Milieu in de Tent

Het eerste van de vier plenaire sessies ging over milieu. Wijnand Duijvendak sprak met Els Keytsman van Groen! over de milieu-politiek en moralisme.

Wat mij opviel was hoever Duijvendak en Keytsman uit elkaar stonden, en destemeer hoe Femke Halsema zich positioneerde tussen die twee in haar eindspeech.
De portee van Duijvendak’s bijdrage was: er is nog zoveel winst te halen voor het klimaatprobleem door innovatie en technologische vernieuwing dat we niet hoeven somberen of te moraliseren. Duijvendak nam in de discussie een positie in die in de literatuur "environmentalistisch" wordt genoemd.
Hiertegenover stonden Keytsman en later ook Halsema, zij gebruikten zelf het woord "ecologisch" en namen een veel radicaler groen standpunt in: tegen de ideologie van de economische groei, voor beperking van de consumptie in het Westen.

Wat me opviel was dat het begrip "moraliseren" (een verboden woord binnen GroenLinks) in het debat geen heldere
betekenis kreeg. Volgens mij stelde Duijvendak en Keytsman dat moraliseren inhoudt "dingen
verbieden door de overheid". Daartegenover staan beprijzing en
innovatie veel betere middelen om milieu-politiek te bedrijven.
Ik denk echter dat je het woord moraliseren heel anders moet opvatten. Moraliseren houdt volgens mij in de ethische opvatten van mensen proberen te veranderen: mensen een bepaalde "zedelijke opvatting" op te leggen. Als je (anders dan de Partij voor de Dieren) de scheiding van kerk en staat respecteert en de gewetensvrijheid respecteert, dan mag politiek zich nooit bezig houden met de moraal van mensen. De politiek mag mensen niet verbieden om vlees te willen eten, om te denken dat LCD-televisies een goede aankoop zijn en dat het veel fijner is om met z’n allen in de auto te zitten dan om met het openbaar vervoer te reizen. Je kan en je moet echter wel als groene partij ervoor zorgen dat als mensen een keuze maken voor voedsel, televisies en vervoer, hun handelingsvrijheid wordt beperkt door de vrijheid van andere mensen, volgende generaties en dieren:  dus moet je vlees duurder maken dan vegetarische alternatieven, bepaalde energieslurpende apparaten verbieden en investeren in innovatief openbaar vervoer om zo onze ecologische voetafdruk te verkleinen.

Leave a Reply