Amerikaanse Verkiezingen 1: Europese Electoral College

Hoe zou een Europese electoral college er uit zien? Wie zou, als we Amerikaanse regels in zouden voeren de President van Europa worden? Een krantenartikel uit een andere wereld. De verkiezingsuitslag is "echt"  in de zin dat ik heb proberen na te rekenen hoe Europese staten zouden stemmen links of rechts op basis van recente verkiezingen.

Sarkozy/Ansip veroveren het Kasteel van Laken. Republikeinen winnen een ruime meerderheid in de Europese Raad van Kiesmensen.

Brussel – 5 november 2008. De Partij voor een Europa van Republieken heeft een klinkende overwinning behaalt op de Europese Democratische Partij. De conservatieven hebben met name in Oost-Europa sterke overwinningen behaalt. In Polen en Letland wonnen ze met marges van 70 en 44%. Met overwinningen in cruciale swing states als Zweden, Litouwen en Frankrijk heeft de combinatie Sarkozy/Ansip een helder mandaat gekregen voor hun op liberale leest geschoeide hervormingsprogramma. In totaal vergaarde de Republikeinen 160 kiesmensen, 31 meer dan de Europese Democraten. Anders dan in 2003 wisten de Republikeinen ook een meerderheid van de stemmen achter zich te krijgen. Het verschil van 5% konden de Democraten in de laatste dagen niet meer in lopen. Sarkozy beloofde in zijn overwinningsspeech zich in te zetten voor hervormingen door heel Europa, zodat: "We as Europeans can take the lead in fighting the crises we face to day: the crises on the financial markets and the crisis of global warming call for European action."

Tony Blair, de Democratische kandidaat voor het presidentschap belde om 2u00 CET de gouverneur van Frankrijk om hem te feliciteren met zijn overwinning. Blair won 10 staten waaronder zijn thuis staat Groot-Britanie. Hier won hij met een marge van 29% alleen op Cyprus (31%) haalde de Democraten een ruimere overwinning. In een speech om 2u30 CET tegen aanhangers verzameld in de Millenium Dome zei Blair: "We didn’t win this time, but ours is not a party of sulking. We look forward to the future as Democrats we will always fight for a better tomorrow." Verder riep Blair op tot samenwerking met de Republikeinen. De basis hiervoor is beperkt zowel in de Europese Senaat, als het Europese Huis van Afgevaardigde hebben de Republikeinen hun meerderheid behouden (34-20 en 124-111).

Electoral_map2006Gemiddeld lagen de twee partijen zo’n 19% uit elkaar. De electorale geografie laat een verdeeld Europa zien. Blair wist klassieke Democratische staten als Duitsland, Spanje, Portugal en Griekenland vast te houden. Sarkozy won echter in het Noorden (Zweden, Finland, Denenmarken) een klassiek (sociaal-)democratisch terrotorium, waar Sarkozy het nog moeilijk had gehad tijdens de voorverkiezingen. Er wordt hier gesproken over het Ansip effect het waren met name
liberalen die hier voor Sarkozy kozen op basis van zijn keuze voor de
hervormingsgezinde gouverneur van Estland. Verder wist Sarkozy grote staten als Frankrijk, Italie en Polen achter zich te krijgen. In de nieuwe lidstaten deed Sarkozy het beter dan Blair. Van de 12 nieuwe staten won Blair er slechts 5 waarvan drie (Hongarije, Malta en Slovenie) met zeer kleine marges. Frankrijk was een hotly contested battleground state. Sarkozy won hier bij 4%. Blair had in het in deze, klassieke Democratische staat zwaar gehad tijdens de voorverkiezingen. Hij liet het campaignen in Frankrijk dan ook met name over aan zijn surrogate en voormalige opponent Massimo D’Alema die veel populairder was onder het klassiek-linkse electoraat.

Commentatoren leverden verschillende interpretaties van de overwinning. Veel mensen interpreteren de uitslag als een verlies voor Blair. Hij had door zijn keuze voor een sociaal-liberaal hervormingsprogramma en de als centristisch bekend staande Hongaarse gouverneur Ferenc Gyurcsany aan het begin van de verkiezingen de lagere klassen voor zich vervreemd. Deze hadden als in de voorverkiezingen Blair links laten liggen en gekozen door D’Alema. In de laatste weken richtte Blair zich met name op deze kiezers door te komen met een sterk sociaal-democratische programma. Dit vervreemde echter zowel de  D’Alemiani als klassieke Blairites. De D’Alemiani vonden zijn sociaal-democratische zwenking too little to late, terwijl juist veel Blairites bij Sarkozy de marktgerichte hervormingen vonden, die ze bij Blair misten. Door de nadruk te leggen op een sterk Europa om mondiale crisissen aan te pakken wist Sarkozy een deel van de traditioneel vooruitstrevende/pro-Europese basis van Blair weg te halen.

Andere commentatoren spreken over een herboren Partij voor een Europa van Republieken. Met zijn overwinning op de Duitse gouverneur Merkel in de voorverkiezingen wist Sarkozy de Republikeinse Partij op nieuw uit te vinden. Niet langer als een klassieke Christen-Democratische Partij die een nadruk legt op subsidiariteit, overleg en harmonie, maar als een liberale hervormingspartij, geleid door seculiere politici. Het Merkel-effect, dat de katholieke stemmers over zouden stappen naar Blair is uit gebleven, alhoewel Blair juist ook in de laatste weken een nadruk probeerde te leggen op zijn religieuze achtergrond. De veel besproken overstap van Belgisch Republikeinse vice-gouverneur Joel Milquet naar de Europese Democratische Partij heeft hier niet verder aan bij kunnen dragen.

Daniel Cohen Bendit in de voorverkiezingen nog onsuccesvol tegen kandidaat van Blair beklaagde zich op verkiezingsdag tegenover journalisten over het gebrek aan ambitie bij Blair: "All we hear from Sarkozy is Climate Initiative here and Islamic Women Emancipation initiative there. What did we hear from Blair: the same old story: raising taxes to raise employment. Come on, the European Democratic Party has come to far to repeat and repeat such social-democratic dogmas." Indulis Emsis, de voormalige groene gouverneur van Letland die tijdens de voorverkiezingen Daniel Cohen Bendit zijn enige overwinning opleverde in Letland, wordt al genoemd als minister van Milieu en Energie in het Kabinet-Sarkozy.

Jean Marie Le Pen prees zijn partijgenoot Sarkozy voor zijn krachtdadig optreden. Er was lang gespeculeerd over een mogelijke third party kandidatuur van de eminance grice van Europees Extreem Rechts die in de voorverkiezingen twee staten (Polen en Oostenrijk) achter zich had weten te krijgen. Maar zo zei hij op de rally van Sarkozy: "It is the promise of French President of Europe that has kept me from running as an independent, a promise that is finally realized. Long live France! Long live the Republic! Long live a Europe of Republics!"

Leave a Reply