Gisteren terug gekomen uit Wenen, waar ik 10 dagenlang genoten heb van de stad, de architectuur, de parken en de kunst. Ik was naar Wenen gekomen vanwege Gustav Klimt, een van de belangrijkste kunstenaars van de Art Nouveau. Deze fin de siecle-kunststroming staat bekent vanwege zijn sierlijke lijnen. Ik had dus verwacht dat Wenen, waar het centrum sinds 1918 niet ingrijpend is veranderd, vol zou staan met zwierige sierlijke, lichte musea vol met prachtige Klimt schilderijen.
Niets bleek minder waar: Otto Wagner, de voornaamste architect van de Weense Art Nouveau (daar Secession geheten) verzette zich tegen de zwierige neo-roccoco stijl die zijn tijdgenoten kenmerkde. Wenen staat vol met pastelkleurige keizerlijke paleizen in (neo-)Barok, (neo-)Roccoco en neo-klassicistische stijl. Zelf vind ik deze stromingen al snel overdone. Wagner’s Art Nouveau is strak en rechtlijnig. De gebouwen doen meer denken aan de Bauhaus-stijl van de jaren ’20-’30 dan de Art Nouveau die ik kende uit Brussel en Parijs. Hoogtepunt hiervan was de Neustiftgasse 40, een gebouw uit 1909 dat zijn tijd ver vooruit was. Zijn moderne stijl werd gevolgd door de bouw van grote sociale woningsbouwcomplex door het sociaal-democratische gemeentebestuur in de jaren ’20-’30, met DDR-achtige namen als "Karl Marx Hof". Echter wat aan het begin van deze eeuw revolutionair was, is aan het einde van deze eeuw verschrikkelijk outdated. Toch bleef de gemeente in deze moderne stijl grijze, industriele appartementsblokken bouwen. Tot mijn afgrijzen. Vanaf de jaren ’70 kwam hier een reactie op vanuit verschillende hoeken: de groene vrijdenker Hundertwasser bouwde schots-en-scheve gebouwen, versiert met CoBrA-achtige gevels, waar natuur en cultuur zich vermengen. Guenther Domenig bouwde met staal en glas organische vormen. De stad Wenen zelf, is, overigens, vanwege de vele Keizerlijke parken een van de groenste steden van Europa.
Maar ook was er relatief weinig van de door mij bewonderde schilder Klimt te zien. Een groot deel bleek te hangen op een speciale Klimt-tentoonstelling in het Tate Liverpool. Van Egon Schiele, een tijdgenoot en vriend van Klimt was er destemeer. Schiele behoort tot de eerste expressionisten, die in hun kunst niet de wereld wilden tonen, maar hevige gevoelens wilde overbrengen. Bij Schiele is dat zeker gelukt: zijn donkere, pezige portretten en zijn kleurrijke maar onheilspellende schilderijen van moeders en kinderen hebben mij zeer geimponeerd. In de stad werd reclame gemaakt voor het grootste Schiele museum met een poster "Kultur Shock" waar een man helemaal werd weggeblazen door een van Schiele’s meest krachtige werken. Zo bleef ik dus ook achter. De liefelijke, sierlijke gecomponeerde schilderijen van Klimt leken nu zo zoet en onschuldig als Wiener Sachertorte.
