Duurzaamheid in de grondwet

DWARS en PerspectieF willen duurzaamheid in de grondwet. Ed Anker verdedigde het voorstel van de ChristenUnie en GroenLinks jongeren tegen Helma "Vervuiling is een goede Nederlandse traditie" Nepperus. De Belgen hebben dat al gedaan in hun grondwet: "Bij de uitoefening van hun respectieve bevoegdheden streven de federale
Staat, de gemeenschappen en de gewesten de doelstellingen na van een duurzame
ontwikkeling in haar sociale, economische en milieu-gebonden aspecten, rekening
houdend met de solidariteit tussen de generaties."

Er zijn twee bezwaren die ik heb tegen dit idee: ten eerste je bereikt er niets mee; en ten tweede je kiest een weinig idealistisch symbool.

Ten eerste, duurzaamheid zou aan de grondwet worden toegevoegd in het deel over de sociale grondrechten. Daar staat al van alles over milieu. En ook over dieren, ten minste als het amendement van GroenLinks wordt aan genomen. Maar alles goed en aardig: wat daar staat is allemaal symbool politiek. Zelfs als het amendement van Halsema is aan genomen, dan is het niet afdwingbaar voor de rechter. Alles wat je ooit kan uitspreken in dit gedeelte van de grondwet is dat de overheid rekening moeten houden met milieu, dieren en volgende generaties. Een milieubeleid dus dat bestaat uit goede intenties, daar hebben we GroenLinks en de ChristenUnie niet voor nodig dat kan de PvdA al heel goed zonder ons.

Misschien wordt het tijd om echt iets te doen om vorm te geven aan intergenerationele solidariteit. Niets geen symboolpolitiek, maar een echte lange termijnvisie. Een voorbeeld: in veel Westerse landen is er een sterke, onafhankelijke centrale bank die zorg draagt voor het rentebeleid. Politici kan je niet vertrouwen met de rentestanden, en daarmee de inflatie. Zij kunnen snel politieke korte termijn belangen na streven, door met de rentestanden te spelen, maar dat is op de lange termijn heel gevaarlijk. Dat zelfde geldt voor de belangen van volgende generaties. Leg het bereiken van je klimaat- en milieudoelstellingen niet in de handen van politici met hun politieke korte termijn belangen. Industriele, economische groei is goed op korte termijn, maar op lange termijn zal je radicale keuzes moeten maken voor een groenere economie. Een onafhankelijke centrale klimaatraad zou dan de klimaat- en milieudoelstellingen die politiek stelt kunnen afdwingen. Kijk dan kies je echt voor de volgende generaties. Geen symboolpolitiek, maar echt groene politiek.

Maar je bent jong en je wilt wat: symboolpolitiek dus. Het woord "duurzaamheid" is dan wel weer het slechtste symbool dat je kan kiezen. Michael Braumgart en William McDonough leverden in hun Cradle to Cradle een keiharde kritiek op het begrip "duurzaamheid". Duurzaamheid betekent dat wat je probeert zo weinig mogelijk uit te stoten, probeert de schade aan het milieu te minimaliseren, het kleine beetje natuur dat we nog hebben te conserveren. Waarom proberen we niet we de natuur niet te verrijken? Iets te voegen aan onze natuurlijke omgeving in plaats van alleen maar weg halen? Het beeld dan Braumgart en McDonough schetsen is dat van een fabriek die water uit de omgeving gebruikt, maar waar het water  schoner uitkomt dan dat het ingaat, omdat tijdens het productieproces het ook gereinigd is. Behoud is misschien genoeg voor de jongeren van de ConservatievenUnie, maar het is niet genoeg voor ons progressieven: wij streven toch juist naar vooruitgang, vernieuwing en verandering. Duurzaamheid is een begin van een evenwicht tussen mens en natuur, geen politiek ideaal en zeker geen ideaal voor groene en progressieve jongeren.

Duurzaamheid in de grondwet is symboolpolitiek en nog met een symbool van het conservatisme ook.

Leave a Reply