Individu en Collectief in Vrijheid Eerlijk Delen

Vanmiddag kwam ons panel weer samen. De vergadering richtte zich met name op de sociale crisis, waar over nog te weinig debat was. Er waren die panelleden stelden dat er een thema was dat sinds Vrijheid Eerlijk Delen de partij had verdeelt: individu vs. collectief. Halsema en Van Gent zouden individualisten zijn en Platvoet en andere critici dus collectivisten.

Ik begrijp dit echt niet: je kan vrijheid eerlijk delen op veel manieren kenschetsen maar niet als  individualistisch. De kern van vrijheid eerlijk delen is dat mensen moeten participeren aan het arbeidsproces. Als je zelf na een half jaar geen werk heb gevonden moet je een baan aan nemen van de overheid voor het minimumloon.

Laten we individualistisch definieren als: het mensen zelf in staat stellen om te bepalen hoe zij vorm willen geven aan hun eigen leven. En laten we collectivistisch definieren als: het stellen van een bepaald ideeen van het goede leven, namelijk een leven dat in dienst is van de gemeenschap, boven andere ideeen van het goede leven en het ten doel van de overheid stellen dat idee van het goede leven aan haar burgers op te leggen.

Is Vrijheid Eerlijk Delen individualistisch? Anders gesteld is Vrijheid Eerlijk Delen neutraal ten opzichte van alle ideeen van het goede leven? Stelt zij iedereen in staat om zelf vorm te geven aan hun eigen leven? Nee, Vrijheid Eerlijk Delen sluit bepaalde concepties van het goede leven uit: een leven zonder een baan wordt onmogelijk gemaakt. Denk aan Christelijke vrouwen die moeder willen zijn voor hun kinderen, omdat zij dat beschouwen als hun Godgegeven opdracht. Deze visie op het goede leven wordt door Vrijheid Eerlijk Delen uitgesloten. Alle noties van het goede leven waar werken een deel van is, zijn mogelijk onder Vrijheid Eerlijk Delen, alle noties van het goede leven waar werken geen deel van is, zijn uitgesloten. Vrijheid Eerlijk Delen is dus niet individualistisch.

Het lijkt er veel meer op dat Vrijheid Eerlijk Delen collectivistisch is: een bepaald idee van het goede leven (een arbeidszaam leven) wordt aan iedereen opgelegd door de overheid. De redenen daarvoor zijn veelvoudig: het zou je echt vrij maken, door je te dwingen op een bepaalde manier te leven; het houdt de verzorgingsstaat betaalbaar voor ons allemaal; maar belangrijker nog: als je werkt zet je je in voor de gemeenschap. Alleen als je je inzet voor de gemeenschap ben je een goede burger. Vrijheid Eerlijk Delen creeert een boel banen in de collectieve sector, waar mensen zich inzetten voor het algemeen belang. Vrijheid Eerlijk Delen heeft beide aspecten van het collectivisme: je dwingt mensen een bepaald idee van het goede leven op en dat goede leven is een leven in dienst van het collectief.

Het debat over Vrijheid Eerlijk Delen ging niet over individu vs. collectief, maar de discussie richtte zich op eeen kwestie: verdedigen we de huidige verzorgingsstaat die zekerheid biedt voor een grote groep mensen, of vernieuwen we de verzorgingsstaat en bouwen we bepaalde aspecten van dynamiek in (ontslagrechtsversoepeling) om zo uitgesloten groepen (vrouwen, migranten, arbeidsongeschikten) de voordelen van de verzorgingsstaat te bieden. Dat is, als je het mij vraagt geen principiele vraag, maar een vraag over beleid.

Leave a Reply