GroenLinks als muurbloempje

GroenLinks heeft haar basis in een geschiedenis van linkse samenwerking: de partij is natuurlijk onstaan als klein links samenwerkingsexperiment tussen de PPR, de PSP, de CPN en de EVP. De samenwerking tussen de vier partijen was gegroeid op het lokale vlak, op het Europese vlak, maar ook in buitenparlementaire actie. De partijen die uit verschillende ideologische tradities vandaan kwamen  begonnen ook in ideologisch opzicht steeds meer op elkaar te lijken in hun aandacht voor de achtergestelde positie van de vrouw, milieuvervuiling, rassendiscriminatie en atoomwapens. De noodzaak van de samenwerking kwam echter door de dramatische verkiezingsuitslagen die de partijen sinds 1977 teisterden.

Maar ook de meeste van de partijen die GroenLinks opbouwde waren toegewijd aan samenwerking. De PPR is natuurlijk het beste voorbeeld. Deze was onstaan uit ex-KVP’ers en ARP’ers die streefde naar samenwerking tussen de PvdA en de Christelijke partijen. En daarom trok ze tussen 1967 en 1977 met de PvdA op in een gezamelijk Progressieve formatie.

Maar ook de PSP had een, zij het wat een ambiguere, relatie met samenwerking. Voordat zij een partij oprichtte, hadden de politiek daklozen pacifisten en socialisten samenwerking gezocht met de PvdA, om een pacifistische sociaal-democraat (Ds. Buskes) op een verkiesbare plek te krijgen. De PvdA weigerde. In de jaren ’70 spraken de PSP’ers ook over toetreding tot de progressieve formatie samen met PPR en PvdA. Toen weigerde het PSP congres uiteindelijk zelf, omdat het programma niet radicaal genoeg zou zijn.

De EVP wou graag samenwerken, als kleine partij in de jaren ’80, maar wist niet met wie: een groep wilde samenwerken met klein links en de andere groep met de PvdA en het CDA. De eerste groep won uiteindelijk en de EVP trad toe tot GroenLinks. Alleen de CPN had niets op met samenwerking in Nederland, daar vaarde zij haar eigen geisoleerde koers. De CPN richtte zich op internationale samenwerking. Zij was immers de Nederlandse poot van de internationale communistische beweging.

Ook nu het electoraal slechter gaat met GroenLinks in de jaren ’00, profileert de partij zich als samenwerkingspartij. Bij de laatste verkiezingen natuurlijk als lijm in de coalitie tussen de PvdA en de SP. De samenwerking faalde omdat de PvdA zich niet wilde commiteren aan een links kabinet. In de volgende kabinetsformatie sloeg GroenLinks uiteindelijk de uitgestoken hand van de PvdA af. De reden die Halsema uiteindelijk gaf: de PvdA wilde eigenlijk niet met ons. De liefde kwam maar van een kant: de onze. Vervolgens stuurde GroenLinks aan op samenwerking bij de verkiezigen voor de Eerste Kamer . Een lijstverbinding tussen GroenLinks, PvdA, SP en de PvdD. De PvdA en de SP hielden beide lang de boot af.  En toen kwamen we uit met een lijstverbinding met de PvdD. 

En zo las ik in het GroenLinks magazine, heeft GroenLinks ook al eerder samenwerking gezocht met de Dierenpartij. Marianne Thieme zou een hoge plek op de GroenLinks lijst   zijn toezegd, vlak voor de oprichting van de PvdD. Thieme weigerde. Ineke van Gent zegt dat het vast liep op muggezifterij van de kant van de Dierenpartij.

Het meest extreem was GroenLinks in haar samenwerkingsgezindheid met de PVV in het Fitna-debat. Dibi had gepleit voor een gezamelijk GroenLinks/PVV initiatief tegen terrorisme. De uitgestoken hand van Tofik Dibi werd geweigerd door Geert Wilders. Een tactische zet volgens Halsema, waarvan nu blijkt dat D66, die niet naar samenwerking streeft met hun liberale stiefbroertje, de electorale garen spint.

Het is een lange lijst van afwijzingen, van liefde die maar van een kant komt, van partners die onderling ruzie hebben. Eigenlijk is GroenLinks maar een muurbloempje, waarmee niemand wilt dansen, die van iedereen second best friend is, die vrienden zoekt bij haar electorale concurrenten. En daarom zijn oproepen voor samenwerking of zelfs fusie tussen GroenLinks en D66, of GroenLinks en de SP fata morgana. Hoe zeer wij het eigenlijk ook niet willen, we zullen op eigen GroenLinkse koers verder moeten.

Leave a Reply