{"id":205,"date":"2010-04-06T19:51:09","date_gmt":"2010-04-06T17:51:09","guid":{"rendered":"http:\/\/cmonotjes.web-log.nl\/vrijheid_gelijkheid\/2010\/04\/minder-partijen.html"},"modified":"2010-04-06T19:51:09","modified_gmt":"2010-04-06T17:51:09","slug":"minder-partijen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/?p=205","title":{"rendered":"Minder Partijen?"},"content":{"rendered":"

Gerd Leers<\/a> pleitte in de Volkskrant vanochtend voor een
\nkiesdrempel van 5%<\/a>. Dat zou de versplintering van de Nederlandse politiek tegen
\ngaan en zo bijdragen aan de bestuurbaarheid van Nederland. <\/p>\n

Laat ik voor opstellen: de Nederlandse politiek
\nversplintert. Nog geen twintig jaar geleden haalden het CDA en de PvdA samen
\nruim 100 zetels in de Tweede Kamer. In de laatste peilingen is een stabiele
\ndrie-partijencoalitie een unicum. Vanuit de marge worden nieuwe en kleine
\npartijen electoraal steeds sterkere spelers. Haalden de vier grootste
\npartijen in 1989 nog 90% van de stemmen, in 2006 blijft de teller voor de vier grootste
\nop 79% steken en in de laatste peilingen halen de vier grootste partijen 67%
\nvan de stemmen. En daarbij komt nog eens bij de samenstelling van de lijst met grootste partijen hevig verandert: in 2006 was de SP, jarenlang een marginale partij, een van de
\ntop 4 en nu zal de PVV misschien niet de grootste worden maar lijkt zij niet
\nuit de top 4 te slaan. Politicologen gebruiken het effectieve aantal politieke
\npartijen<\/a> om te kijken hoe versplinterd het parlement wordt. Deze maat kijkt ook naar de relatieve grote van partijen. Deze was in
\n1989 4 en in 2006 5,5 en in de laatste peilingen zelfs 7. Kortom: het
\nNederlandse parlement versplintert. En met meer partijen wordt het lastiger
\nregeren. <\/p>\n

\"Naamloze_afbeelding_1_2\"<\/a>
\nMaar gaat een kiesdrempel van 5% daartegen werken? In de
\nfiguur hiernaast zie je een overzicht van hypothetische Nederlandse parlementen (1989-2006)
\nmet een kiesdrempel van 5%. We gaan uit van de verkiezingsuitslag zonder
\nstrategisch gedrag van partijen of kiezers. In 1989 en 1994 zijn er vier
\npartijen met meer dan 5% van de stemmen: het CDA, de PvdA, VVD en D66. In 1998
\nbreekt GroenLinks boven de 5% uit. In 2002 komen LPF en SP erbij. In 2003
\nverdwijnt D66 onder de 5%. De VVD en het CDA hebben dan zonder D66 ook een
\nmeerderheid. In 2006 vallen de LPF en GL onder de 5%, maar de PVV komt
\nboven de 5% uit. Zelfs met een kiesdrempel van 5% wisselt de samenstelling van
\nde Tweede Kamer sterk, stijgt het aantal partijen en weten populistische
\nbewegingen de Tweede Kamer binnen te komen. Overigens: als populistische bewegingen niet
\nmeer dan 5% van de stemmen zouden halen, zouden we toch ook geen kiesdrempel
\nnodig (denken te) hebben?<\/p>\n

\"Pvvcorrect\"<\/a>
\n Waar de situatie tot 2006 nog redelijk georganiseerd was,
\nlaten de laatste peilingen een ander beeld zien: in de figuur hiernaast zie je
\nde samenstelling van de Tweede Kamer op basis van de gemiddelde van de laatste
\npeilingen van de Hond<\/a>, NIPO<\/a> en de Politieke Barometer<\/a>, zonder kiesdrempel, met
\neen drempel van 5% en met een drempel van 10%. Zonder kiesdrempel zullen 11 partijen in de Tweede Kamer komen: van Trots met 1 zetel tot de
\nPvdA met 34 zetels. Met een kiesdrempel van 5% vallen er slechts drie partijen
\nuit de Tweede Kamer: de SGP, de PvdD en TON. Ze zijn samen 5 zetels waard. De
\nsamenstelling van de Tweede Kamer verandert nauwelijks. Een van de drie
\npartijen is de SGP, het constitutionele geweten van de
\nTweede Kamer, die eerder bijdraagt aan politieke stabiliteit in Nederland dan daar vanaf doet. Pas bij een kiesdrempel van 10% verandert de samenstelling van de
\nKamer drastisch. De CU, de SP, GL en D66 verdwijnen uit de Kamer. De PVV, de
\nVVD, het CDA en de PvdA blijven over. Alhoewel er meer stabiliteit in de Kamer
\nzal zijn, is de kiesdrempel niet een manier om de bestuurbaarheid van Nederland
\nte vergroten. Het CDA en de VVD hebben samen geen meerderheid. Er is alleen
\nmaar een coalitie mogelijk van de PvdA met het CDA (uitgesloten door de PvdA)
\nen van de PvdA met de VVD (uitgesloten door de VVD), van of CDA, VVD en PVV
\n(niet een stabiele meerderheid), of van PvdA en PVV (in Almere en Den Haag niet mogelijk gebleken).<\/p>\n

En dan hebben we nog niets eens gekeken naar strategisch gedrag: als er een kiesdrempel van 5% was geweest in Nederland, hadden, bijvoorbeeld, de kleine Christelijke partijen eerder een verband gesloten. Die zijn samen historisch gezien ongeveer goed voor 5% van de stemmen. En een breder verband van GL en SP komt sinds 1994 ook altijd boven de 5% van de stemmen uit. Een kiesdrempel zal kleine partijen dwingen om samen te werken, maar zal ze niet uit de kamer kunnen houden. In Duitsland is er een kiesdrempel van 5% en zijn er drie partijen die rond die 5% hangen, in de laatste 20 jaar: de FDP, die Gruenen en die Linken. De kiesdrempel heeft het toe treden van die laatste twee partijen niet voorkomen. Ze werden gevormd door coalities van progressieve en groenen enerzijds en linkse socialisten en oude communisten anderzijds. En de aanwezigheid van deze partijen heeft coalitievorming  ingewikkelder gemaakt, daar kan een kiesdrempel van 5% niets aan doen. <\/p>\n

Al met al heeft een kiesdrempel van 5% dus geen enkele zin.
\nHet land wordt er niet bestuurbaarder op: dan moeten de grote partijen minder
\nonderling uitsluiten en conflicten maken. Meer of minder partijen maakt niets
\nuit.  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gerd Leers pleitte in de Volkskrant vanochtend voor een kiesdrempel van 5%. Dat zou de versplintering van de Nederlandse politiek tegen gaan en zo bijdragen aan de bestuurbaarheid van Nederland. Laat ik voor opstellen: de Nederlandse politiek versplintert. Nog geen … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-205","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/205","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=205"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/205\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}