Socialisme 2.0?

Nog een tweede punt naar aanleiding van socialisme 2.0.
Binnen GroenLinks wordt het thema “efficiency” steeds populairder. Er ligt een
interessante koppeling tussen hervorming van de verzorgingsstaat en het thema
efficiency.

Traditioneel wordt de link tussen sociaal beleid en
efficiency als volgt uitgewerkt: er zijn hardwerkende belastingbetalers en
mensen die een uitkering ontvangen. De hardwerkende belastingbetaler wil dat er
geen misbruik wordt gemaakt van zijn belastinggeld. Daarom moet de overheid
ervoor zorgen dat iedereen die een uitkering heeft daar ook echt recht op heeft
en dat mensen met een uitkering zo snel mogelijk uit de uitkering aan het werk gaan.

Daarom spendeert de Nederlandse overheid veel geld aan
toezicht op uitkeringsgerechtigde en reintegratie van uitkeringsgerechtigden.
Ook als ze weten dat dat het eigenlijk geen zin heeft. Immers het geld van de
belastingbetaler moet efficient uitgegeven worden. Dus betalen we aanzienlijk
meer dan een uitkering voor iedere werkloze. Een hele sociale
verzorgingsindustrie is opgebouwd om uitkeringsgerechtigden op het rechte pad
te houden.

De vraag is of dit de beste manier is om belastinggeld uit
te geven: er wordt meer geld uitgegeven om mensen die niet willen of kunnen
werken aan het werk te krijgen dan dat ze ooit kunnen produceren. En dat
allemaal omdat de hardwerkende Nederlander het niet kan accepteren dat er
mensen niets doen. Is dat echt efficient?

Daarnaast is een sociaal stelsel dat uit zo’n lappendeken
van WW, belastingvrije voet, AOW, WIA, WAJONG, WIJ, bijzondere bijstand, huur-,
kinder- en zorgtoeslag bestaat echt efficient? Met alle ambtenaren en toetsingen en formulieren die daarbij horen?

Kunnen sociaal, vrijzinnig en efficient niet samen gaan in
een ander stelsel? Can the circle be squared? Is een basisinkomen niet de
manier om armoede te voorkomen, vrijheid te vergroten en de spilzucht van de
overheid te beperken?

Uit de discussie over socialisme 2.0 kwam een tegenargument
tegen zo’n sociaal stelsel: als we het “granieten bestand” van mensen die niet
kunnen werken alleen maar een inkomen geven en niet stimuleren om te gaan
werken, als we de onrendabelen opgeven, is dat wel echt sociaal? Het is
misschien efficient omdat het geen zin heeft om hen te stimuleren, maar is het
ook links? Moet je mensen niet aanmoedigen om het beste van hun leven te
maken? Om economisch zelfstandig
te worden? Mag je de minst getalenteerde wel op deze manier afkopen?

Leave a Reply