Links, Rechts en Wilders

Maurice de Hondt’s laatste peiling laat een dramatische wisseling zien op het electorale vlak: Wilders’ PVV wordt de grootste partij. De PvdA schiet achteruit. De aanhang van het CDA vlakt af. D66 maakt grote sprongen onder weldenkende Nederlanders.

Maar eigenlijk valt het allemaal wel mee. Een simpele rekensom laat dat zien. Twee jaar geleden bij de Tweede Kamerverkiezingen won "links" 76 zetels. We definieren links dan even als wie voor het generaal pardon stemde in 2006. Het generaal pardon is echt een typisch issue voor wat links sinds ongeveer 2002 in houdt: het opnemen voor asielzoekers, mensen zonder stem, vluchtelingen zonder huis of have, en niet meteen iedere buitenlander of migrant als een potentiele misdadiger of terrorist zien. Hier zitten elementen in van traditioneel links in (het opnemen voor zwakkeren in de samenleving) maar ook van progressief/tolerant links (het open staan voor migranten).

De 76 linkse zetels zijn als volgt opgebouwd:

  • PvdA (33) + SP (25) + GL (7) + CU (6) + D66 (3) + PvdD (2)

Er waren dus 74 rechtse zetels:

  • CDA (41) + VVD (22) + PVV (9) + SGP (2)

Nog geen 2 jaar later ziet het politieke speelveld er fundamenteel anders uit. Maar nog steeds zijn er 76 zetels voor de linkse partijen:

  • PvdA (21) + D66 (19) + SP (18) + GL (11) + CU (6) + PvdD (2)

En er zijn nog steeds 74 rechtse zetels:

  • PVV (27) + CDA (26) + VVD (17) + SGP (2) + ToN (2)

De verschuiving lijken zich dus allemaal binnen de blokken voor te doen, of beter gezegd: wat de ene partij van het ene blok verliest maakt een andere partij uit dat blok goed. Zo zal de PVV ongetwijfeld ook wat zetels hebben gewonnen van de SP en de PvdA. Maar D66 heeft dat goed gemaakt door ook zetels te winnen van de CDA en de VVD.

Dit is overigens niet mijn observatie voor deze ene casus: Peter Mair, professor vergelijkende politiek in Florence (en tot voor kort in Leiden), stelt dat dit fenomeen zich sinds de jaren ’50 in West-Europa voortdoet: alhoewel er grote wisselingen zijn geweest tussen allerlei partijen, blijft de verdeling tussen links en rechts in veel landen grofweg het zelfde is.

Leave a Reply