Europa kleurt Groen?

Een grote feestende meute op de PlaneetGroenLinks. GroenLinks staat in de plus en in ons kielzog staan alle Europese groenen op winst. Hoogste nationale percentage 16.8 in Luxemburg, vlak daarbij in de buurt DCB‘s Europe Ecologie (bijna even groot als de Parti Socialiste) en mijn eigen favoriete partij van heel Europa, de Deense Socialistische Volkspartij. Samen gaat de Groene fractie van 42 naar 52! 44 daarvan zijn "echte" groenen 8 zijn progressieve regionalisten en de voorgenoemde Deense linkse socialisten. Dat is veel meer dan ik in Januari voorspelde. De groenen zijn zelfs (weer) de vierde partij na de liberalen, de socialisten en de Christen-Democraten. Met een beetje tactiek en geluk kunnen ze nog een zetel of drie bij krijgen (van o.a. piraten, dieren, Russen).

Maar politiek draait om meerderheden. 52 zetels is een mooie score. Maar op een parlement van 736 is het geen meerderheid. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat er zijn grofweg drie mogelijke meerderheden in het Europees Parlement zich voor doen:

  • De grote coalitie van de twee grootste partijen sociaal-democratische PES en centrum-rechtse EPP. Zij staan tegenover de kleinere groeperingen, als een regering tegenover de oppositie. De PES en de EPP behouden hun meerderheid (161+263=424>369). Die kan potentieel nog wel groter worden als nieuwe nog non-aligned parties zich verdelen (waaronder de Italiaanse Democraten). Dat is slecht nieuws voor de groenen want de grote coalitie houdt vaak de kleine partijen buiten de besluitvorming en de baantjes, zoals voorzitter van het Europees Parlement.
  • Daarnaast is er een dynamiek tussen economisch links en rechts. Als we links benoemen als de socialistische UEL, de sociaal-democratische PES en de EG/EFA en de Italiaanse Democraten, dan krijgen zij geen meerderheid (33+161+52+22=268<369). Economisch rechts, de liberale ALDE, de centrum-rechtse EPP en Euroskeptisch rechts van allerlei allooi houdt een meerderheid.
  • Op andere thema’s is er een dynamiek tussen progressief en conservatief: dat is economisch links + de liberale ALDE. In het vorige Europees Parlement hadden de progressieven een meerderheid. Nu zijn ze samen goed voor 348 (=33+161+52+22+80) zetels. Dat is te weinig voor een meerderheid. Buitenweg’s anti-discriminatierapport zou er nu niet doorheen komen, door een conservatieve meerderheid van Euroskeptici, conservatieven, nationalisten en Christen-Democraten.

Maar naast de samenstelling van het parlement doet ook de samenstelling van de fracties er toe. Immers in die fracties wordt de politieke lijn vast gesteld. 

  • De samenstelling van veel partijen verandert sterk. Met name de EPP verkleurt. Deze groep is ooit begonnen als een Christen-Democratische groep. Een groep van het Christelijke centrum. Nu zijn echter de Christen-Democraten bij lange na niet meer de grootste substroom. Rechtsere beschaafde populisten zijn nu de grootste substroming: dat zijn partijen als de Franse UMP, de Spaanse PP, de Italiaanse Popolo della Liberta, de Portugeese PSD en de Griekse ND zijn nu de grootste substroming. 80 zetels voor klassieke Christen-Democraten tegenover 106 zetels voor conservatieven. De EPP zal dus naar rechts verschuiven.
  • Binnen de ALDE houden de klassieke, rechtse en de progressieve, linkse liberalen elkaar net in balans. Ongeveer 40/40 schat ik. De twee grootste partijen in de formatie zijn de Duitse FDP (12) een soort VVD en de Britse LibDems (11) een soort D66. Het toetreden van leden van de Italiaanse Democraten kan de balans laten doorslaan naar links. Maar zonder die leden zou ook deze centrumpartij meer naar rechts kunnen door schuiven.

Geen groene zomer dus in het Europees Parlement, maar een kille rechtse
winter. En dat terwijl we in een tijd van economische, ecologische en
culturele crisis juist een linkse, groene en progressieve meerderheid
nodig hadden in het Europees Parlement

Leave a Reply