Roti Coalitie

Het werkbezoek van de fractievoorzitters aan Suriname heeft een discussie over het toekomstige kabinet aangewakkerd. RTL speculeert over een roti coalitie.

De coalitie zou bestaan uit vier partijen: D66, zou volgens de peilingen de grootste (democratische) partij kunnen worden. Pechtold wordt al premier genoemd. Een klus waar hij zelf overigens niet eens aan wilt beginnen. De progressief liberale hervormers doen het op dit moment prima in de peilingen en hebben de coalitiegenoten voor het uitkiezen.

Volgens RTL zou Pechtold zijn oog al hebben laten vallen op Rutte en zijn conservatief liberale VVD. De VVD verliest wel in de peilingen maar niet zo erg als andere partijen. D66 en VVD hebben een liberale economische hervormingsagenda gemeen.

Daarnaast kan D66 niet om het CDA heen. De Christen-democraten zullen een grote speler blijven. Daarnaast zijn D66 en het CDA het over heel veel (economische) thema’s eigenlijk wel eens.

De vierde partner, volgens RTL, zou GroenLinks zijn. De progressieve linkse partij zou makkelijk mee kunnen doen in deze coalitie van hervormers. GroenLinks zal zich op onderwerpen als de AOW en het ontslagrecht makkelijk bij deze coalitie aan kunnen sluiten. Als een van de drie liberale partijen in het parlement deelnemen in dit liberale hervormingskabinet.

De coalitie heeft volgens Maurice net aan een meerderheid (26+26+16+13), maar volgens de Barometer niet (34+18+14+9).

Ik kan met goed voorstellen dat het CDA graag tot deze coalitie toetreedt, want het CDA, machtspartij bij uitstek kan zich makkelijk bij iedere coalitie aansluiten. Zeker een die zo dicht bij het politieke centrum zit.

Ook voor de VVD vind ik deze coalitie een logische keuze. Weer een hervormingskabinet met een liberale agenda. Dat zal dan de achtste zijn in de laatste 30 jaar. Weer fijn bezuinigen en privatiseren. Dit kabinet zal de AOW leeftijd zonder problemen verhogen. Maar ook zijn er mogelijkheden om eindelijk het ontslagrecht te hervormen.

Voor D66 vind ik het een opvallende keuze om zo duidelijk zich bij de VVD aan te sluiten. Dat is dezelfde VVD die nog steeds met zichzelf in discussie is over integratie en migratie, die uitgebreid met Wilders flirt waar het gaat om veiligheid en Islam. Tot 2003 was de natuurlijk bondgenoot van D66 de PvdA, niet de VVD. Van Mierlo’s hart klopte links. Maar zijn opvolgers neigden altijd al meer naar rechts. Links-liberaal kan je het profiel van D66
dan nauwelijks meer noemen. Klassiek liberaal is misschien wel de beste beschrijving voor een partij die streeft naar negatieve individuele vrijheid en formele gelijkheid op alle
terreinen.

Ik zou het volslagen ongeloofwaardig vinden als GroenLinks zich bij deze coalitie aan zou sluiten. Kijk GroenLinks een D66 overlappen wel, met name waar het gaat om de culturele, internationale en ecologische agenda. Maar dat zijn juist punten waarop het steeds meer wringt met CDA en VVD. Waar het de economie betreft moet de nuance van GroenLinks niet wegvallen. GroenLinks heeft zich uitgesproken voor verhoging van de AOW-leeftijd maar wel in een heel specifieke uitvoering en in verband met specifieke maatregelen. Net
als met het ontslagrecht wordt GroenLinks’ genuanceerde standpunt maar al te snel op een rechtse hoop gegooid. “Voor” dus kan wel aanschuiven.

Ik kan me moeilijk voorstellen dat GroenLinks in een coalitie stapt zonder de PvdA. Bij de campagne en formatie van 2006 was dat overduidelijk de strategie: inzetten op de PvdA. Traditioneel positioneert GroenLinks zich ook ten opzichte van de PvdA. GroenLinks is groener, progressiever en linkser als de “grote” broer. Steeds meer ziet het ernaar uit
dat de PvdA als systeempartij is uitgespeeld. Misschien moet GroenLinks zich aan het nieuwe speelveld aanpassen: zich niet afhankelijk maken van de PvdA voor de zo gewenste regeringsdeelname. Ik zie het Femke en Bart al verdedigen: vanuit het politieke centrum eindelijk wat bereiken op het gebied van klimaat en milieu, bewerkstelligen dat de
noodzakelijke hervormingen van de verzorgingsstaat worden uitgevoerd en bovendien een regering met Wilders voorkomen. Het zou ook goed passen bij andere Groene partijen die
vanuit het centrum of zelfs over rechts regeren
. Het zou wel ruim 90 jaar traditie van de partij verloochenen. GroenLinks, de meest linkse partij van de Tweede Kamer, voortgekomen uit vrijheidslievende traditie van links van de sociaal-democratie in een rechtse regering met VVD en CDA.

CDA/D66/VVD/GL … wie had dat 10 jaar geleden voor mogelijk gehouden?