Kamerleden, ministers en de perfecte correlatie

Sommige relaties zijn eigenlijk te mooi om te beschrijven. Zo vroeg ik me af of er een relatie was tussen de grootte van smaldeel van eeb partij in het kabinet en in de Tweede Kamer. Intuitief zou je zeggen dat een partij die meer zetels heeft ook meer ministerposten mag eisen, maar is dat direct evenredig aan de vertegenwoordiging in de Tweede Kamer of zou er meer aan de hand zijn?

Rplot

De relatie is te zien in het figuur hierboven. Ik heb weinig relaties gezien die zo prachtig lineair zijn: het lijkt er op dat het percentage ministers dat een partij heeft van alle ministers met een partijband direct evenredig is aan het percentage kamerleden dat een partij heeft van alle coalitiepartijen. Dit betreft alle kabinetten tussen 1918 en 2006. De relatie is krachtig, positief, significant en verklaart ruim 89% van alle variantie. In de sociale wetenschappen geldt zo'n sterke relatie als verdacht.

De kleuren staan voor de verschillende partijen (zwart voor RKSP/KVP/CDA, rood voor SDAP/PvdA, groen voor ARP, grijs voor CHU, roze voor VDB/D66, blauw voor LSP/VVD en lichtblauw voor alle kleintjes). Dat laat zien dat er geen partijen zijn die sterk afwijken van dit patroon. 

We kunnen dus vrij precies kunnen voorspellen welk percentage van de ministersposten een partij kan krijgen. In Paars+ zouden de partijen 38,7% (VVD), 37,4% (PvdA) en 2 maal 11,6% van de ministers leveren (D66 en GL). [Telt op naar 99,3%]. In een Roti+ coalitie zouden partijen 41,3% (VVD), 26,2% (CDA) en 2 maal 12,4% (D66 en GroenLinks) en 5,5% (CU) van de ministers leveren. [Telt op naar 97,8%]. Als we de voorspelling uit zouden mogen extrapoleren naar het PVC-variant zou de VVD 62,2% en het CDA 39,7% van de ministers krijgen [Telt op naar 101,9%].

Dat er een bijna perfect lineaire correlatie is tussen de grootte van het smaldeel ministers en kamerleden, duidt er op dat kleinere partijen niet structureel oververtegenwoordigd worden: dat is meer ministers krijgen dan dat ze "recht" op hebben. Of dat er natuurlijke grens zit aan hoeveel ministers een grote partij krijgt. Het lijkt perfect evenredig. Mooi, maar ook een beetje saai.

[UPDATE:] Ik heb nog even gekeken naar Tom Louwerse's suggestie: of het uitmaakt of een partij de minister-president levert. Op zich is er een positieve correlatie tussen het aantal ministers dat een partij levert en of ze de premier levert (maar die lijkt me "spurious": grotere fracties leveren meer ministers en de premier). Als je hiervoor controleert dan is het effect van het leveren van de premier zwak, negatief en insignificant: over de gehele periode moeten de premierspartijen daar iets voor inleveren, maar niet een "significante" hoeveelheid.

Leave a Reply