Het moederschip riep me terug. Nog tijdens de spuifase maar vlak voor de focusfase, organiseerde DWARS een avond om de positionering van DWARS in dit project te bespreken. Daarbij waren die panelleden die "toevallig" ook lid van DWARS waren uitgenodigd om het bestuur en de leden te informeren over de stand van de discussie binnen het panel. Voor DWARS een basis om te kijken hoe zij zich moest positioneren, voor mij een kans om de opinie in mijn "netwerk" te peilen.
Waar het de GroenLinkse idealen betrof besproken wij, in veel te kort tijd, kort de positionering van DWARS ten opzichte van de vier centrale idealen van GroenLinks: (ecologische) duurzaamheid, internationale solidariteit (voor DWARS’ers: vrede), culturele openheid (zowel vrijheid & democratie) en sociale rechtvaardigheid (ook wel: solidariteit).
- Ecologische Duurzaamheid: er wordt vaak een tegenstelling gemaakt tussen moralisme en technocratie, die overlapt met een tegenstelling tussen diepgroene milieupolitiek en lichtgroene milieupolitiek. DWARS stelt dat deze tegenstellig vals is: er zijn twee assen: een die zich uitstrekt tussen milieu politiek als een morele kwestie of een verdelingsvraagstuk, en een andere die zich uitstrekt tussen radicale milieu-politiek, met meer vertrouwen in ge- en verboden, en gematigde milieu-politiek, met veel vertrouwen in innovatie en belastingheffing. De eerste as gaat over de vraag: moet de staat mensen opleggen anders te gaan leven of juist alleen regulerend optreden (dat kan via geboden en belastingen). Waar de tegenstelling tussen diep- en lichtgroene milieupolitiek deze assen samenvouwt, wilden de DWARS’ers ze splitsen. Zij zagen milieupolitiek namelijk als een verdelingsvraagstuk waar radicale maatregelen voor nodig waren.
- Culturele Openheid: dit is nog een moeilijk verwoord ideaal in de huidige stukken van het panel. Culturele openheid wordt nu gekoppeld aan geengageerd burgerschap: mensen moeten (volgens het huidige stuk van het panel) participeren in de samenleving, moeten deelnemen aan lokale of bedrijfsdemocratie, moeten integreren in een Nederlandse cultuur. DWARS wilt een veel openere invulling van culturele openheid: mensen zelf laten beslissen in welke verbanden ze willen participeren (of niet). Een mooi voorbeeld: Je kan natuurlijk iedere migrant dwingen om Nederlands te leren (zoals GroenLinks Verdonk steunde), maar misschien moet je eerst de wachtlijsten die het gevolg zijn van het eigen initiatief van mensen (ik wil zelf Nederlands leren!) oplossen en dan kijken of er nog problemen zijn. Daarnaast stelde DWARS dat het denken in groepen niet goed was: als jongeren organisatie zou zij eisen dat het woord "jongere" niet in het programma zou voorkomen, om zo het voorbeeld te geven aan de homo’s, vrouwen en migranten. GroenLinks komt op voor mensen niet voor groepen.
- Sociale Rechtvaardigheid: Dit was het meest opmerkelijke debat voor mij. DWARS legde consistent de nadruk op vrijheid van het individu: om vorm te geven aan haar eigen identiteit, los van burgerschap en groen moralisme. Waar het ging om de verzorgingsstaat was het moeilijk voor DWARS’ers om dit los te schudden: mensen moeten participeren op de arbeidsmarkt. Of ten minste als je iets van de overheid verwacht, kan zij ook wat van jouw verwachten. Kijk ik zou hier een hele litantie kunnen opschrijven waarom dit onjuist is (solidariteit wordt vervangen door reciprociteit; er wordt een model van het goede leven opgelegd; collectieve rechtvaardigheid gaat zo boven individuele vrijheid: hoe consistent is dat met het eerdere pleidooi voor vrije individuen los van moralisme?), maar het zij zo, ik kwam input halen, niet mijn gelijk krijgen.
- Internationale Solidariteit: Het vraagstuk focusde zich op militair ingrijpen. Wat zijn de voorwaarden daarvoor en hoe expliciet moet je daarover zijn. Dan onstaat er al snel een volslagen onzinnige tegenstelling tussen pacifisten en militaristen. Zelfs in de PSP was er in de jaren ’80 sprake van een pleidooi voor minimalisering van geweld en geweld slechts als laatste redmiddel. Het pleidooi was nu niet anders: zo min mogelijk geweld, alleen als last resort en alleen met internationale legitimiteit. Juist om de vrede te handhaven en genocide te voorkomen. Dat GroenLinks daarvoor zou moeten zijn, daarover is geen twijfel.
Waar het beginselen betrof was de lijn van de DWARS’ers was helder: de
vereniging van radicaal-linkse politiek met progressief-vrijzinnige
politiek. In het groene standpunt wordt dat het helderst verwoordt: er is sprake van een verdelingsvraagstuk, iedereen een bepaalde ecologische voetafdruk aan grondstoffen, die je zo mag invullen als je wilt. Geheel in lijn met DWARS haar nadruk op het congres in september: de overheid moet zich bemoeien met het publieke en niet met het private.