{"id":57,"date":"2011-02-01T00:18:20","date_gmt":"2011-01-31T22:18:20","guid":{"rendered":"http:\/\/cmonotjes.web-log.nl\/vrijheid_gelijkheid\/2011\/01\/religie-en-science-fiction.html"},"modified":"2011-02-01T00:18:20","modified_gmt":"2011-01-31T22:18:20","slug":"religie-en-science-fiction","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/?p=57","title":{"rendered":"Religie en Science Fiction"},"content":{"rendered":"

Het is opmerkelijk om te zien dat in een aantal grote science fiction series (Deep Space Nine<\/a>, Babylon 5<\/a>, Battlestar Galactica<\/a>, Dune<\/a>, Star Wars<\/a>) religie een centrale rol speelt. Terwijl science fiction zou moeten gaan over de rede, technologische vooruitgang en wat er echt mogelijk is. Toch zie je dat juist het mystieke, het geloof, over goddelijke wezens, wonderen en profetieen.<\/p>\n

De Minbari<\/a> uit Babylon 5 zijn een diep-religieus volk met eeuwenouden tradities. Ze bestaan uit drie kasten: waarvan een de priestersklasse is. De Bajoranen<\/a> uit Deep Space Nine geloven in de komst van een emissary<\/a> (gezand) van de prophets<\/a> (hun goden). De hoofdpersoon van DS9 (Benjamin Sisko<\/a>) blijkt uiteindelijk die gezand te zijn. In Battle Star Galactica staan zelfs twee geloofsystemen tegenover elkaar: dat van de mensen, die polytheistisch zijn en dat van de Cylons die monotheistisch zijn. Gedeeltelijk is hun strijd een religieuze. En deze strijd is ook al voorspeld in de profetieen van zowel de mensen als de Cylons<\/a>. In Dune en in Star Wars valt het science fiction element zelfs helemaal weg: het gaat om vreemde werelden met heel andere geloofssystemen. Star Wars is er mysterieuze kracht de force, die de goede Jedi<\/a>'s en de slechte Sith<\/a> kunnen gebruiken om magische dingen te doen, als telepathie, levitatie of telekinese. In Dune is er ook een religieuze orde met bijna magische geestelijke krachten, de Bene Gesserit<\/a>.<\/p>\n

Er zit een zekere tegenstelling in: geloof is vaak heel traditioneel. Geloof legt vaak beperkingen aan technologische vooruitgang: aan klonen, medisch onderzoek of genetische manipulatie. Geloof legt de nadruk op het mystieke, het onkenbare en niet op het rationele of het onkenbare.  Het lijkt alsof geloof meer past in een pre-moderne, middeleeuwse samenleving, dan de hypermoderne samenleving van science fiction. Je kan natuurlijk een mooie tegenstelling tussen mensen van de wetenschap en mensen van het geloof. Je kan de wetenschap van science fiction natuurlijk alleen begrijpen in de tegenstelling met het geloof.<\/p>\n

Maar ik denk dat de relatie tussen science fiction en geloof nog complexer is. Hoe kan geloof eruit zien in science fiction? Er zijn denk  dat er twee mogelijke varianten zijn: aan de ene kant gaat science fiction om vreemde werelden die we niet kennen: waar hele andere samenlevingen, culturen of wezens zijn. Een manier waarop een samenleving 'anders' kan zijn dan de moderne cultuur van de rationele wetenschappers uit science fiction is door gelovig te zijn: de Minbari uit Babylon 5, de Bajorans uit Deep Space Nine, de uit Battle Star Galactica zijn uiteindelijk religieuze culturen die juist daardoor veraf staan van de hypermoderne samenlevingen van de mensen, zonder daarmee per se als primitief over te komen. Want weten we van vreemde culturen hierop aarde? Dat zijn volkeren met andere geloofssystemen, andere tradities, andere religies dan de onze. Eeuwenoude, religieuze culturen met andere wereldbeschouwingen en tradities. Het gaat om anders, alternatief, alien. <\/em>Een aspect van science fiction is contact met het onbekende, het vreemde: en voor zo ver als wij dat kunnen reconstrueren is met een ander geloof.<\/p>\n

Er is ook tweede mogelijkheid: science fiction gaat uiteindelijk over het begrijpen van de wereld. Wat voor sommige mysterieuze ervaringen zijn, zijn in science fiction begrijpelijke fenomenen. De Goden van de Bajoranen zijn, zijn voor de mensen uiteindelijk machtige energiewezens. Een profetie is uiteindelijk niet meer dan de booschap van een tijdreizigers, wat een wonder is, is te begrijpen door techno-babble. Daar ligt een klassiek science fiction theorema onder: any sufficiently advanced technology is indistinguishable from magic<\/em><\/a>. In een aantal science fiction verhalen maken technisch geavanceerden hier ook gebruik van: zij passen de techniek toe om over te komen als goden op primitievere volkeren. Dat is geloof ik ook het idee van Star Gate<\/a>, (maar dat heb ik nooit gezien). Geloof is dan uiteindelijk een vorm van manipulatie. Profetie een manier om een samenleving te sturen. De Vorlons uit Babylon 5 zijn hier het mooiste voorbeeld van: zij gebruiken hun geavanceerde technieken om de jongeren volkeren te manipuleren. Zij sturen zo de loop van de geschiedenis met het oog op hun grote strijd tussen de Vorlons (orde) en de Shadows (chaos).<\/p>\n

Aan de ene gaat science fiction dus over het reizen naar andere, vreemde samenleving, first contact with alien planets<\/em>. Een ander geloofsstelsel kan hier een onderdeel van vormen van zo'n vreemde andere samenleving. Aan de andere kant gaat science fiction over vooruitgang, en als die vooruitgang maar ver genoeg gaat dan is er geen verschil meer tussen techniek en wonderen.  <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Het is opmerkelijk om te zien dat in een aantal grote science fiction series (Deep Space Nine, Babylon 5, Battlestar Galactica, Dune, Star Wars) religie een centrale rol speelt. Terwijl science fiction zou moeten gaan over de rede, technologische vooruitgang … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-57","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=57"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/57\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=57"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=57"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.simonotjes.nl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=57"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}