{"id":198,"date":"2010-04-20T23:08:31","date_gmt":"2010-04-20T21:08:31","guid":{"rendered":"http:\/\/cmonotjes.web-log.nl\/vrijheid_gelijkheid\/2010\/04\/post-conventi-2.html"},"modified":"2010-04-20T23:08:31","modified_gmt":"2010-04-20T21:08:31","slug":"post-convention-spin-iii-liberalen-democraten-populisten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/?p=198","title":{"rendered":"Post-Convention Spin III: Liberalen, Democraten, Populisten"},"content":{"rendered":"

De belangrijkste discussie op het GroenLinks congres<\/a>  ging over bestuurlijke
\nvernieuwing. Over dit onderwerp lagen de posities het meest uiteen en waren de meerderheden het kleinst. Voorstanders van waterschappen en provincies kregen een sterke
\nknauw uitgedeeld. Maar even zo zeer kreeg de partijtop een aantal zware slagen te
\nverduren. GroenLinks koos tegen referenda, na een sterk betoog van Diederik ten
\nCate<\/a>, en tegen het verkleinen van de kamer na een ijzersterk betoog van
\ntoptalent Marten Zoetbrood<\/a>. Het afschaffen van de
\nEerste Kamer werd "voor de poorten van de hel<\/a>" weggesleept.<\/p>\n

Maar alles laat zien dat GroenLinks een groot probleem heeft. De partij heeft geen visie op het openbaar bestuur en de democratie. In de
\nlaatste zes jaar is het politieke profiel van GroenLinks vernieuwd: er
\nkwam een nieuwe versie op werk en inkomen (\u201cVrijheid Eerlijk Delen\u201d), op milieu
\nen innovatie (\u201cLeve de EKOnomie\u201d) en op Europese samenwerking (\u201cVrij
\nEuropees\u201d). De discussies eindigden in een nieuw beginselprogramma. De partij
\nheeft onder Halsema gekozen voor een vooruitstrevende, vrijzinnige agenda. Een
\nonderwerp dat buiten beschouwing is gebleven in deze discussies is de democratie. En dat valt te
\nlezen in het nieuwe GroenLinks programma. <\/p>\n

Waar het gaat om het openbaar bestuur gaat, komen de
\nvoorstellen van GroenLinks neer op twee dingen: bezuinigingen op het aantal
\nbestuurders; en meer deelname van burgers aan de besluitvorming. Minder
\nministeries, minder politici, minder bestuurslagen, minder kamers, minder
\nambtenaren. En daarnaast was er een pleidooi voor referenda en staat er nu nog
\neen pleidooi voor burgerparticipatie en voor een indirect gekozen burgemeester in het programma.
\n\u201cGroenLinks wil participatie maar het mag niet te veel kosten\u201d stelde een congresganger. Als
\nklap op de vuurpijl pleit GroenLinks voor een debat over democratie. Want een eigen visie op dit onderwerp mist.<\/p>\n

Hoe zou een GroenLinkse visie op democratie eruit zien? Hoe
\nkijkt Vrijzinnig Links naar het openbaar bestuur? Ik zou mij laten inspireren door het liberalisme. Voor liberalen
\nstaat individuele vrijheid centraal. De politiek en het bestuur moeten zo
\nworden ingericht dat individuele rechten het best beschermd worden. Politieke participatie heeft
\ngeen waarde op zichzelf, maar is een middel om individuele vrijheid te beschermen. Deze lijn loopt centraal door het denken van liberalen als Locke<\/a>, Publius<\/a>, J.S. Mill<\/a>, en Karl Popper<\/a>.<\/p>\n

Burgerlijke vrijheden worden het best beschermd als de macht
\ngecontroleerd wordt. Dat vereist een scheiding der machten: Macht vraag om tegenmacht. In the Open Society and Its Enemies<\/a> drukt Popper het als volgt uit: vele mensen denken dat de belangrijkste politieke vraag is "Wie moet er regeren?" GroenLinks lijkt dat ook te denken en beantwoorden: "het volk moet door directe participatie zo veel mogelijk zelf regeren." Maar die vraag gaat er onterecht vanuit dat mensen geen fouten kunnen maken, de verkeerde keuzes kunnen nemen. Popper stelt dat de belangrijke vraag is: "Hoe moeten we politieke organisaties organiseren dat slechte bestuurders zo min mogelijk schade kunnen te doen?" Daarom pleit hij voor check and balances op de macht. Voor controle op de macht. De belangrijkste manier om de macht in te beperken zijn regelmatige verkiezingen. Dat is de<\/em> manier om onze vrijheden te beschermen.<\/p>\n

Zeker in tijden van opkomend rechts-populisme lijkt het me de juiste vraag. Het recente referendum in Zwitserland<\/a> laat zien dat het volk bij meerderheid kan kiezen om de burgerrechten van minderheden te beperken. Dus moeten we ons afvragen hoe we onze democratie organiseren zo dat rechten en vrijheden beschermd worden tegen exclusionistische, populistische stromingen <\/p>\n

Als we denken in die termen wordt een vrijzinnige
\norganisatie op het openbaar bestuur duidelijk. Er zijn volgens mij drie hoofdlijnen:<\/p>\n