgd door John Sherridan, net als Sisko een weduwnaar is. Maar de gelijkenis is er ook in uiterlijk: beide kapiteins nemen op een bepaald moment een ringbaardje. De zoon van Sisko, heet overigens Jake. Drie keer dus de initialen J.S. Jake Sisko, John Sherridan en Jeffrey Sinclair. In beide series keert de overleden vrouw van de kapitein terug onder controle van boze geesten: de Shadows en de Pah-Wraiths In beide series hertrouwt de kapitein uiteindelijk.

Kira_2_s  1061835230_ivanova

In beide series is de #2 van het station een stoere vrouw: een tough cookie. Susan Ivanova in B5 en Kira Nerys in DS9. Als Ivanova uit de serie wordt geschreven wordt ze vervangen door Lochley, even zo een tough cookie. Ivanova draagt een donker geheim bij zich: ze is een geheime telepaat. Ze zou daarvoor eigenlijk onderdeel van het PsiCorps moeten zijn. Julian Bashir, de dokter uit DS9, heeft ook een donker geheim in het geheim genetisch gemanipuleerd. Bashir met zijn Britse accent doet overigens sterk denken aan Marcus, een van de rangers in B5. Als geniale-arts-met-een-donker geheim zijn er gelijkenissen met dr Franklin, die een drugsverslaving verborg. In beide series is er een gewone man, de Ierse Chief O'Brien en de Italiaanse Chief Garibaldi. Italianen en Ieren zijn allebei in de VS negentiende eeuwse katholieke migrantengroepen. In beide series is er een roodharig vrouw Lyta en Leeta. Zelfs uiterlijk zijn er grote gelijkenissen: in beide series krijgt de crew na een aantal seizoenen een donkergrijs uniform.

Images 9OQ_s1a

Op de stations zijn er een groot aantal vertegenwoordigers van verschillende volkeren. G'Kar en Molari zijn de vertegenwoordigers van twee volkeren: Molari van de Centauri en G'Kar van de Narn. G'Kar laat zich sterk leiden door morele principes, Molari is belust op macht, lust en plezier. G'Kar lijkt op Odo, de security chief van DS9 en Molari op Quark, die daar een bar heeft. Ze lijken niet alleen op elkaar qua karakters, maar ook op elkaar in hun relatie. Ze hebben voortdurende ruzie met elkaar maar kunnen uiteindelijk niet zonder elkaar. Molari en G'Kar zijn leiders van volkeren die in oorlog met elkaar zijn, terwijl Quark en Odo de typische strijd tussen dief en politieman vertegenwoordigen. Molari heeft een neef Vir, die anders dan Molari overloopt van goede bedoelingen maar niet erg snugger is, hij  lijkt sterk op Rom, de broer van Quark, een sul met een hart van goud. Uiteindelijk wordt Rom Grand Nagus van zijn volk, net als Vir, die uiteindelijk Keizer wordt van de Centauri. In B5 is Molari tussendoor Keizer.  G'Kar verliest overigens net als generaal Martok zijn oog aan de vijand.

180px-Dukat-closeup 300px-Dukhat

Maar ook als je kijkt naar de grote rassen in de serie zijn er opvallende gelijkenissen: De voormalige leider van de Minbari heet Dukhat, de leider van de Cardessians heet Dukat. De religieuze Minbari (B5) lijken sterk op de religieuze Bajoranen (DS9). Dit terwijl de Bajoranen ook sterk lijken op de Narn, omdat ze allebei zich recent hebben bevrijd van een koloniale macht, de Centauri bij de Narn en de Cardessians bij de Bajorans. Net als de Cardessians hebben de Centauri veel grond verloren en proberen ze uiteindelijk door gevaarlijke allianties hun grondgebied uit te breiden, ten koste van de Narn respectievelijk Bajorans. Ze sluiten zich aan bij de Dominion (Cardessians) en de Shadows (Centauri). De Centauri en de Cardessians houden uiteindelijk een vernietigde planeet over. Uiterlijk echter doen de Narn uiterlijk sterk aan de Cardessians lijken.

Maar er zijn ook andere gelijkenissen: in beide series wordt langszaam in de eerste seizoenen een groot gevaar opgezet. De Dominion in Deep Space Nine en de Shadows in Babylon 5. Beide groeien uit tot een grote vijand vanuit mythen en verhalen van reizigers. De dreiging van oorlog zorgt ervoor dat de regering op Aarde steeds repressiever wordt. In Deep Space Nine weten onze helden dit uiteindelijk te voorkomen maar in Babylon 5 is daarvoor een burgeroorlog nodig. In Deep Space Nine uit de repressie zich in Section 31, in Babylon 5 is het Bureau 31, de Psi-Corps en Nightwatch. De oorlog tussen de Shadows en Vorlons lijkt ook op een ander conflict ui DS9: dat tussen de Pah-Wraiths en de Prophets, de goden en demonen van de Bajoranen. Beide zijn eeuwenoude goddelijke krachten. De grote vijanden uit DS9, de Changelings zijn onherkenbaar omdat ze van vorm kunnen veranderen, de grote vijanden uit B5, de Shadows zijn onzichtbaar. Mensen ontwikkelen een engineered plague tegen de Changelings, en proberen het te ontwikkelen tegen het tweede grote gevaar in B5, de Telepaths.

Majel+as+Lady+Morella 292px-Lwaxana_Troi,_2371

En zo loopt het dus over van de gelijkenissen: in de personages, de volkeren, de verhaallijnen. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de geplande gelijkenissen zoals het feit van Majel Barrett (vrouw van Gene Roddenberry) in beide series voorkomt als een diva-achtige vrouw. Over de gelijkenissen is veel geschreven: de bedenker van B5 had eerst probeert zijn idee te verkopen aan de makers van DS9. Zij wezen hem af maar kwamen met een heel herkenbare serie terug. Imitation is the highest form of flattery laten we maar zeggen.

Babylon 5: The Good, the Bad and the Ugly

Op advies van Ewoud Klei ben ik maar eens naar Babylon 5 gaan kijken. Babylon 5 is een science fiction serie uit de tijd van Star Trek Deep Space Nine. Ik wil nu op een aantal punten terug kijken naar Babyblon 5. Te beginnen met een algemene impressie.

Babylon5

Babylon 5 is in veel opzichten een bijzondere serie. Het vertelt het verhaal van Babylon 5 "the last best hope for peace." Op dit station is de Verenigde Naties van de toekomst gevestigd: de League of Non-Aligned Worlds, en de Adviesraad, de Veiligheidsraad daarvan. Deze bestaat uit de vijf grote machten in de regio: de spirituele Minbari, de Centauri en de Narn, die een lange tijd in oorlog zijn geweest, de mysterieuze Vorlons en de Mensheid. De serie beschrijft de politieke ontwikkelingen tussen deze groepen en binnen Aarde. De eerste twee seizoenen bouwen de spanning op. In het derde seizoen ontstaat de oorlog tussen de grote machten en de Shadows, krachten van chaos. Hierdoor komt de Aarde onder een militaire dictatuur, veroveren de Centauri de Narn en ontstaan er grote spanningen binnen de Minbari. In het vierde seizoen wordt de Aarde bevrijdt van haar dictator. In het vijfde seizoen ten slotte betreft hele andere conflicten: tussen de mensen en de Telepathen onder hen en de Drakh, een soort mini-Shadow, die hun macht over de Centauri uitbreidt.

Het meest opvallende aan Babylon 5 is de kwaliteit van het schrijven. Aan de ene kant is de serie grootser en visionairder dan vele anderen. Grote machten, mysterieuze krachten, politieke intrige en grootse slagvelden. De schrijver, J. Michael Straczynski, laat zijn grote inzicht in de manier waarop geschiedenis geschreven wordt, de kracht van journalistiek, de corrumperende werking van macht zien. Het karakter Londo Molari is het best geschreven karakter van de serie: hij begint als een ambitieuze, enigszins bourgondisch ingestelde diplomaat, zijn ambitie veroorzaakt oorlogen die veel meer levens kosten dan hij ooit had verwacht, maar die hem uiteindelijk wel keizer maken: een keizer met een slecht geweten die wordt beheerst door de kwade machten die hem aan de macht hebben geholpen. Een tragi-komische figuur met veel grijs tinten.

Maar aan de andere kant is het op punten heel slecht afgewerkt: tenenkrommend slechte grappen, slecht acteerwerk en hele slechte effecten. Daarnaast wordt veel belangrijke figuren uit de serie geschreven: zonder duidelijke redenen wordt de hoofdpersoon  gewisseld na seizoen 1, en zijn tweede "man" wordt gewisseld na seizoen 4. Zij-figuren als de resident arts en de resident telepaat worden ook plotseling gewisseld voor identitiek uitziende acteurs. Waarom? Het lijkt er op dat de acteurs gewoon geen zin meer hadden om hun rol uit te spelen. Om met Sheldon te spreken: Deep Space Nine may have "specific failures in writing and direction," but Babylon 5 "fails across the board: art direction, sound direction, costuming, sound editing …"

Maar er is ook een groter probleem: het centrale conflict tussen de Vorlons en de Shadows dat in de eerste twee seizoenen wordt opgebouwd, komt in het derde seizoen tot uitbarsting maar dat wordt aan het begin van het vierde seizoen heel snel opgeruimd. Daarna probeert de serie voortdurend om nieuwe gevaren te creeeren (EarthGov, Telepaths, de Drakh), maar dat wordt uiteindelijk een hele lange Scorching of the Shire en tocht naar de Grey Havens nadat de Ring vernietigd is. De pijn is uit het verhaal gehaald nadat de grootste gevaar is geelimineerd. We zitten te wachten op het einde. De reden hiervoor is dat de schrijver verwachtte dat na seizoen 4 de serie zou worden gecanceld. Het vijfde de seizoen was nooit de bedoeling geweest.

Een van de nieuwe gevaren die wordt geintroduceerd is, zijn de Telepathen die onder de mensen wonen. De meeste Telepathen zijn georganiseerd in de PsiCorps, een machtige autonome overheidsorganisatie, die Telepathen brainwasht en gebruikt in oorlogsvoering en geheime operaties. Sommige Telepathen opereren onafhankelijk en komen samen onder het leiderschap van Byron. Hij streeft als een soort Zionist naar een vrij en onafhankelijk thuisland voor Telepathen. Hij sterft in zijn strijd hiervoor. Zijn geliefde, Lyta Alexander, een uitermate krachtige Telepaat wil zijn missie door zetten, maar dan is plotseling het laatste seizoen afgelopen!

En dat is toch een grote zwakte van de serie: je hebt het gevoel dat er een groot plan wordt uitgewerkt, maar de wisseling van hoofdpersonen en de voortdurende verandering van grote vijanden (de Shadows, EarthGov, de Telepathen en de Drakh) maakt dat niet geloofwaardig.

Ongevraagd advies: “CDA ga uit van je kracht, je provincialisme”

Het gaat niet goed met het CDA. De partij is gehalveerd in de laatste verkiezingen. Nu staat ze nog steeds op verlies. Ze houdt een kleine 17 zetels over volgens Maurice en de PolitiekeBarometer. Van de 21 senatoren zou het CDA er zo'n 8 zetels over houden.

Dat zou verschrikkelijk zijn voor Nederland. Het CDA heeft in de laatste 33 jaar ongelofelijk veel betekent voor Nederland. Dankzij het CDA is ons bestuurlijk stelsel niet verandert in de laatste 100 jaar, is zelfbeschikking over het eigen lichaam niet is uitgebreid en is er jarenlang niets is gedaan aan het milieu, terwijl de gevolgen van klimaatverandering zichtbaarder en zichtbaarder worden. Maar er is ook veel bereikt: er is veel bezuinigt op sociale voorzieningen, er zijn veel asielzoekers uitgezet naar onveilige landen of in de illegaliteit verdwenen, er zijn veel zinloze Amerikaanse oorlogen gesteund met woord en daad. Zonder het CDA was dat allemaal niet gebeurd. Wat moet het CDA doen om dit tij te keren? Hoe kan het CDA stemvee winnen voor dit rancunekabinet?

Ik denk dat het CDA een heldere strategie heeft. Hou de landelijke prominenten buiten beeld. Geen Maxime Verhagen die zich door een groep kiezers heen glibbert, geen Sybrand van Haersma-Buma die handen schudt met mensen die zijn naam niet kennen, laat staan kunnen spellen. Het CDA moet kiezers niet proberen te mobiliseren voor het kabinet: te veel van de eigen CDA achterban twijfelt er nog over of het een goed plan is om samen met de VVD en de PVV dit land richting de afgrond te rijden.

Maar wat dan wel? Er is in mijn ogen maar een verhaal dat het CDA kan houden. De andere partijen willen de provincie op heffen. "Ze" willen u Brabant, Friesland, Limburg en Zeeland afpakken. Onder het mom van efficientie en sociaal hervormen dreigt de provincie u ontnomen te worden door vrijzinnige randstedelingen die niks begrijpen van hoe het hier in de regio er aan toe gaat. Het CDA is de partij van de provincie en van de provincies. Zij wil deze bestuurslaag behouden.

Spreek mensen aan op hun parochialisme en provincialisme. Regionale lijsttrekkers op verkiezingsposters, met de kaart en vlag van de provincie. Tijd in kopen bij regionale en lokale televisiezenders, en advertentieruimte in de regionale kranten. Folders in de streektaal of het regionale dialect. Canvassen in klederdracht.

Maar ook inhoudelijk kan je je hele campagne eraan ophangen. Speel in op angst voor verandering en verbondenheid met hun regio. De kernboodschap is het CDA behoudt de provincie. Dat betekent dat het CDA het boerenlandschap van de provincie behoudt. Ze beschermt de regionale cultuur en eigenheid. Met het CDA komen er geen ongewenste veranderingen in uw provincie: geen windmolens of treinbanen die de horizon vervuilen, geen innovatieve bedrijventerreinen of starterswoningen om dat het ergens "de laatste groene polder". De wereld blijft gewoon zoals hij is. Brabant blijft Brabant, Zeeland blijft Zeeland.

Kortom: CDA ga uit van je eigen kracht, je provincialisme.