Groen, Sociaal en … Efficient?

Vanavond was ik bij een bijeenkomst van de Toekomst, het netwerk van jonge GroenLinksers. Na een inspirerende rondleiding door de Eerste Kamer door Jan Laurier, was er een debat tussen de Toekomst’ers en Tof Thissen over lokale financien, sociale politiek en de economische crisis.

Thissen hield een vurig pleidooi voor efficientie als een speerpunt bij de lokale coalitie onderhandelingen. In tijden van economische crisis, landelijke kortingen en oplopende kosten voor sociale voorzieningen moest GroenLinks door anders, efficienter, minder bureaucratische te werk te gaan  financiele winst boeken. We moesten minder de burger vanuit achterdocht met onnodige formulieren, protocollen en procedures achter na zitten. Dat levert niet alleen financieel de winst op, maar dat is ook goed voor de relatie tussen de burger en politiek. Een overheid moet op basis van vertrouwen samen werken met de burger en niet vanuit wantrouwen de burger tegen werken. Hij gaf het voorbeeld van iemand die bijzondere bijstand aanvraagt: die moet een boel formulieren met een boel achterdochtige vragen in vullen. Verschillende ambtenaren kijken hiernaar dat duurt wel zes weken. Met minder vragen kon je in een kwartier klaar zijn als je uitging van vertrouwen.

Aan het verhaal van Thissen zaten natuurlijk wat haken en ogen: hij betoogde dat we minder procedures nodig hadden en dat het bestuurlijk allemaal sneller kon, totdat er een dijk voor zijn huis gebouwd moet worden. Dat was te snel en efficient gebeurd, met niet genoeg inspraak. De dijkenbouwers waren te veel vertrouwd en nou kon hij de Maas niet meer zien vanuit zijn huis. GroenLinksers willen bijstandstrekkers vertrouwen, maar vervuilende bedrijven niet. Daar zijn meer regels nodig. VVD’ers willen parasiterende luiwammesen niet vertrouwen maar dynamische ondernemers wel.

Het interessante van het verhaal was dat het goed in de lijn paste van de nieuwe koers van landelijk: de drie beloften van Halsema: groene banen, sociale hervormingen en het aanpakken van de bestuurlijke vetzucht. Halsema en Thissen willen allebei de bureaucratie aanpakken. Als campagnethema vind ik het een slecht idee: niet onderscheidend want iedere partij is tegen bureaucratie. Daarnaast is het issue eigenlijk "van" populistische en rechtse partijen: PVV, SP en VVD. Minder ambtenaren met linkse plannetjes. Jarenlang was GroenLinks op zoek naar een tweede thema, naast klimaat. Ik denk dat we een goed profiel ontwikkelen op de combinatie sociaal & progressief. Maar nu moet er schijnbaar nog een thema bij. Bij de Europese verkiezingen was dat Europa. In voorgaande jaren was het Groen, Sociaal & Tolerant. Het congres koos klimaat, emancipatie en sociaal als de drie belangrijkste prioriteiten voor GroenLinks in het nieuwe beginselprogramma. Maar landelijk wil schijnbaar met Groen, Sociaal en Efficient de verkiezingen in. Ik denk dat we er geen kiezer mee zullen winnen,

Bestuurlijk valt er heel wat over te zeggen, om te spreken met een West Wing quote: "this is the bill that lets us pass any other bill." Of wel dit is de hervorming die noodzakelijk is om alle andere hervormingen te betalen. Een efficientere overheid kunnen we gebruiken om de noodzakelijke investeringen in bijvoorbeeld groene banen te financieren. Mocht GroenLinks in een formatie terecht komen met partijen als D66 en het CDA dan moeten we solide financieel verhaal hebben. Een verhaal dat laat zien waar wij willen bezuinigen. Want regeren wordt de komende vier jaar op alle bestuurslagen bezuinigen. Dan moeten we niet simpelweg de uitkeringen halveren of subsidies voor groene energie stop zetten, maar we moeten slim bezuinigen bijvoorbeeld door efficienter te gaan werken. Een overheid die anders werkt heeft meer geld voor groene en sociale investeringen.

Een solide financieel verhaal heeft GroenLinks altijd nodig, maar daar moet je geen verkiezingsthema van maken. Misschien wel een prioriteit bij de college- en regeringsonderhandelingen. Want "Groen Werkt" is natuurlijk ook de leus van een bestuurderspartij die waar kan maken wat zij belooft. Zonder een efficient bestuur is groen of sociaal beleid niet mogelijk.

Leave a Reply