Being Maxime Verhagen

De formatie is voor mij echt een puzzel. Ik zou wel kunnen bepalen wat de partijen echt zouden moeten willen. Maar die partijen hebben een eigen opvattingen, een eigen wil en kunnen zelf actie ondernemen. Dat maakt het nog ingewikkelder om het voorspellen. Zo  maakte gister Maxime Verhagen een kabinet van CDA/VVD/PVV onmogelijk. Wat zou hij daarmee willen?

Er zijn nu drie serieuze opties voor een meerderheidskabinet. Peroxide, Paars+ en Nationaal. Dat zijn er maar drie van de 1023 mogelijkheden, volgens Louwerse. Maar in de politicologie geldt dat partijen “bounded rational” zijn: alleen de mogelijke coalities die als coalitie die als zodanig door de actoren worden erkend. Wat zouden de partijen willen?

Inhoudelijk is de peroxide coaltie voor het CDA, de VVD en de PVV de eerste voorkeur. Toch heeft het CDA daar stekker uit getrokken. En nu blijven er dus twee reele opties over een Paars+ kabinet en een nationaal kabinet. Die laatste mogelijkheid wordt door de PvdA al weer uitgesloten. Maar Paars+ is voor de VVD een moeilijke optie.

Inhoudelijk was peroxide misschien de beste optie, maar politiek strategisch leek me dit voor noch de VVD noch de PVV een echte mogelijkheid. De PVV wil volgens mij niet in het kabinet: electoraal is dat een gevaar omdat het voor populistisch rechtse partijen moeilijk is om regeringsverantwoordelijkheid te combineren met een anti-establishment retoriek. Daarnaast is het organisatorisch voor Wilders moeilijk te bolwerken om zo wel een fractie en een smaldeel in een kabinet onder duim te houden. Ook Rutte zal niet een kabinet willen dat gebaseerd is van Hero Brinkman, de uitslag van de verkiezing van de provinciale staten en de CDA-loyalisten. Ik had verwacht dat deze twee partijen met elkaar een Game of Chicken aan zouden gaan. Geen van beiden wou deze coalitie maar geen van beiden wou ook de partij zijn die breekt. Wilders wou de linkse Rutte de schuld geven van de breuk, en dat wou Rutte ten alle tijden voorkomen. Maar het was Verhagen die het vuile werk voor Rutte en Wilders opknapte.

Waarom heeft het CDA dit gedaan? Want nu is er een grote kans op een Paars+ kabinet. De PvdA heeft een nationaal kabinet al opgegeven. Ik denk dat het CDA probeert een rechts minderheidskabinet te forceren. De onderhandeling voor het nationale kabinet zullen falen omdat de PvdA het niet wil. De onderhandelingen voor een Paars+ kabinet zullen falen omdat de VVD het niet wil, om een links kabinet te stappen met zulke sterke rechtse oppositie. Dan faalt deze informatiepoging. En dan zal er een creatieve oplossing moeten komen. Een Deense variant lijkt me een serieuze mogelijkheid: een centrum-rechts kabinet van conservatieven en liberalen, met een bestuurder van het type Kroes als premier. Dat zal een veel stabieler kabinet zijn dan de Peroxide variant. Op een andere manier kan ik de move van Verhagen niet begrijpen.

Leave a Reply