Nadat zijn eigen Europese droom op een zijspoor was gezet, maakte Balkenende vandaag een meesterzet: door zijn potentieel grootste concurrent op een Europees zijspoor te zetten, verzekert Balkenende zich van een kabinet Balkenende V.
Balkenende was kandidaat voor de president van de Europese Raad. Echter zijn Vlaamse collega Van Rompuy heeft die baan gekregen. Balkenende moet dus door in Nederland. Uiteraard is er maar een mogelijkheid dan: four more years onder het kabinet Balkenende V.
Er is echter maar een obstakel voor Balkenende op die weg: een sterke VVD. De PVV en D66 zijn geen concurrenten voor het CDA. D66 wordt nooit groot genoeg om het CDA in te halen. Daarnaast komt ongeveer iedere zetel die D66 nu krijgt, bij de PvdA vandaan. Dat is alleen maar mooi voor het CDA: hoe groter D66, hoe kleiner de traditionele tegenstrever van het CDA: de PvdA. Een links blok dat verdeeld is tussen de PvdA, D66, SP en GroenLinks die niet meer dan 10 zetels van elkaar in zetels van elkaar verschillen zoals in de laatste peilingen is de droom van Balkenende: hoe verdeelder links is, hoe kleiner de kans dat ze groter dan het CDA worden.
Zolang links intern verdeeld is, zit het grootste probleem voor Balkenende op rechts. Niet bij de PVV. Zelfs als die partij de grootste wordt, dan zullen ze nooit de regering in gaan. Als WIlders enigszins heeft geleerd van de LPF en populistisch rechts in Europa dan realiseert hij zich dat hij niet zowel een kamerfractie van 30 leden en 6-7 ministers onder zich kan houden. De strakke lijn van Wilders is alleen mogelijk in de oppositie.
Dan blijft er maar een partij over die groter dan het CDA kan worden: de VVD. De raadsverkiezingen in Venlo laten zien dat de VVD nog wel eens het electoraat van de PVV kan aanboren, met een rechts-conservatief geluid. De VVD heeft nu het momentum om hoog gevonden. En kan nog wel eens die 10 zetels winnen om een serieuze concurrent voor Balkenende te worden voor de rechtse stem. Daar hebben ze echter wel een ding voor nodig: een ijzersterke premierskandidaat, van het formaat Thatcher, een echte Iron Lady, iemand die aanzien geniet in Nederland en Europa: Neelie Kroes. Geliefd bij populisten omdat ze rechtlijnig en keihard de grote graaiers aanpakt, geliefd bij rechts vanwege haar marktgerichte politiek, geliefd bij progressieven vanwege haar feministische voorbeeldfunctie. De ideale leider van de VVD. Zeker een serieuze concurrent voor Balkenende. De peilingen van Maurice laten het ook zien: ze doet het beter dan Balkenende en is de meest populaire kandidaat van de mogelijke VVD’ers voor de functie van premier.
Dus moest Kroes op een zijspoor. Ze moest in Europa blijven. Kroes kreeg de steun uit onverwachte hoek van de Trouw tot GroenLinks. Ook Barosso wou graag dat ze bleef: ze was immers een doortastende, ervaren vrouw. Ze kan echter niet door op mededinging. Kroes stond ook open voor een nieuwe post. Dat kwam Balkenende goed uit. Immers Kroes moet niet te prominent worden in Europa: "ICT, Telecommunicatie en andere nieuwe technologie" is het geworden. Een gewichte Europese post zeggen ze in Den Haag. Dat lijkt me niet het geval: handel was een machtige, prominente functie geweest, of industrie. Maar ICT en telecommunicatie is een Europees zijspoor. In de vorige formatie gecreeerd omdat er 27 commissarissen nodig waren. Ze wordt daarnaast ook vice-voorzitter. Een machtigere functie dan haar portefeuille maar wel een buiten de schijnwerpers. Balkenende heeft hoog spel gespeeld door na zijn eigen mislukte kandidatuur in te zetten op een prominente, maar niet te prominente post voor Kroes.
En daarmee is Kroes op een Europees zijspoor gezet. Buiten de ogen van Nederlandse journalisten gezet. Zodat Premier Kroes geen niet mogelijkheid kan worden.
Dit had natuurlijk waarheid kunnen zijn als Balkenende strategisch inzet had gehad. Helaas is dat, net als dit stuk, een fictie.