Hoe betrouwbaar is Maurice de Hond?

Politici zijn allemaal verslaafd aan peilingen. En opiniepeilers als Maurice de Hond voorzien Nederlandse politici, commentatoren en journalisten wekelijks van een peiling. Die verschuivingen worden groot uitgemeten. Het is in politiek-wetenschappelijke cirkels bon ton om af te geven op deze peilingen en hoe journalisten hiermee omgaan: of in elk geval bij politicologen als Tom Louwerse en Tom van der Meer. Het voornaamste punt is: een peiling heeft altijd een foutmarge. Een verschuiving van een of twee zetels kan nog wel eens in die foutmarge liggen.

Als je 1000 willekeurige gekozen mensen vraagt naar hun partijvoorkeuren krijg je daarmee een schatting van hoe de politieke voorkeuren van de hele bevolking zijn. Echter als je een tweede groep willekeurig gekozen mensen vraagt, kan je nog wel eens een andere uitslag krijgen. Om dat in te bouwen is de foutmarge uitgevonden. Dat zegt: je hebt een steekproef getrokken van 1000 mensen. Daarin had laten we zeggen de PvdA 200 stemmen. Als je 100 steekproeven zou trekken, dan zullen 95 daarvan de PvdA een uitslag tussen 175 en 225 stemmen geven. Zonder die foutmarge kunnen we verschuivingen nog wel eens verkeerd interpreteren. 20% betekent dus in een steekproef van 1000 mensen: ik weet met 95% zekerheid dat het percentage tussen 17,5 en 22,5% ligt. En dat betekent dat 30 zetels in een peiling dus eigenlijk betekent dat een uitslag tussen de 26 en 34 zetels in ligt (afhankelijk van restzetelverdeling!).

Geen enkel Nederlands peilingsbureau rapporteert foutmarges. In die zin zijn peilingsbureaus niet van elkaar te onderscheiden: zowel De Hond als Synovate voorzien het Nederlandse publiek (twee)wekelijks van een peiling waarvan iedere verschuiving zelfs op serieuze programma’s als Nieuwsuur breed uitgemeten wordt, terwijl dat voor een partij van 30 zetels pas significant wordt als dit meer dan drie zetels is.

Bij Synovate kan iedere enigszins statistisch onderlegde burger zelf een foutmarge berekenen: alles dat je daarvoor nodig hebt zijn de percentages en het aantal respondenten. Zo kan je zien: ligt de verschuiving in de foutmarge? De formule staat op wikipedia en is tamelijk simpel.

Bij De Hond is dat niet mogelijk hij rapporteert noch het aantal respondenten, noch het precieze percentage. Hij geeft in zijn peilingen altijd alleen maar het aantal zetels. Dat laatste lijkt geen bezwaar: immers als ik klaag over het feit dat verschillen te breed worden uitgemeten waarom zou ik dan cijfers achter de komma willen zien? Door restzetelverdeling kan het verschil tussen twee zetels en vier zetels nog wel eens kleiner zijn dan we denken

Ik weet dus niet hoe betrouwbaar de peilingen van De Hond zijn. Hij schijnt iedere week uit een database van duizenden Nederlanders een steekproef van 2000 mensen te trekken te trekken. Dat zou een heel goed resultaat op kunnen leveren, maar dat is gebaseerd op verhalen en niet op ee goede statistische onderbouwing. Ik weet gewoon niet of het zo is, omdat De Hond niet rapporteert hoe onzeker hij is over zijn eigen schattingen. Er zijn nog wel dingen waar we alleen maar naar kunnen gissen. Is het zelfgeselecteerde panel van De Hond echt representatief voor alle Nederlandse kiezers? Of is het zo dat jongeren en mensen met een hoge politieke interesse erin zijn oververtegenwoordigd? Hoe gaat De Hond om zulke vertekeningen in zijn data? Waarom stelt De Hond soms zulke suggestieve vragen? Dat zijn nog grotere onbekenden bij De Hond dan bij andere peilingsbureaus.

Kortom: hoe betrouwbaar is Maurice de Hond? Ik weet het niet. En dat is geen pre als het gaat om betrouwbaarheid.

One thought on “Hoe betrouwbaar is Maurice de Hond?

  1. Helemaal mee eens! Ik was op internet op gegaan naar gelijkgestemde meningen over al die peilingen. Dat ene zeteltje meer of minder elke periode schatten klinkt interessant, maar het heeft een te grote invloed op de gedachte onder de gemiddelde Nederlandse bevolking. Ik vraag me af om Maurice zelf wel van het woord significantie gehoord heeft voordat hij conclusies gaat trekken die totaal niet mogen. Ik zou dit willen pleiten aan heel Nederland, zodat deze rare gedachtefrutsels elke week eens ongedaan worden gemaakt.

    Martini

Leave a Reply