Het vertrek van Femke Halsema zal een grote invloed hebben op de partij: op de electorale strategie van de partij, op het dagelijkse werk in de fractie en daarmee op het profiel van de partij. Laten we eens kijken naar fractie.
Met het vertrek verliest de GroenLinks fractie haar gezicht, en haar onbetwiste leider. De vraag is of er heel veel gaat veranderen in de fractie. Onder Sap zal de koers niet ingrijpend verschuiven. De nadruk zal meer komen te liggen op het progressief-sociale karakter van de partij en minder op het vrijzinnige. Maar misschien ook een andere stijl van leiderschap: Halsema was de onbetwiste leider en zeker in de nieuwe fractie had zij vele malen meer ervaring dan veel van haar fractiegenoten. Sap komt niet automatisch in die positie.
Waar het gaat om de inhoud zal er ook herschrikt moeten worden. Nu is de portefeuille verdeling in de fractie, door de afwezigheid van Peters, als volgt:
- Halsema: Fractievoorzitter en Cultuur & Media
- Sap: Vice-fractievoorzitter, AOW & Financien
- Dibi: Justitie, Integratie & Jeugd
- Van Gent: Fractiesecretaris, Emancipatie, Openbaar Vervoer & Sociale Zaken
- Van Tongeren: Milieu, Klimaat, Energie & Verkeer
- Klaver: Onderwijs, Sport & Sociale Zaken
- Braakhuis: Begroting, Economie & Europa
- El Fassed: Buitenlandse Zaken & Ontwikkelingssamenwerking
- Voortman: Huisvesting & Gezondheid
- Grashoff: Binnenlandse Zaken, Defensie & Landbouw
Omdat Halsema vertrekt, Sap haar opvolgt, komt Grashoff definitief in de Kamer. Van den Berge wordt de nieuwe vervanger voor Peters bij haar zwangerschapsverlof.
- Sap: Fractievoorzitter
- Dibi: Justitie, Integratie & Jeugd
- Van Gent: Vice-fractievoorzitter, Sociale Zaken, Emancipatie & Openbaar Vervoer
- Van Tongeren: Fractiesecretaris, Milieu, Klimaat, Energie & Verkeer
- Klaver: AOW, Sociale Zaken, Onderwijs & Sport
- Braakhuis: Begroting & Financien
- El Fassed: Buitenlandse Zaken & Ontwikkelingssamenwerking
- Voortman: Huisvesting & Gezondheid
- Grashoff: Binnenlandse Zaken, Defensie & Cultuur
- Van den Berge: Landbouw, Economie & Europa
Braakhuis zal een groot deel van de portefeuille van Sap moeten overnemen: de begroting, financien. Hij is als "de bankier" van GroenLinks daar als geen ander voor geschikt. Het deel AOW van de portefeuille van Sap zal naar Klaver gaan, het jonge talent op sociaal. De portefeuille van Braakhuis (Economie, Europa) zal grotendeels naar de groene Europeaan Van den Berge gaan, aangevuld met landbouw. Van den Berge wordt het tweede groene gezicht van de fractie na Van Tongeren. Met Grashoff krijgt GroenLinks een ervaren en generalistisch bestuurder in de fractie. Al bij zijn maidenspeech werd hij geprezen voor zijn ervaring. Hij kan dus iedere portefeuille aan. Hij heeft nu grotendeels de portefeuille van El Fassed, die de portefeuille van Peters heeft overgenomen. Dat houden we zo. Hij verliest alleen landbouw in ruil voor cultuur (waarvoor hij wethouder in Rotterdam was).
Ook zal er herschroven moeten worden in het fractiebestuur. De driekopige leiding die bestond uit Halsema, Sap en Van Gent. Het lijkt me logisch dat Van Gent vice-fractievoorzitter wordt en dat zij als fractiesecretaris wordt opgevolgd door een ambitieus nieuw kamerlid: dat kan Klaver zijn of Van Tongeren. Maar omdat Klaver al zwaardere portefeuille krijgt lijkt van Van Tongeren een logische keuze.
En wat nou als Peters terug keert? Vereist dat weer een ingrijpende herschrikking? Met welke portefeuille zal Grashoff eindigen?
- Sap: Fractievoorzitter
- Dibi: Justitie, Integratie & Jeugd
- Van Gent: Vice-fractievoorzitter, Sociale Zaken, Emancipatie & Openbaar Vervoer
- Van Tongeren: Fractiesecretaris, Milieu, Klimaat, Energie & Verkeer
- Klaver: AOW, Sociale Zaken, Onderwijs & Sport
- Braakhuis: Begroting & Financien
- El Fassed: Landbouw & Ontwikkelingssamenwerking
- Voortman: Huisvesting & Gezondheid
- Grashoff: Binnenlandse Zaken, Economie & Cultuur
- Peters: Buitenlandse Zaken, Defensie & Europa
Peters zal waarschijnlijk bijna de hele buitenlandse portefeuille "terug" krijgen van El Fassed. En De agenda van Van den Berge (Europa, Landbouw en Economie) zal opnieuw verdeeld moeten worden: een deel naar El Fassed (met de combinatie landbouw & OS), een deel naar Peters (met Europa als buitenland woordvoerder) en deel naar Grashoff (Economie).
Dat lijkt een logische verdeling, maar als Grashoff slim is zal hij een heldere eigen agenda proberen te krijgen: zijn bestuurlijke ervaring maakt hem een logische keuze om over vier jaar staatssecretaris of minister te worden, maar waarvan? Gaat hij proberen om een groen gezicht te worden? Als Van den Berge de Kamer weer verlaat, dan is er ruimte voor een tweede groene gezicht. Een progressieve groene agenda (innovatie, economie en energie) is een mogelijkheid. Een vrijzinnige agenda is een mogelijkheid. Nu Halsema weg is, is er ruimte voor een echt progressief gezicht (denk aan cultuur, democratie en jusititie). Een extra sociaal gezicht (Sap, Van Gent, Voorman & Klaver) of een gezicht op buitenland (El Fassed & Peters) is in deze fractie niet logisch.