Dit is geen stemadvies

Dit is geen stemadvies. Ik vond dat als lid van
het presidium niet passen. Dit is een voorspelling van hoe de stemmingen zullen
verlopen voor kandidaten op het GroenLinks congres. Wie maakt kans op een plek
op de lijst? Welke kandidaten kunnen hoog eindigen? Hoe beinvloeden
verschillende kandidaten elkaars kandidatuur? Waar is ruimte voor strategisch
gedrag?

Er is een
kandidaat voor #1: Halsema.En als het congres besluit haar geen dispensatie te
geven zijn er geen kandidaten voor plek #1. Maar realistisch gezien maakt ze kans om “Albanees” herkozen te worden.

Er zijn vier
kandidaten voor #2. Drie zittende kamerleden (Dibi, Sap en Peters) en Van
Tongeren
(mevrouw Greenpeace). De verschillende kamerleden zijn allemaal
verbonden aan een andere inhoudelijke prioriteiten van GroenLinks: integratie (Dibi),
sociale hervormingen (Sap), buitenlands beleid (Peters) en milieu (Van Tongeren).
Wat is de belangrijkste prioriteit voor GroenLinks? Groen? Sociaal? Tolerant?
Of Internationaal? Het valt te verwachten dat de groene (Van Tongeren) en de
sociale kandidaat (Sap) hier doorschuiven naar de tweede ronde: het is immers
GroenLinks.

Er zijn vijf
kandidaten voor plek #3. Drie van de vier kandidaten voor #2 en Dirkmaat (#16
in 2006
) en Klaver (oud-voorzitter DWARS). Als Van Tongeren niet gekozen wordt
voor plek #2 ontstaat hier een interessant fenomeen. Er zijn dan twee groene
kandidaten. Binnen het kiesstelsel van GroenLinks is dat geen voordelige
situatie. De “groene” stem die voor plek #2 nog geheel achter Van Tongeren
stond zal nu opbreken tussen haar en Dirkmaat. En daarmee wordt de kans dat een
groene kandidaat doorgaat naar de run-off kleiner.

Er zullen weer 4
kandidaten zijn voor plek #4, namelijk diegenen die doorschuiven vanuit plek #3.
Het kiesstelsel van GroenLinks is in zekere zin weinig respectvol richting
kandidaten. Talentvolle, vaak succesvolle mensen kunnen keihard worden
afgewezen door het congres voor de plek die ze willen en kunnen plekken lang
worden door geschoven, tot ze toch ergens worden neergezet of de eer aan zich
zelf houden.

Ook voor plek #5
zijn er 4 kandidaten, want dan komt Van Gent (Ien in de Top 10) erbij, dat is als haar door het
congres dispensatie is verleend. Het lijkt me zeer waarschijnlijk dat als Van
Gent dispensatie wordt verleend dat zij een plek krijgt tussen de #5 en #10.
Immers een meerderheid van het congres wil op haar kunnen stemmen.

Voor plek #6 gaan
alle remmen los: er zijn dan 9 kandidaten: naast diegenen die door schuiven
vanaf plek #5 zijn ook Van den Berg (columniste, vriendin van en moeder van), Van
Boggelen
(voorzitter CNV), Braakhuis (bankier en verpakkingsontwerper), De Bruin (oud-statenlid in Overijssel), El
Fassed
(twitteraar) en Kaspers (zorgspecialist). Opvallend is dat er tussen de
verschillende kandidaten hier net als bij Dirkmaat en Van Tongeren een sterke
overlap ligt qua profiel: Van den Berg en El Fassed hebben een achtergrond in
de ontwikkelingssamenwerking. Zowel Klaver als Van Boggelen komen bij het CNV
vandaan hebben dus een progressief-sociaal profiel. Met De Bruin en Kaspers
wordt het ueberhaupt druk op de sociale flank. Dat betekent dat deze groepen op
het congres weer potentieel verdeeld kunnen raken, en dat andere kandidaten dus
meer kans hebben om in de run-off te komen.

Voor plek #7 zijn
er maximaal 10 kandidaten. Er komen drie kandidaten bij: Grashoff (wethouder
Rotterdam
), Voortman (FNV), en Van Pijpen (FNV). Maar er vallen er ook twee
weg: vanaf deze plek is Dirkmaat geen kandidaat meer. De vraag is hoe prudent
het is van Dirkmaat om zich maar voor zo’n kort stukje op de lijst kandidaat te
stellen, zeker als er een andere groene kandidaat is Van Tongeren, die zoveel
media aandacht krijgt. Opvallend
is ook dat vanaf dit punt ook twee FNV’er zich kandidaat hebben gesteld: Voortman
en Van Pijpen. En ook Van Gent, met een achtergrond in de FNV is potentieel nog
in de running. Mogelijkerwijs zijn zelfs vijf (Klaver en Van Boggelen) van de
tien kandidaten voor plek #7 vakbondsmensen.

Maximale keuze is
er voor plek #8: 11 kandidaten. Ook Van der Meer (oud-raadslid Amsterdam) en Uijlenhoet
(oud-lijsttrekker Newropeans) zijn nu verkiesbaar. Met zoveel kandidaten is de
kans dat de verkiezingsuitslag in de eerste ronde tamelijk close zal worden. Een paar stemmen kunnen het verschil maken voor
wie er in de tweede ronde komen. Daarbij geldt dus dat mensen die een solide
basis hebben in de partij hier veel kans maken om door te stromen: DWARSe
kandidaten, mensen met regionale steun of met steun vanuit een bepaalde flank
voor de partij. Hetzelfde geldt voor plek #9 waar er 10 kandidaten zijn.

Bij plek #10
komen er twee mensen bij: Brugman (fractievoorzitter Venray) en Van Putten
(duo-raadslid Rotterdam). Vanaf plek #11 trekt Van Gent zich definitief terug
(als zij al niet verkozen
was). En dan maakt ook Van den
Berge kans. Gegeven dat Van Tongeren en Dirkmaat zich allebei terug trekken als
zij niet verkozen zijn voor plek #10, maakt deze derde groene kandidaat
relatief veel kans als enige echt groene kandidaat voor dit blok. En opnieuw
met 11 kandidaten is een goede basis, bijvoorbeeld in DWARS’ers een belangrijke
voorwaarde om door te komen in de tweede ronde. Aan de andere kant is de lijst
dan al misschien heel groen (als Van Tongeren en Dirkmaat al verkozen zijn), en
gaan mensen misschien voor kandidaten met andere profielen.

Voor plek #12 komen
er twee kandidaten bij: Van Os (kinderrechten advocaat) en Barrahmun (advocaat)
en trekt een kandidaat zich terug (als hij niet verkozen is): Braakhuis. Braakhuis
is kandidaat voor een relatief klein stukje van de lijst plek 6 tot 11. Een
gevaarlijke keuze voor een kandidaat die weinig geworteld is in de partij en
die een eigen regionale of ideologische basis mist. Een andere analyticus
stelde dat iedere GroenLinkser wel een bankier op de lijst zou willen, maar dat
het niet waarschijnlijk is dat ze in de eerste ronde daarvoor zouden gaan. Het
“Everybody’s second best friend”-syndroom. Voor plek #13 tot #15 vallen er
alleen maar kandidaten af en eindigen we bij een zeer overzichtelijke 6
kandidaten voor plek #15

Bij plek #16 zijn
er weer 10 kandidaten. Dit is het punt waarop de zaal onrustig wordt en mensen
de zaal gaan verlaten. De verkiesbare plekken zijn vastgesteld en nu dus neemt
de aandacht af. Dat klinkt als een gevaar voor een kandidaat: weinig aandacht,
weinig interesse. Maar een kandidaat met een sterke basis in de partij maakt
dan een grotere kans. Anderzijds, voor plek 15 tot 20 zijn het minder
prominente kandidaten. Vanaf dit punt gaan ook geslacht en etniciteit een
belangrijkere rol spelen: GroenLinksers willen vrouwen en allochtonen op hun
lijst. En gezien het aantal voorkeursstemmen is dat ook geen onlogische keuze.
Een beetje cru gesteld zijn allochtone partijtijgerinnen uit de regio kanshebbers.
Er zijn zes nieuwkomers: Berkelder (oud-wethouder uit Deventer), Ganzevoort
(voorzitter Linkerwang), Harika (stadsdeelbestuurder in Rotterdam), Mevis
(wethouder in Tilburg), Van Schendelen (oud-voorzitter netwerk Chronisch Zieken
en Gehandicapten
) en Smeulders (statenlid uit Noord-Brabant). Ik verwacht dat
van hen Van Schendelen, Mevis en Smeulders hier hoge ogen gooien. Voor plek #17
geldt het zelfde verhaal, maar nu
met 8 kandidaten (Kaspers trekt zich terug, als zij niet verkozen is). Maar
voor plek #18 zijn er “gelukkig” weer 10 kandidaten: Diks (wethouder in
Leeuwarden
), Kerkwijk (oud-fractievoorzitter in Eindhoven) en Springer
(“consultant”) komen erbij. Ik verwacht dat van hen met name Diks hoge ogen
gooit. En dus 9 kandidaten voor plek #19.

Vanaf plek 20
wordt er in blokstemming gestemd. Dat lijkt een heel ander spel dan de
voorgaande procedure. Iedere congresganger krijgt dan even veel stemmen als dat
er plekken zijn op de lijst: in dit geval 5. Er zijn dan naar alle
waarschijnlijkheid 8 kandidaten, minder als mensen zich tussentijds
terugtrekken. Drie kandidaten zullen dus afvallen. Dat zullen kandidaten zijn
die niet opvallen tussen de rest: autochtone mannen uit de Randstad zonder een
sterke regionale basis op het congres of helder programmatisch profiel.

Leave a Reply