Waar plaatst het GroenLinks concept-beginselprogramma zich tussen
socialisten, sociaal-democraten, radicale democraten en one-issue
groenen? Na de socialisten
van de SP, de sociaal-democraten van de PvdA, en de sociaal-liberalen van D66, vandaag de dierenpartij en hun diep groene idealen.

De intrinsieke waarde van dieren
Pas twee jaar naar haar oprichting in 2003 nam de Dierenpartij een beginselmanifest aan. In het denken van de Partij van de Dieren staat een drieslag centraal: de aarde, de dieren, en toekomstige generaties. Al hun belangen zijn in gevaar door de huidige economische ontwikkeling. We bereiken de grenzen van onze aarde, we exploiteren dieren en we gebruiken die grondstoffen die we zouden moeten bewaren voor toekomstige generaties.
De mens neemt ten opzichte van deze drie slag in een bijzondere rol in: enerzijds is de mens de grootste, meest intensieve vervuiler die allerei gebalanceerde ecosystem in gevaar brengt, anderzijds is de mens een moreel wezen die overtuigd kan worden hiermee te stoppen. Hier ligt dan ook de hoop van de PvdD. Mensen moeten hun gedrag aan passen ten bate van toekomstige generaties, maar in het bijzonder ten bate van dieren. Hun intrinsieke waarde, hun waarde als levensvormen op zich, hun recht op zelfontplooing moet worden erkend. Hiermee toont de PvdD zich een diepgroene partij: zij ziet een ecologische crisis, dat komt door menselijk handelen en haar gerichtheid op haar eigen korte termijn belangen. Alleen in de oplossing is de PvdD niet donkergroen. Zij wilt een overheid die het leven van mensen micro-managet en ziet het verbod van de vissenkom als de oplossing voor al onze problemen.

De instrumentele waarde van dieren
Voor GroenLinkse vormt de Partij van de Dieren een bijzondere partij. Soms wordt de dierenpartij beschreven als een satelietpartij, in Vlaanderen spreekt met van zweeppartij: De VVD heeft de PVV, de PvdA de SP, het CDA de CU en GroenLinks heeft de PvdD. Deze zweeppartijen stimuleren andere partijen om harder aan de gang te gaan met hun eigen key issues, voor de liberalen is dat belasting en migratie, voor de sociaal-democraten inkomensverschillen en de publieke sector, voor de christen-democraten gemeenschap en gezin, en voor GroenLinks ten slotte dieren en het milieu.
Waar de VVD, de PvdA en het CDA de electorale druk van deze partijen wel voelen geldt dat niet voor GroenLinks: het nieuwe beginselprogramma spreekt alleen over dieren waar het gaat om hun instrumentele waarde en kosten, ze vervuilen daarom moeten we ze minder gaan eten. Niets over de waarde die dieren op zichzelf hebben, het GroenLinks programma denkt alleen maar aan de belangen van mensen.

Ik denk dat wij de zweep van de dierenpartij wel moeten voelen en zeker waar het gaat om onze beginselen. Niet alleen voor electorale redenen, maar juist voor ideologische redenen. De dierenpartij heeft gelijk in haar analyse van de samenleving: de mens, de kiezer, de consument zijn allemaal gericht op hun eigen korte termijn belang (anders dan Halsema zie ik weinig in een vroeg-Marxistische analyse die een burger-deel en een consument-deel in mensen onderscheidt: de burger stemt ook in haar eigen belang): materialisme. GroenLinkse politiek is postmaterialistische politiek, niet in de zin dat ze naar niet materiele waarde (vrije tijd, ontspanning, lange wandeling door de natuur) op zoek is, maar dat ze politiek verdedigt die niet geinspireerd is door eigen korte termijn belangen van een bepaalde sociale groep. Het zou ons, in een rijk Westers land, niet meer moeten gaan om onze belangen maar de belangen van hen die geen stem hebben.  In ons eigen land: kinderen of "outsiders", die geen echte rechten hebben. Belangrijker echter over de hele wereld zijn er mensen die worstelen om te overleven in ontwikkelingslanden of mensen, die voorr dictatuuren of oorlog vluchten. Juist ook de belangen van levensvormen die niet voor zich zelf op kunnen komen, moeten wij verdedigen: dieren en toekomstige generaties. GroenLinkse politiek is post-materialistisch omdat wij ons over onze eigen korte termijn belangen heen zetten.
En dat zouden wij van de PvdD kunnen leren.