Het GroenLinks Prisma: op democratie

Gisteren introduceerde ik het GroenLinks prisma als een manier om te GroenLinks posities te analyseren. En aangezien GroenLinks na moet denken over democratisering, is het interessant om vanuit de prisma GroenLinkse posities over democratisering te kijken.

Er is dus een groen, rood en blauw perspectief: groen stelt natuurlijkheid & duurzaamheid centraal, rood gemeenschap & solidariteit en blauw vrijheid & openheid.

  • Rood stelt waar het gaat om democratisering collectieve besluitvorming centraal: we willen samen beslissen over wat ons allemaal aan gaat. Uitbreiding van onderwerpen waarover democratische beslissingen gaan (radicale democratisering) en mensen een grotere stem geven (directe democratisering). Werknemers moeten meer invloed krijgen in bedrijven, bewoners in woningbouwcorporaties, leerlingen op scholen en patienten op ziekenhuizen. Burgers moeten ook meer invloed krijgen op de publieke zaak: door direct burgemeesters en presidenten te verkiezen, en in referenda mee te beslissen over cruciale onderwerpen. "Een democratische overheid moet borg staan voor het publieke belang."
  • Blauw stelt waar het gaat om democratisering individuele vrijheid centraal: burgerrechten moeten beter beschermd worden. Dat betekent dat we de rechtsstaat moeten versterken. Een centraal idee binnen een rechtsstaat is dat ongecontroleerde macht een gevaar is voor individuele vrijheid. Dus moeten we tegenmacht organiseren voor de machten: het kabinet moet beter gecontroleerd worden door het parlement; de politiek moet beter gecontroleerd worden door de rechterlijke macht. De overheid moet beter gecontroleerd worden door de media. "Iedereen moet worden beschermd tegen een wantrouwende en argwanende overheid."
  • Groen stelt waar het gaat om democratie de menselijke maat centraal: beslissingen moeten op het laagst mogelijke niveau plaats vinden. Dit betekent aan de ene kant dat besluitvorming op een natuurlijk niveau plaats vindt in de buurt van betrokkenen. Aan de andere kant betekent dit dat we klimaat- en milieuproblemen op juiste niveau moeten oplossen: sommige problemen zijn mondiaal dus die vereisen mondiale oplossingen, andere problemen zijn regionaal, dus die vereisen regionale oplossingen. Waterschappen zijn een prachtig voorbeeld van een "groene" bestuurslaag. Waterschappen trekken zich niets aan van kunstmatige grenzen maar passen zich aan aan natuurlijke grenzen, zoals de stroomgebieden van rivieren. Daarnaast zetten juist waterschappen zich in voor een gezonde leefomgeving.

Kortom: rood stelt directe, radicale democratie centraal, blauw stelt scheiding der machten centraal, en groen decentralisatie en subsidiariteit. Soms werken deze principes samen: directe democratisering werkt goed op het lokale niveau. Maar soms werken deze principes elkaar ook tegen: scheiding der machten betekent dat meerderheden soms moeten worden beperkt.   

One thought on “Het GroenLinks Prisma: op democratie

  1. Pingback: 725 and counting | Geen Vrijheid zonder Gelijkheid

Leave a Reply