Op 31 oktober hoop ik te promoveren in de politicologie. Bij een proefschrift horen stellingen. Ik wil de komende weken de stellingen van mijn proefschrift kort toelichten, want ik vond het erg leuk om de toelichtingen van Tom Louwerse een jaar geleden te lezen. Vandaag de vierde: een open brief aan Marianne Thieme.

Stelling 4: “De Partij voor de Dieren is een krachtige ondersteuning van de stelling die vaak toegeschreven wordt aan Margaret Mead: “Never doubt that a small group of thoughtful, committed people can change the world.””

Beste Marianne Thieme,

Voor uw partij, de Partij voor de Dieren, heb Ik een bijzonder grote bewondering, zowel als politicoloog als als partijgebonden kiezersonderzoeker. Toen uw partij zes jaar geleden in de Tweede Kamer kwam deed u dat op een verkiezingsprogramma dat sterk verschilde van de bestaande verkiezingsprogramma’s door haar exceptionele focus op landbouw en dierenwelzijn. In uw Kamerwerk toonde u en uw collega’s ook een bijzondere focus op landbouw. U eindigt iedere bijdrage met de woorden “tevens ben ik van mening dat de bio-industrie afgeschaft moet worden.” Door de grote aandacht die u besteedt aan landbouw heeft u dit onderwerp op de agenda gezet. De Partij voor de Dieren is, zeker gezien haar beperkte grootte, de meest succesvolle nieuwe partij in de Nederlandse geschiedenis.
In mijn proefschrift heb ik onderzocht waarom de PvdD zo succesvol is. Het mechanisme dat ik daarachter heb gevonden, is dat partijen controle willen houden over de definitie van het conflict over landbouw. Als de PvdD moties gaat indienen over landbouw dan moeten andere partijen wel volgen omdat ze anders alleen maar tegen moties van de PvdD kunnen stemmen. Zo kan zelfs een kleine partij de agenda beïnvloeden. Daarmee is de PvdD een krachtige ondersteuning van de stelling die vaak wordt toegeschreven aan Margaret Mead: een kleine groep van bedachtzame en toegewijde mensen kan de wereld veranderen.

Als partijgebonden kiezersonderzoeker heb ik grote bewondering voor uw partij. Zelfs als we tijdens de verkiezingstijd regelmatig speldenprikjes aan elkaar hebben uitgedeeld: u citeerde een twitterdebat met mij tijdens een discussie over het Lenteakkoord; uw partij publiceerde een lange lijst met tendentieuze uitspraken over de mijne; dus vervolgens heb ik on-line ieder van de uitspraken weerlegd. Politieke partijen kunnen het beste herkend worden door kiezers als ze sterk focussen op een bepaald thema: D66 focust op onderwijs, de PVV op migratie en de PvdD, dus, op dierenwelzijn. Zo zijn partijen herkenbaar voor kiezers. Veel partijen vinden het lastig om focus te kiezen. Eén van de verklaringen voor het slechte resultaat van de PvdA in 2006 is dat ze zich niet op een centraal thema konden richten: onderwijs, zorg, eerlijk delen of veiligheid.

Daarom verbaast het laatste programma van de PvdD mij wel: dat programma focust niet dierenwelzijn maar besteedt veel aandacht aan gezond voedsel, schone energie en mooie natuur. Hiermee komt de PvdD met een groen en sociaal programma dicht bij de PvdA, D66, GroenLinks, de CU en de SP. De Partij voor de Dieren heeft haar radicale, niet-antropocentrische programma naar de achtergrond geschoven. De verhouding tussen dieren en mensen is in dit programma stevig verschoven richting mensen. Het programma stelt “mensenrechten zijn erom te worden nagestreefd” maar heeft het niet over dierenrechten. Het is een teken aan de wand van een veranderende focus. Het radicale dierenrechtenprogramma, is ingeruild voor een breed groen en sociaal programma met oog voor mens, milieu en dier.

Uw partij lijkt haar unieke karakter op te geven. En dat vind ik een groot gemis voor de Nederlandse politiek.

Vriendelijke groet,

Simon Otjes