Extatisch II: Paul Smeulders & Southern Strategy

Het was een spannende nacht. De uitslag is bekend. De politiek feiten liggen er. Maar hoe moeten we die begrijpen? Wat betekent de uitslag voor groene provincies en linkse senaat? Er komen een aantal kortere en lange blogjes aan over de uitslag en haar gevolgen voor groene en linkse politiek.

Waar heeft GroenLinks gewonnen? In het Zuiden: in Brabant en Limburg gaat GroenLinks van 2 naar 3 zetels. Het effect van twee zuidelijke kopstukken Sap en Thissen? Of van provinciale lijsttrekkers, provinciale campagnes of provinciale issues? En ik moet zeggen dat ik de campagne van "vraag het" Paul "hopla" Smeulders in Noord-Brabant echt ongelofelijk goed vond.

En je ziet dat lokale issues er toe kunnen doen: GroenLinks heeft zwaar verloren in Zeeland. GL'er Marten Wiersma was vormde samen met het CDA, de CU en de SGP de gedeputeerde staten. En laten we eerlijk zijn het was ook geen succes. Het Thermphos schandaal is het meest tekenend: een GroenLinks gedeputeerde die een zwaar vervuilende fabriek gedoogd heeft. Terecht afgestraft voor weinig groene politiek daar.

Maar ik denk dat er met de winst in Brabant en Limburg meer aan hand is dan provinciale factoren. GroenLinks heeft het meest gewonnen in die plekken waar er nu een ruime rechtse meerderheid is: in Noord-Brabant heeft PVC 30 van de 55 zetels en in Limburg zijn het er 28 van 47. Zijn het Limburgers die niet in Wildersland willen wonen en een tegengeluid willen laten horen? Misschien, maar Brabant en Limburg zijn dus ook de gebieden waar de andere linkse partijen slecht scoorden: waar de Randstadpartij D66 het minder goed deed -Limburg is de enige provincie waar GL groter is dan D66-, de Noordelijke PvdA niet vertrouwd wordt -de PvdA haalt twee keer zo veel stemmen in het Noorden als in het Zuiden-, en veel mensen die in 2007 SP stemden nu weer politiek thuisloos zijn. GroenLinks heeft kunnen profiteren van de zwakte van haar linkse concurrenten.

Untitled Image 1

GroenLinks lijkt ook daar gewonnen te hebben waar het CDA traditioneel sterk is: in het Zuiden en op het platteland. In de figuur hierboven is het mooi te zien: in de sterk stedelijke gebieden is GroenLinks traditioneel heel sterk, verliest ze nu stemmen. In de landelijke gebieden staat GroenLinks er zwakker voor, maar daar wint GroenLinks nu. Zo compenseert ze het verlies in de steden. Waarom? In deze verkiezing is het CDA min-of-meer ge-explodeerd. GroenLinks pikt daar een graantje van mee. Progressieve CDA'ers die zich niet meer thuis voelen bij hun partij? Juist in de Randstad is de concurrentie van de PvdA veel sterker. Misschien heeft de PvdA meer van GroenLinks gewonnen in de Randstad en heeft GroenLinks op het Brabantse platteland meer van het CDA gewonnen.

In die zin zou je kunnen zeggen dat er in Nederland ruimte is voor een Southern strategy: met het in-een-storten van het CDA in Brabant en Limburg is daar ruimte voor andere politieke partijen. Je zag dat de PVV in 2010 en de SP in 2006 daar al flink van profiteerden. Misschien dat GroenLinks daar ook groot kan worden?

Leave a Reply