Mijn eerdere buitenlandse excursie naar aanleiding van de vraag "Wat zou je stemmen in een ander land?" heeft me erop gewezen dat GroenLinks op zich geen bijzondere partij is, als kleinlinkse fusie partij. Over heel Europa zijn er kleinlinkse fusiepartijen gevormd. Echter GroenLinks heeft zich als een van de weinige van deze partijen radicaal veranderd in een progressieve, groene en linkse partij, die geen socialistisch karakter heeft.

• In Spanje werd in 1986 de Izquierda Unida gevormd, een alliantie rond de Spaanse Communistische Partij, waaraan allerlei andere marxistische communistische, syndicalistische en socialistische partijen deelnamen en nemen. De alliantie is radicaal links. IU zit in het euroskeptisch linkse European United Left-fractie van het Europees parlement.
• In Portugal werd in 1999 de Bloco de Esquerda gevormd, een alliantie van drie radicaal linkse partijen, een trotskistische, een maoistische en een socialistisch. Ook deze alliantie is met name radicaal links. Naast de BE bestaat nog steeds de grote communistische PCP. De BE is geaffileerd met de euroskeptisch linkse European United Left-fractie van het Europees parlement.
• In Griekenland bestaat sinds 1989 Synaspismos, onstaan als een alliantie van de pro-sovjet communistische partij en de euro-communistische partij, is het nu een alliantie van marxisten, eco-socialisten, en democratisch socialisten, die weer de spil vormt in een alliantie van trotskisten, eco-communisten en andere kleine linkse groeperingen. Naast Synaspismos bestaat nog steeds de communistische KKE. Synapsimos zit in het euroskeptisch linkse European United Left-fractie van het Europees parlement.
• In Denemarken bestaat sinds 1989 de Enhedslisten, een rood-groen samenwerkingsverband van communisten, linkse socialisten, maoisten en trotskisten. Ook deze partij is met name links. Naast de Enhedslisten bestaat ook nog de Socialistisk Folkeparti, een soort grote PSP. De Enhedslisten is geaffileerd met de euroskeptisch linkse European United Left-fractie van het Europees parlement.

Wat opvallend is aan deze opsomming is het volgende. Overal in Europa zijn fusiepartijen als GroenLinks onstaan. Soms met communisten, soms zonder, soms met PSP-achtige derde weg socialisten, soms zonder. Dat christelijke groeperingen als de PPR of de EVP deelnamen, is Nederlands unicum. Al deze partijen hebben echter een radicaal links profiel maar missen GroenLinkse nadruk op duurzaamheid, diversiteit en internationalisme. Je zou kunnen stellen dat GroenLinks zich op meerdere assen profileert (zowel groen als links als progressief), terwijl al de andere partijen met name links zijn, en zich dus maar op een as profileren.

Er zijn een aantal verklaringen voor de tamelijk bijzondere profilering van GroenLinks als progressief-linkse partij:

• De deelname van de PPR, een partij met een ambigue links, christelijke, groene identiteit heeft ervoor gezorgd dat GroenLinks een veel ambiguere progressief-groen-linkse positionering heeft, dan andere linkse fusies. De PPR is ueberhaupt een partij van de bijzondere positionering. Zij is onstaan als christelijk-linkse splitsing, die in de jaren ’70 zo een unieke positie had, vervolgens is zij in de jaren ’80 verandert in een progressieve, groene en linkse partij, weer een unieke positionering die sterk overeenkomt met het huidige GroenLinks.
• De vernieuwing die in de jaren ’80 binnen de CPN plaats vond, van stalinistische arbeiderspartij naar progressieve emancipatiepartij en de electorale verzwakking die dat tot gevolg heeft gehad, heeft ervoor gezorgd dat GroenLinks geen stalinistisch stempel heeft gekregen.
• Ook de deelname in de Europese Groene partij heeft GroenLinks als fusie partij een vernieuwende niet-socialistische, groene identiteit gegeven.
• Opvallend is tenslotte dat de Europese partij die het meest op de PSP leek, de Deense Socialistisk Folkeparti, nu een profiel heeft dat steeds meer op GroenLinks lijkt: progressief, pro-Europees, links en groen. De stelling die je wel eens in kranten leest dat de SP de plaats van de PSP heeft overgenomen lijkt me dus onjuist, was de PSP onafhankelijk verder gegaan is het waarschijnlijk dat de ze net als de Deense SF was geworden.