Er waren diegene die klaagde dat ik te weinig vertelde over politicologie op dit weblog. Ik zal hier kort een van mijn huidige onderzoeksvoorstellen toe lichten.
Volgens veel politicologen wordt de positionering van politieke partijen op allerlei vraagstukken gestructureerd door bepaalde dimensies: er zijn mensen die stellen dat een links-rechts dimensie genoeg is om deze politieke ruimte te beschrijven, terwijl anderen stellen dat er meerdere dimensies nodig zijn.
Tot nu toe is het meeste onderzoek, een aantal uitzonderingen daar gelaten, op de volgende wijze te werk gegaan. Politicologen bedenken op basis van hun eigen intuitie welke dimensies de politieke ruimte structureren. Soms is dat vrij basic: als het gaat om Europese vraagstukken zal er wel een pro en anti-Europa tegenstelling zijn en een links-rechts tegenstelling. Soms is dat minder basic en verzinnen politicologen allerlei tegenstellingen om de huidige politieke ruimte te structureren: tussen progressief en conservatief, tussen multicultureel en monocultureel, tussen groen/alternatief/libertair en traditioneel/autoritair/nationalistisch. Er wordt vaak geen verantwoording gegeven waarom politicologen menen dat deze dimensies er toe doen. De dimensies worden simpel weg opgelegd aan de posities van politieke partijen. Het is voor deze wetenschappers een gegeven dat de politieke ruimte door deze dimensies gestructureerd wordt.
Als er vervolgens een controverse is tussen politicologen die menen dat de politieke ruimte meer-dimensionaal is of een-dimensionaal, of tussen mensen die menen dat dimensies die de politieke ruimte zijn veranderd, en tussen hen die stellen dat ze het zelfde zijn gebleven, lost het verwijzen naar deze aan de werkelijkheid opgelegde ruimtes niets op. Immers je laat alleen maar je mening zien. Deze ruimtes zijn geen manier om iemands gelijk te bewijzen.
Het doel van een van mijn huidige onderzoeksprojecten is om te kijken welke dimensies de politieke ruimte nu werkelijk onderliggen. Het uitgangspunt daarbij is dat ik kijk naar stemmingen in het parlement. Ik heb voor een bepaalde periode alle stemmingen in het parlement geregistreerd. Iedere keer dat twee partijen anders stemmen over een motie, amendement of wetsvoorstel (de een voor, de ander tegen) dan is dat een teken dat de partijen een verschil van mening hebben over een bepaald thema. Hoe meer partijen verschillen van mening, des te groter is de afstand tussen hen in de politieke ruimte. Je kan tussen alle partijen zo afstanden berekenen en op deze afstanden een bepaalde statistische analyse op toe passen. De analyse vertelt me hoeveel dimensies er nodig zijn om de politieke ruimte te beschrijven.
Zo zou ik dus te weten kunnen komen of de Nederlandse politieke ruimte een of meer-dimensionaal is en wat de aard is van deze dimensies. Voor meer informatie: lees mijn onderzoeksvoorstel hier.