Ik was gister vergeten bij het noemen van mogelijkheden van planeetgroenlinks het onderling steunen en bespreken van amendementen voor landelijke congressen. Nu heb ik er toevallig een aantal ontwikkeld. Reacties, wijzigingsvoorstellen en steun zijn allemaal welkom! Ze komen in clusters en met verschillende opties, met toelichtingen.

Amendementencluster 1: Naamgeving

Ik vind de naamgeving van de hoofdstukken echt helemaal niets dus heb ik vier simpele oplossingen:

Amendement 1:  “Wij zijn groen” vervangen door “duurzaamheid”

Amendement 2:  “Wij zijn sociaal” vervangen door “solidariteit”

Amendement 3:  “Wij zijn open” vervangen door “diversiteit”

Amendement 4:  “Wij zijn democratisch” vervangen door “democratie”

Amendementencluster 2: Milieu politiek

Amendement
5: Dieren

Waar het gaat om milieu heb ik al eerder geschreven dat ik vind dat het huidige stuk zich te veel richt op de belangen van mensen en te weinig op de belangen van dieren. Ik heb een drie oplossingen voor dit probleem, lopend van een klein beetje groen tot diepgroen. Optie 1 is het simpel weg ergens toevoegen van het welzijn van dieren in een tussenzinnetje. Optie 2 is het schrijven van een apart zinnetje over dieren rechten (de wording "dieren hebben recht op een goed leven" is uit het GroenLinks verkiezingsprogramma van 2006). Optie 3 richt zich niet meer op dieren maar ook op ecosystemen en de planeet als zodanig en heeft daar een aparte bullet voor nodig. Het onderliggende idee in ieder van deze is dat niet alleen mensen maar ook andere levensvormen tellen.

Optie
1: toe
voegen na “2. GroenLinks kiest voor het welzijn” “van dieren”

Optie
2: toe
voegen na “2. GroenLinks kiest t/m in euro’s” “Voor GroenLinks
tellen ook niet alleen de belangen van mensen. Ook dieren hebben
recht op een goed leven.”

Optie 3: toe
voegen na 2. een nieuw 3.  “3. GroenLinks staat voor een
respectvolle omgang met dieren, voor het behoud van ecosystemen en
voor het beschermen van de Aarde. Niet alleen omdat wij als mensen
daaruit eindelijk baat bij hebben, maar juist ook omdat dieren,
ecosystemen en deze planeet waarde op zichzelf hebben.”

Amendement
6: bondgenoten

Ik vind het raar om bedrijven (immers ook organisaties) overal expliciet te noemen en het veelvoud aan maatschappelijke bondgenoten niet. Dus stel ik voor omdat wel te doen:

In
3. Vervang “en organisaties” door “de milieubeweging en andere
organisaties”

Amendementencluster 3: Sociale politiek

Mijn problemen zijn het grootst waar het sociale politiek betreft. De tekst is weinig ambitieus in linkse zin en weinig vrijzinnig waar het gaat om de keuze tussen betaald werk en andere waardevolle activiteiten.

Amendement
7: Vrije tijd (1)

Vrije tijd, tijd vrij gemaakt van betaalde arbeid, krijgt te weinig aandacht in het programma. Dus beginnen we hier met de eerste stap. Naast een recht op huisvesting, arbeid, onderwijs en gezondheidszorg heeft iedere burger recht op vrije tijd. Dat staat overigens al in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (artikel 24).

In
4. Voeg na “en een volwaardig inkomen” toe “vrije tijd”

Amendement
8: Halsema’s eigen woorden

Dit gaat om de toon van het stuk, die misschien het best te vergelijken is met een kom pap, een zompige, warme brei van nietszeggende smakeloosheid. Dus moet de tekst ergens verscherpt worden:

In
5. vervang “dat alle jongeren t/m worden” door “dat mensen
emancipeert uit armoede en achterstelling.”

Amendement 9: inkomensherverdekibg

Waar het gaat om inkomensherverdeling is het stuk nu erg nietszeggend gematigd: de inkomensverschillen moeten niet te groot worden. Wie vindt dat niet? Terwijl Kees Vendrik zich in de Tweede Kamer inzet voor het aanpakken van de topinkomens. Ondersteunen wij hem zo? Dus heb ik een aantal opties om de sociale ambities beter te verwoorden. Van Rawls, via Dworkin  tot Wim Kok en Den Uyl.

Optie
1: Rawls In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin de inkomensongelijkheid alleen gerechtvaardigd is als het
in het voordeel van de armste is.”

Optie
2:  Roemer In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin er geen kloof is tussen rijk en arm”

Optie
3:  Dworkin In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin inkomensverschillen afhankelijk zijn van persoonlijke
keuzes en niet maatschappelijke achterstanden.”

Optie
4: Kok In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin er geen abjecte armoede is en ook geen exorbitante rijkdom”

Optie
5: Den Uyl In 6. vervang door “waarin inkomens t/m combineren” door “GroenLinks staat
voor een rechtvaardige verdeling van  inkomen, kennis, arbeid, zorg
en vrije tijd”

Amendementen
cluster 4: Diversiteit

Waar het gaat om diversiteit mis ik een aantal cruciale thema´s waar GroenLinks zich op zou moeten profileren: vrijheid.

Amendement
10: vrijheid (1)

Seksuele en reproductieve vrijheid en zelfbeschikking over het eigen lichaam zijn belangrijke thema´s, zeker in een tijd van opkomend cultureel conservatisme.

In
7. na “of religieuze overtuiging.” “GroenLinks komt op voor
seksuele en reproductieve vrijheid en de zelfbeschikking over het
eigen lichaam van iedereen.”

Amendement
11: vrijheid (2)

Kunst (en wetenschap) verdienen zeker aandacht in het beginselprogramma. Dat vond men in 1992 (toen ze een amendement hierover in het programma kregen) en ik nu.

Voeg
toe na 7. 8. “GroenLinks
staat voor onbeperkte vrijheid voor kunst en wetenschap. Kunst en
wetenschap moeten vrij zijn van overheidscensuur, maar moeten ook
beschermd worden tegen commercialisering. Diverse, dwarse kunst
verrijkt de samenleving en een onafhankelijke en kritische wetenschap
is noodzakelijk voor maatschappelijke ontwikkeling.”

Amendement 12: vrijheid (3)

Er wordt in het programma wel gesproken over rechten en vrijheden, maar deze worden nooit echt uitgewerkt. Een opzet: het liberale schade principe zoals is beschreven in het DWARSprogramma.

In 11. na “rechten en vrijheden” “Mensen mogen in hun eigen privé sfeer ongestoord doen wat ze willen, zolang ze anderen maar niet schaden.”

 

Amendementen
cluster 5: de praktijk

Het tweede deel van het programma gaat over de praktijk. Ik vind dit stuk dat zo genaamd inspirerend moet zijn weinig passievol geschreven en in het geheel onnodig en saai. De opzet was ooit om net als in het 190pp. lange beginselprogramma van De Duitse groenen vorm te geven aan onze idealen in ambities. Maar zij hadden daar duidelijk meer tijd voor. Ik zou het liefst al deze onzin schrappen. Maar eigenlijk is het ook wel een mooie plek om politiek te bedrijven: om ambities uit te spreken, die nu in het programma geen ruimte hebben. Ik heb er drie: waar het sociale politiek betreft, de rechtsstaat en economische globalisering.

Amendement
13: ontspanning (2)

Zoals boven al gezegd krijgt betaalde arbeid te veel aandacht in het programma en andere waardevolle activiteiten te weinig. Ik heb twee opties, de een wat radicaler dan de ander.

Optie
1: In
5. vervang “De tweede prioriteit is dat participeren op de
arbeidsmarkt op ontspannen wijze moet kunnen.” door “De tweede
prioriteit is dat mensen in staat worden gesteld om zelf te bepalen
hoe zij over hun leven betaalde arbeid combineren met vrije tijd,
persoonlijke ontwikkeling, vrijwilligerswerk en zorg voor familie en
vrienden.”

Optie
2: In
5. vervang “De tweede prioriteit is dat participeren op de
arbeidsmarkt op ontspannen wijze moet kunnen.” door “De tweede
prioriteit is mensen te vrij maken om zelf hun leven in te richten: de meest rechtvaardige manier daarvoor is het invoeren van een onvoorwaardelijk basisinkomen.”

Amendement
14: rechtsstaat

Waar er nog wel wat idealen zijn over rechtsstaat, is het hele ambities gedeelte van het programma overvallen door de naieve jaren ´70 gedachte dat als iedereen participeert er prachtige dingen zullen gebeuren. Ik geloof nog steeds in het liberale principe van checks en balances: macht vraagt om controle en tegenmacht.

Na
8. Voeg in “9. GroenLinks maakt zich sterk voor een vernieuwde
democratische rechtsstaat waar de scheiding der machten consequent is
doorgevoerd om de burgerlijke vrijheden te beschermen. Daarom zal
GroenLinks zich hard maken voor een grondwetswijziging, die

1. rechters
   in staat stelt om wetten te toetsen aan de grondwet;
2. de staten generaal een echte tegenmacht voor het kabinet maakt. Niet de koningin of de premier heeft het recht om de Tweede Kamer te ontbinden, maar de kamervoorzitter;
3. de personalisering van de lokale politiek wordt beperkt en hun lokale autonomie beschermd door de positie van burgemeester af te schaffen en te vervangen door een door de raad verkozen eerste wethouder;
4. overbodige
   en verouderde instituties als de Eerste Kamer afschaft;
5. en
   de ondemocratische en oncontroleerbare macht van de Koningin
   vervangt door een ceremonieel koningschap. De kamervoorzitter leidt de kabinetsformatie.”

Amendement
15: globalisering

Internationale ambities hebben we in dit programma niet. Zie hier mijn voorzet

Na
8. voeg in “9. Groenlinks streeft naar een herziening van de
internationale economische orde. De Wereldbank en de
Wereldhandelsorganisatie moeten zich niet slechts richten op vrij
handel, maar juist op eerlijke handel, waar sociale en ecologische
standaarden gehanteerd worden. Deze organisaties moeten hervormd en
gedemocratiseerd worden om zo alle landen gezamelijk in staat te
stellen grip te krijgen op economische globalisering.”