Vandaag
aangekomen in Ljubljana, on business,
maar na een 14 urige treinreis was ik wel toe aan een stadswandeling. Ljubljana
is een wonderlijke stad. Als je door de stad heen loopt, is in de gebouwen de
geschiedenis van de stad zichtbaar: een middeleeuws fort, art nouveau gebouwen, communistische plattenbau
en dazzling moderne architectuur.

Ljubljana, toen Laibach, was
jarenlang een onderdeel van Oostenrijk, toen een wereldmacht. Dat is
prachtig te zien in de stad. Er staan allerlei middeleeuwse en vroeg-moderne
gebouwen. Eind negentiende eeuw
wordt de stad getroffen door een aardbeving. De gaten die in het stadscentrum
vallen, worden opgevuld met art nouveau
fin de siecle architectuur, specifiek de Weense variant (Sezession). Dat was voor mij een hele
verassing. Ik had niet verwacht dat er dwars door de stad allerlei prachtige
gebouwen staan die zwierigheid, moderniteit en strakheid combineren. Een stad
vol geschiedenis dus.

Nadat al die
prachtige Sezession gebouwen werden
neergezet door de Oostenrijkers, was Ljubljana een tijd onderdeel van
Joegoslavië. Sinds 1945 was dat een communistische staat onder een sterke
leider. Dat is te zien aan de stad. Als je uitkijkt over de stad dan zie je dat
er allerlei industrie midden in woonwijken staat, in wijken gebouwd uit
communistische flats gemaakt van betonnen platen. Maar ook in het centrum staan
deze plattenbau flats op plekken waar
ze niet passen en niet horen. Er zijn grote wonden in de stad geslagen onder
het communisme. Als je de geschiedenis leest, is er menselijk lijden geweest,
alhoewel dit in Tito’s Joegoslavië mee viel in vergelijking met Stalin’s
Rusland. Maar ook in de architectuur van de stad kan je de geschiedenis nog zien.

In 1990 word
Slovenië voor het eerst onafhankelijk. Ze kiezen voor aansluiting bij het
Westerse blok, zoals zo veel voormalige communistische staten. Lidmaatschap van
de NAVO, van de EU en van de eurozone volgen minder dan twee decennia. Ook deze
omslag laat zijn tekens achter op de stad. Geen communistisch beton, maar
kapitalistisch glas. Allerlei nieuwe kantoren en shopping malls van zilverkleurig spiegelend glas. verschijnen in de
stad. Maar Westerse invloed betekent niet alleen consumentisme. De stad ligt
volg met fietspaden, de parkeerbetaalmachines lopen op zonlicht en afval wordt
in meer categorieën gesplitst dan ik voor mogelijk hield.

Politieke
keuzes hebben blijvende consequenties. Niet alleen maar op de levens van
mensen, maar ook op hun omgeving. Het gezicht van Ljubljana toont de verschuiving van Wenen naar Belgrado en nu naar Brussel.