Kabinet gevallen. Na een week lang crisis is het Nederlandse kabinet gevallen. Ik blijf bij mijn stelling dat de oorzaak ligt in een diepgrondig en historisch onvermogen van Christen- en sociaal-democraten om met elkaar te regeren. Maar belangrijker dan achteruit kijken is vooruit kijken.

Nu het kabinet is gevallen zal er een rompkabinet geformeerd worden om de verkiezingen voor te bereiden. 6 van de 16 ministers is vertrokken. Die portefeuille moeten worden overgenomen. De truc bij het vorige kabinet was om de portefeuilles over te laten nemen door zittende ministers. Hoe zal dat nu gaan.

Er zijn 6 ministers vacatures, waarvan 2 minister zonder portefeuille. (En 6 staatssecretarisportefeuilles). Het model dat mij het meest logisch lijkt, is dat de ministers zonder portefeuille worden terug gehecht aan hun ministerie en dat staatssecretarissen als minister benoemd worden. Dat levert het volgende beeld op:

• Financien gaat naar CDA staatssecretaris De Jager, die heeft een hele sterke reputatie op gebouwd in de laatste jaren;
• BZK gaat naar de ChristenUnie minister Rouvoet, J&G wordt terug gelegd bij Klink (VWS, CDA) en Rouvoet krijgt tijdelijk een zwaardere portefeuille;
• OCW gaat naar Bijsterveld (CDA), niet de sterkste staatssecretaris maar wel een macht binnen het CDA;
• VROM gaat naar Huizinga (V&W, CU) weer niet de sterkste staatssecretaris met een verzwaarde portefeuille, maar ook de ChristenUnie heeft recht op een slice of the cake.
• WWI & OS worden opgeheven en gaan naar hun respectievelijke hoofdministeries (BuZa en VROM).

Er zijn allerlei problemen met dit model: er komen een aantal zeer zware ministeries (VWS, VROM & BuZa) waar er geen staatssecretarissen meer zijn. Er komen ook staatssecretarissen op zware ministersposten (Fin, OCW & VROM).

Een andere oplossing is een zwaardere reshuffle, waarbij minister zonder portefeuille blijven bestaan en lichtere posten van buiten de kamer worden benoemd, bijvoorbeeld:

• Klink (CDA, min. VWS) naar Fin en dan Rouvoet (CDA, mzp J&G) naar VWS;
• Van der Hoeven (CDA, min. EZ) naar terug OCW en dan De Jager (CDA, staats. Fin) naar EZ;
• Van der Knaap (CDA, burgemeester Ede, vertrouweling Balkenende) naar BZK
• Spies (CDA, TK) naar VROM
• Van Ardenne (CDA, voormalig minister OS) naar OS
• Geluk (CDA, voormalig wethouder R’dam) WWI
• Wiegman (CU, TK) naar J&G

Maar daarbij wordt de speculatie steeds minder gecontroleerd.