Heeft het zin om lijstduwers op je lijst te zetten? Kan je met aansprekende lijstduwers stemmen winnen? En met name heeft het voor GroenLinks’ers zin? Een analyse van de Leidse uitslag op micro-niveau.
De Leidse GroenLinks lijst viel in twee delen uiteen: lijstduwers (vanaf 15) en echte kandidaten (tot 15). Naast de soms onbekende jonge talenten wilde de kandidatencommissie met bekende Leidenaren extra stemmen trekken. Dat is grotendeels een zinloze aangelegenheid geweest. 76% van de stemmen kwam bij de eerste twee kandidaten: de lijsttrekker en de eerste vrouw. De volgende dertien, verkiesbare, kandidaten haalden samen 17% van de stemmen. Slechts 7% van de Leidse GroenLinks kiezers stemde op een lijstduwer.
Maar wat bepaalde een stem op een kandidaat? Het overgrote deel van de stemmen gaat dus naar de lijsttrekker of de eerste vrouw. Daarvoor gelden eigen regels. Als we hen buiten de analyse laten, kunnen we naar een aantal factoren kijken. Laten we beginnen met plek op de lijst: er is een lichte negatieve relatie tussen het aantal stemmen en de plek op de lijst. Er zijn een aantal mensen die zich aan deze relatie onttrekken: #3 Walter van Peijpe, de twee hoog geplaatste vrouwen Rose Headley en Aysel Sabahoglu, en lijstduwers John Steegh en Kamal Mohajerani. Opvallend dit zijn dus vaak vrouwen, ervaren krachten en allochtonen.
Dat duidt er op dat er drie factoren zijn die ook een rol zouden kunnen spelen: geslacht, etniciteit en politieke ervaring. We zouden dus een analyse kunnen doen waar we al deze factoren in opnemen. En omdat we toch bezig zijn op het vlak van identiteit kunnen meteen sexuele voorkeur ook in het model opnemen. We draaien de analyse voor plekken 3 tot 30. En wat blijkt dan? Als we alle factoren samennemen, krijgen mensen die de laatste 4 jaar in het stadhuis actief zijn geweest maar 8 stemmen meer, allochtonen 56 stemmen meer, vrouwen 5 stemmen meer en HoLeBi’s krijgen 14 stemmen meer.
Er kan dus maar een conclusie zijn: in deze tijd waar de afkomst van mensen sterk gepolitiseerd wordt, beinvloed dat ook de voorkeursstemkeus. Als je extra stemmen wilt trekken dan moet je op de lijst de culturele diversiteit van de stad laten terug komen. Oudgediende op de lijst zetten is misschien goed voor de interne sfeer maar lijkt geen invloed te hebben op de voorkeursstemkeus.