Idealen van GroenLinks

Op het eerste gezicht lijkt het duidelijk wat de idealen van GroenLinks zijn. De naam staat immers voor groene en linkse politiek. Als je preciezer kijkt, blijkt echter dat GroenLinks een veelvoud van idealen na streeft.

Op het niveau van het individu zou, hoop ik, iedereen twee idealen centraal stellen:
Vrijheid Dat ieder mens vrij zou moeten zijn om zijn eigen leven in te richten.
Gelijkheid Dat ieder mens gelijk recht heeft op vrijheid.

Het is alleen de vraag hoe je deze idealen op het individuele niveau toepast op de samenleving als geheel. In andere worden: wat je bedoelt met iedereen.
Een eerste interpretatie zou zijn dat ik met iedereen ieder mens dat nu leeft, zou kunnen bedoelen. Dit roept op tot solidariteit tussen arm en rijk en Noord en Zuid. Vrijheid wordt opgevat als positieve vrijheid: de vrij zijn van armoede en achterstand om zelf je eigen leven te bepalen. Gelijkheid wordt geinterpreteerd als materiele gelijkheid: gelijke middelen (kansen) voor iedereen om van die vrijheid gebruik te maken.
Je zou ook kunnen stellen dat volgende generaties en andere wezens waarmee we de Aarde delen zo’n recht hebben. Dan roep je op tot duurzaamheid, wij nu moeten voorzichtig omspringen met deze planeet, zodat volgende generaties daar ook gebruik van zouden kunnen maken. Hier spreekt een zelfde interpretatie van vrijheid en gelijkheid uit als solidariteit.
Je zou deze opvatting kunnen afschrijven als een materialistische: tot nu toe is vrijheid geinterpreteerd als middelen, grondstoffen en kansen, die gelijk verdeeld zou moeten worden.
Daarom zou je je, ten derde, kunnen richten op een andere interpretatie van vrijheid: vrijheid als zelfontplooing bijvoorbeeld. Hiervoor heb je naast middelen, ook de culturele ruimte nodig om jezelf te kunnen zijn. Aan gezien dat deze vrijheid formeel gelijk is, zou je een culturele ruimte aan iedereen moeten gunnen: Diversiteit dus.
Je zou vrijheid ook op kunnen vatten als de afwezigheid van geweld. Dit is typisch negatieve vrijheid: vrij zijn van dwang en bedreiging. Een wereld waar in niemand wordt gedwongen door geweld of de dreiging daarvan wordt gekenmerkt door vrede dus.
Ten slotte zou je vrijheid kunnen opvatten als zelf mee beslissen over wat er om je heen gebeurd. Vrijheid als zelfbeschikking, dit is een andere interpretatie van positieve vrijheid. In zo’n wereld zou iedereen gelijke invloed moeten hebben over die dingen die hem of haar aan gaan: Democratie dus.

Hieruit volgen dus vijf GroenLinkse idealen: Solidariteit, Duurzaamheid, Diversiteit, Vrede en Democratie. GroenLinkse politiek is niet alleen maar groen of sociaal, maar ook tolerant, vreedzaam en democratisch.

Leave a Reply