Progressief of Links?

Je hebt soms van die DWARS bestuurders: die zeggen dat ze niet zoveel hebben met het woord "links" had en meer met de term "progressief". Met links kon hij niet zo veel: hij wou over grenzen heen kijken, dynamiek, toch?. Let wel: dit was iemand die bestuurslid was van de GroenLinkse jongerenorganisatie. Ik heb zelf een haat-liefde verhouding met de betekenisloze term "Progressief". Maar een ding weet ik zeker: je kan je niet achter de term "progressief" verschuilen.

Onduidelijk is de term 'progressief' zeker. Progressief kan grofweg drie betekenissen hebben in de Nederlandse situatie: seculier (in tegenstelling tot religieus), multiculturalistisch (in tegenstelling tot monocultureel) of hervormingsgezind op sociaal-economisch terrein (in tegenstelling tot behoudend). Die drie dingen vallen niet samen: er is geen partij die verzorgingsstaat wil houden als hij is, monocultureel is en religieus. Aangezien er praktisch geen verschil tussen partijen die we traditioneel tot links rekenen en voorstander zijn van de multiculturele samenleving (SP, GL, PvdA, D66) is dit geen interessant verschil. Laten we er ook vanuit gaan dat progressiviteit op religieus gebied, niet een vervanger is standpunten op een veel breder scala aan onderwerpen. Dan rest dus maar een interpretatie van progressief: het gaat om hervormingsgezindheid op sociaal-economische onderwerpen, combineer dat met een internationale, pro-Europese orientatie en individualisme op culturele onderwerpen, en dan heb je de progressieve ideologie.

Alleen ben je er dan niet: als je conservatief bent: zeg je 'nee' tegen Europa, zeg je 'hou de verzorgingsstaat zoals hij is' dan hoef je niet te kiezen tussen links of rechts. Dan zeg je: houden wat je hebt. Maar als je kiest voor een nieuwe bestuurslaag, als je kiest voor een hervorming van de verzorgingsstaat, dan ben je er nog niet: dan moet je kiezen welke beleid die bestuurslaag gaat uitvoeren, dan moet je aangeven welke kant die hervormingen op moeten gaan. Als je zegt "Europa moet meer doen", dan moet je zeggen wat Europa moet doen: wordt het meer markt en munt, of meer mens en milieu? Krijgt Europa meer te zeggen over energiemarkt (moet die ook geliberaliseerd worden) of krijgt Europa meer te zeggen over milieu (moet Europa groener?) Wordt Europa een vrije handelszone of sociaal model? Als je zegt "ik wil minder Europa" dan hoef je die keuze niet te maken. Als je zegt "De huidige verzorgingsstaat voldoet niet", dan moet je zeggen wat voor'n alternatief je hebt: kies je voor ieder voor zichzelf of neem je het op voor outsiders die ook een eerlijke kans hebben? Verhoog je de AOW-leeftijd voor iedereen of verlaag je hem voor mensen die vroeg beginnen met werken? Wordt Nederland een nachtswakersstaat of krijgt het een vernieuwd sociaal model? Als je zegt "hou alles maar zoals het is" dan hoef je die keuze niet te maken. Als je conservatief bent, hoef je niet links of rechts te zijn. Maar als je progressief bent moet je kiezen tussen links of rechts.

Leave a Reply