Minder Minister(ie)s

Eerder schreef ik over het voornemen van GroenLinks om het aantal ministeries en het aantal kamerleden te verkleinen. Bij de discussie over het aantal kamerleden had ik een primitieve Europese vergelijking gemaakt: is er een relatie tussen het aantal kamerleden en het aantal inwoners? Vandaag realiseerde ik me dat ik voor het andere onderwerp dezelfde vraag kon stellen: is er een relatie tussen het aantal inwoners en het aantal ministeries?

Cabinetsize2

In de figuur hiernaast is de relatie tussen het aantal ministeries en het aantal inwoners in groen uitgedrukt: korte samenvatting. Er is hier helemaal geen relatie tussen. Dat komt omdat uitzonderingen daargelaten Europese landen ongeveer 15 ministeries hebben. 18 van de 25 onderzochte staten hebben tussen 13 en 17 ministeries. Voor zo ver als mijn data klopt zijn er maar een paar uitschieters: in het Verenigd Koninkrijk zijn er 24 "Ministerial Departments", maar daar valt ook de Office of the House of Lords en Commons onder. Ook Luxemburg is een uitzondering. Voor zo ver ik het begrijp zijn er Luxemburg 26 ministeries en in het bijna even kleine Malta 9. Hoe dan ook met onze 13 ministeries valt Nederland mooi binnen de standaard.

Een ander verhaal is het aantal ministers. Er is wel een (tamelijke zwakke) relatie tussen het aantal ministers/kabinetsleden en het aantal inwoners (r-squared van .21 voor de statistici onder u). Deze relatie is in de figuur in het rood uitgedrukt. Daar zien we dat kleinere landen minder ministers hebben dan grotere landen. In 7 landen zijn er evenveel ministers als ministeries en is iedere minister dus voor een departement verantwoordelijk. In 17 andere landen zijn er meer kabinetsleden dan ministeries. Er zijn dan dus ministers zonder portefeuille of staatssecretarissen. In een land zijn er minder ministers dan ministeries (Luxemburg). Daar is de premier tegelijkertijd minister van financien, van administratieve aangelegenheden en van algemene zaken. In aantal landen loopt het aantal extra ministers de spuitgaten uit. In Frankrijk zijn er 15 ministers en 17 staatssecretarissen. Nederland staat nummer #2 (in elk geval in het voltallige kabinet Balkenende IV): 13 ministeries en 14 staatssecretarissen en ministeries zonder portefeuille. In het Verenigd Koninkrijk zijn er 119 mensen in her Majesty’s Government. Daarmee is het Nederlandse kabinet het op twee na grootste van Europa. En veel groter dan je zou verwachten op basis van het aantal inwoners. Als we iets willen doen aan het aantal overheidsfunctionarissen, is dit vanuit vergelijkend perspectief het meest logisch: minder ministers, niet minder ministeries.

Caveat: deze data komt van wikipedia die op dit onderwerp bijzonder weinig en weinig specifieke informatie geeft. De vraag is of bij ieder land alle informatie volledig is weer gegeven, waar het gaat om ministers en onderministers.

Leave a Reply