Zelfs de partijvoorzitter erkent het verhaal van Ella: het CDA had liever een coalitie met GroenLinks dan met de ChristenUnie. Het moet dus de PvdA zijn die ons uit het kabinet heeft gehouden.
Ik denk niet dat dit waar is. Het is ook niet wat Onno Bosma schrijft: “Hij (Jacques Tichelaar, SO) vraagt of je voor de PvdA informateur wilt worden om met een CDA’er en iemand van de ChristenUnie een kabinet met die partijen in elkaar te zetten. Maar zegt Tichelaar, zijn fractie krijgt heel sterke signalen van het CDA dat ze niets zien in een coalitie met de ChristenUnie. Ze zouden erop uit zijn om deze formatie te laten mislukken om daarna met de ChristenUnie in zee te gaan.”
Dit staaft de strategie van Halsema, die ze ook twee jaar geleden in haar congresspeech verdedigd heeft: GroenLinks wilde, toen ze in december 2006 door de PvdA en het CDA gevraagd werden niet deelnemen aan de coalitiebesprekingen. De nadruk ligt op het “in dit stadium van de onderhandelingen”, het “nu niet”. De partijtop verwachtte een breuk tussen de ChristenUnie enerzijds en de PvdA en het CDA anderzijds. In dat geval zou GroenLinks heel wat kunnen eisen van het CDA en de PvdA.
Alle partijen -CDA, PvdA en GroenLinks- hadden niet verwacht dat de ChristenUnie zo makkelijk haar rechtse punten op het gebied van homohuwelijk, abortus en euthanasie zou laten varen. Men verwachtte dat er op deze thema’s tussen de ChristenUnie enerzijds en de PvdA en het CDA anderzijds gebroken zou worden.
Ze hadden de verschuiving van de ChristenUnie op dit vlak niet gezien. In de verkiezingscampagne van 2006 had de ChristenUnie deze thema’s al laten varen. De partij legde de nadruk op thema’s als jeugd, gezin, milieu, vluchtelingen en sociale zaken. Hierbij speelde electorale overwegingen niet zo zeer een rol. Voor een groot gedeelte van het vaste en twijfelende ChristenUnie electoraat waren juist abortus en euthanasie heel belangrijk. De overwegingen waren waarschijnlijk politiek van aard. Door thema’s als abortus en euthanasie te laten vallen, maakte de ChristenUnie deelname aan een kabinet stukken waarschijnlijker.
De gewilligheid van de ChristenUnie heeft iedereen verbaasd: GroenLinks, de PvdA en het CDA. Die principiele gereformeerde jongens bleken pragmatischer dan verwacht.