Weinig politieke systemen lijken zo veel op Nederland als Finland: een verdeeld electoraat, veel politieke tegenstellingen en heel veel ongeveer even grote partijen. Er is een belangrijk verschil: de Groenen regeren al sinds 1995 regelmatig mee in verschillende coalitiekabinetten. Wat hebben de Finse Groenen dat GroenLinks mist?
De huidige regeringspartners van de Groene Liga zijn de Nationaal Conservatieve Partij, een pro-Europese centrumrechtse partij en twee min-of-meer liberale partijen: de Centrumpartij, een voormalige boerenpartij met Euroskeptische en groene neigingen en een centrum-rechts economisch profiel. En de Zweedse Volkspartij, een pragmatische partij die het traditioneel opneemt voor de Zweedse minderheid. Deze partij heeft een sterk progressief, multicultureel profiel. Naast deze twee centrum-rechtse partijen zijn er nog twee kleinere rechtse partijen in het Finse parlement: de orthodox Christelijke Christen-Democraten en de rechts populistische Ware Finnen.
Op links zijn er nog twee grote krachten: de sociaal-democratische SDP en de de Linkse Alliantie. De SDP is een brede centrum-linkse sociaal-democratische partij van Scandinavische signatuur. De Linkse Alliantie is een radicaal, linkse, Euroskeptische partij, die voortkomt uit de communistische partij die lange tijd nauwe banden onderhield met de Sovjetunie. Nog steeds is deze partij in haar retoriek radicaal links, maar zelfs deze partij heeft regeringsverantwoordelijkheid gedragen.
De Groene Liga is een gematigde Groene partij. Sinds 1995 neemt ze dus regelmatig deel aan brede regeringscoalities. Sinds 2007 zit zij in een centrum-rechts kabinet met conservatieven en liberalen. Programmatisch is de Groene Liga echter een typische West-Europese Groene partij: vooruitstrevend groen, centrum-links op sociaal-economische vraagstukken, pro-Europees en voorstanders voor een open samenleving. Net als GroenLinks combineert de Liga dus een groen, sociaal en tolerant programma met pragmatisme en realisme.
Er zijn veel gelijkenissen tussen Nederland en Finland: een groot aantal ongeveer even grote partijen, die in wisselende coalities met elkaar samen werken. Zelfs de individuele partijen lijken op elkaar: naast Groenen (Groene Liga/GroenLinks) zijn er socialisten (Linkse Alliantie/SP), sociaal-democraten (SDP/PvdA), conservatieven (Nationaal-Conservatieve Partij/CDA), orthodoxe Christenen (Christen-Democraten/CU en SGP), rechtse populisten (Ware Finnen/PVV) en liberalen van verschillende snit (Centrumpartij en Zweedse Volkspartij/D66 en VVD). Echter terwijl GroenLinks al sinds 1989 roept dat zij klaar is om te regeren heeft de Groene Liga er al 10 jaar regeringsverantwoordelijkheid op zitten met succes. Wat de Groene Liga wel en wat GroenLinks mist?
Er zijn twee structurele oorzaken die dit verschil kunnen verklaren: alhoewel er in Finland dus twee liberale partijen zijn lijken deze allebei meer op D66 dan op de VVD. Op economische vraagstukken zijn deze partijen centrum-rechts, maar op andere onderwerpen (milieu, culturele openheid) zijn deze partijen juist links. Dus is het gemakkelijker voor een progressieve Groene partij om met deze liberalen samen te werken, dan dat het voor GroenLinks is om samen te werken met een rechtse partij als de VVD. Daarnaast is er geen grote dreiging van extreem-rechts in Finland. De Ware Finnen komen bij de verkiezingen niet boven de 10% uit. Terwijl de Groenen bij de laatste Europese verkiezingen in Finland op ruim 12% stonden. Zonder rechtse dreiging kunnen de Finse centrum-rechtse partijen meer op links leunen dan dat zij naar rechts hoeven te kijken. Deze twee factoren zorgen ervoor dat rechts in Finland een stuk progressiever is dan in Nederland. Helaas voor GroenLinks laten deze factoren zich lastig exporteren.
Dit artikel verscheen ook in de OverDWARS lente 2010.