{"id":32,"date":"2011-04-05T13:43:51","date_gmt":"2011-04-05T11:43:51","guid":{"rendered":"http:\/\/cmonotjes.web-log.nl\/vrijheid_gelijkheid\/2011\/04\/groenlinks-van-radicaal-en-rijnlands-naar-feministisch.html"},"modified":"2011-04-05T13:43:51","modified_gmt":"2011-04-05T11:43:51","slug":"groenlinks-van-radicaal-en-rijnlands-naar-feministisch","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/?p=32","title":{"rendered":"GroenLinks van radicaal en Rijnlands naar feministisch"},"content":{"rendered":"

GroenLinks gaat terug naar haar roots. Bij het twintigjarige bestaan organiseren het Wetenschappelijk Bureau en de GroenLinks Academie een lezingencyclus over de idealen van GroenLinks. Bij de tweede bijeenkomst keek Kees Vendrik, jarenlang het<\/em> economische brein van de partij, terug op de ontwikkeling van het sociaal-economische gedachtegoed van de partij.<\/strong><\/p>\n

 Vendrik schetste drie tradities in de ontwikkeling van het economisch programma van GroenLinks: de radicale traditie, de traditie van het Rijnlandse model, en de Scandinavische traditie. "De radicale traditie is afkomstig uit de PPR en in mindere mate de EVP. Dit is de traditie van het basisinkomen. De PPR leverde fundamentele kritiek op het arbeidsbestel waarin mensen worden gedwongen te werken. Daarom zouden mensen een van overheidswege gegarandeerd inkomen moeten krijgen. Het hoogste goed voor de radicale traditie is dat mensen bevrijd worden van arbeidsdwang. Ik heb me altijd verzet tegen het idee van het basisinkomen: dit betekent dat mensen het recht zouden hebben om geen deel uit te maken van de samenleving. Als je rechten hebt dan staan daar plichten tegenover."<\/p>\n

"De tweede traditie is verbonden met de PSP en de CPN. Dit is de traditie van het Rijnlandse model. In dit model gaat het om concrete verbeteringen voor mensen die er slecht voor staan. Deze traditie is altijd populair geweest in de vakbeweging. Het plaatst de sociale strijd binnen het sociaal-economische overlegmodel." In dit model is er een uitruil gemaakt: "werkgevers hielden zeggenschap over de arbeidsmarkt in ruil daarvoor is Nederland voorop gegaan in sociale zekerheidswetgeving. Een passief arbeidsmarktbeleid wordt gecombineerd met een actief sociaal zekerheidsbeleid." Vendrik heeft een groot bezwaar tegen het Rijnlandse model: "de basis van dit model is een hechte organisatie van belangengroepen." Maar dat betekent dat er ook een groep wordt buitengesloten: "er ontstaat een groeiende groep outsiders. Nederland kent de grootste tweedeling tussen mensen met een vast contract en mensen die daar geen aanspraak op kunnen maken, zoals flexwerkers."<\/p>\n

De derde traditie, die Vendrik de Scandinavische traditie noemt, ontstond pas later maar werd sinds begin van dit decennium steeds sterker: "het zijn feministische en progressieve economen die hebben geprobeerd een breuk te forceren." Het Scandinavische model is een alternatief voor het Rijnlandse model: "op de arbeidsmarkt ontstaat ongelijkheid en uitsluiting. Je moet niet aan de zijlijn wachten en pas ingrijpen als problemen zich aandienen. We moeten het opnemen voor mensen die aan de rand van de arbeidsmarkt staan. Dat heeft Femke Halsema willen doen met Vrijheid Eerlijk Delen<\/em>. Ik ben het helemaal met haar eens."<\/p>\n

In Vrijheid Eerlijk Delen<\/em> hebben Halsema en Van Gent de Scandinavische traditie verder uitgewerkt in een aantal concrete maatregelen op het gebied van ontslagrecht, AOW en belastingen. Vendrik: "het ontslagrecht, bijvoorbeeld, dat moet echt worden gemoderniseerd. Het is nu zo dat naar mate je langer werkt en meer verdient je een grotere vergoeding krijgt. Dat zorgt het voor een absurd ongelijke verdeling: je bent het beste beschermd als je de beste positie hebt, als je het langst werkt en het hoogste inkomen hebt. Maar de mensen met de hoogste inkomens die hoef je niet te beschermen. Die redden het wel. Je moet het opnemen voor de groeiende groep mensen die geen rechten hebben."<\/p>\n

 Ook op het gebied van de AOW  heeft GroenLinks een innovatief voorstel gedaan: "De vergrijzing is een groot probleem.  In de zorg zullen er veel meer mensen nodig zijn, omdat mensen de meest aanspraak op zorg doen in de laatste jaren van hun leven. Er zullen evenveel mensen extra in de zorg nodig zijn als er jonge mensen in de arbeidsmarkt bij komen. Dan gaan die salarissen flink stijgen: de bankiers van vandaag zijn de verplegers van morgen. Hierdoor zal de zorg onbetaalbaar worden voor veel groepen. GroenLinks wil dat voorkomen." In Vrijheid Eerlijk Delen<\/em> zat ook een AOW-voorstel: "bij de AOW is er ook weer een rare ongelijkheid: veel mensen zijn op hun vijftiende gaan werken en die moeten na vijftig jaar werken op hun 65e met pensioen. Mark Rutte is gaan werken op zijn 28e: en hij mag na 37 jaar met pensioen. Mensen die eerder beginnen met werken doen vaak zwaarder werk en leven daarom significant korter. Mark Rutte die maar 37 jaar gewerkt heeft, krijgt langer AOW, terwijl hij minder lang premie heeft betaald, dan iemand die op zijn vijftiende is begonnen met werken. Die ongelijkheid moeten we bestrijden: als je eerder bent begonnen met werken, dan mag je eerder stoppen met werken. Als je niet werkt ben je nu gratis mee verzekerd, zonder dat daar verplichtingen tegenover staan. Dat is niet handhaafbaar: we hebben straks iedereen nodig." <\/p>\n

 Toch staan de verschillende tradities niet lijnrecht tegenover elkaar. De radicale en de Scandinavische traditie kunnen elkaar vinden in hervorming van de arbeidsmarkt: "Van de Amerikanen hebben we geleerd om arbeidsmarkt beleid te voeren. De Amerikanen geven werknemers met een laag salaris een fikse korting op de belastingen." Soms is deze korting zo fiks, "dat ze geen belasting betalen maar geld toe krijgen. Dan creeer je een soort basisinkomen voor werkenden. Door dat soort maatregelen is GroenLinks bij de CPB-berekeningen al jaren de banenkampioen, met de de VVD. Alleen doen zij dat over rechts en dus verkeerd, en wij doen dat over links en dus goed."<\/p>\n

De drie tradities delen dezelfde hoofddoelen. die Vendrik ontleent aan de drieslag van de Franse Revolutie: Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, of solidariteit:  "vrijheid is het hoofdmotief bij de radicale en de Scandinavische traditie. Vrijheid is een klassiek links begrip: mensen moeten vrij zijn om zelf vorm te geven aan hun eigen leven. Voor vrijheid heb je gelijkheid nodig. Dat is de<\/em> norm van het Rijnlandse model." Maar GroenLinks is ook altijd verbonden geweest met emancipatiebewegingen: "vrouwen en allochtonen willen ook gelijk behandeld worden." Juist voor deze groepen neemt de Scandinavische traditie het op. "De enige manier om te verzekeren dat vrijheid en gelijkheid aan iedereen toekomt is solidariteit centraal te stellen. Solidariteit is het grondvest van de sociale politiek. Solidariteit is de notie dat jouw inkomen niet aan jou toekomt: de talenten die je hebt zijn van God gegeven of door de natuur geschonken. Alleen als je je dat beseft kan je solidair zijn."<\/p>\n

Een aangepaste versie van dit stuk verscheen op de website van het wetenschappelijk bureau van GroenLinks<\/a> en in het GroenLinks Magazine.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

GroenLinks gaat terug naar haar roots. Bij het twintigjarige bestaan organiseren het Wetenschappelijk Bureau en de GroenLinks Academie een lezingencyclus over de idealen van GroenLinks. Bij de tweede bijeenkomst keek Kees Vendrik, jarenlang het economische brein van de partij, terug … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-32","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=32"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/32\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=32"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=32"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}