Waarom TOS slechte SciFi is II: bad characters

Deze zomer heb ik The Original Series van Star Trek gekeken. Dat was een ontnuchterende ervaring. Waar ik had verwacht dat de eerste serie elementen zou hebben van wat ik de kracht van Star Trek vind, bleek het een verschrikkelijk drama te zijn. Ik wil in vijf blogs de serie doornemen: eerst kritisch reflecterend op de plots, de karakters en de waarden van de serie; daarna kijkend naar wat de serie wel het kijken waard maakt.

De meeste karakters in TOS zijn zo plat als boordkarton. De meeste van hen zijn weinig meer dan hun beroep, hun nationaliteit (als dat niet de VS is) en hun geslacht (als dat niet man is). Drie zouden een positieve uitzondering moeten vormen: Kirk, Spock en McCoy.

De drie eenheid: Kirk, Spock en McCoy
James Kirk is de hoofdpersoon. Hij is een typische high school jock. Naar de meeste leden van zijn crew is hij uitermate arrogant. In That which survives heeft hij één van zijn luitenanten, Hikaru Sulu, meegenomen. Iedere suggestie die hij doet wordt met een grote zelfingenomenheid van de hand gewezen. En niemand die Kirk durft af te vallen omdat altijd alles goed doet. Als een quarterback in de championship season is iedere beslissing die hij neemt intuïtief goed en valt iedere vrouw voor hem.

Dan zijn er twee enigszins acceptabele bijfiguren: Spock, de onderzoeksofficier en McCoy, de arts. Spock ‘vertegenwoordigt’ de logische helft van de mens. Het is iemand zonder gevoelens die alleen maar kan rekenen, redeneren en analyseren als een computer. Op zich is dat een aardige premisse, zij het niet dat vanwege het slechte schrijven Spock wel iets te vaak zijn brein verliest (aka Spock’s Brain) en helemaal door emoties overmeesterd wordt (This side of paradise). Dit gebeurt ten minste vijf keer. McCoy ‘vertegenwoordigt’ de emotionele helft van de mens. Het is iemand die op zijn gevoel afgaat en moderne techniek en buitenaardse culturen wantrouwt. Op zich een aardige premisse maar waarom gaat zo iemand -in godsnaam- de ruimte in. Dat wordt nooit uitgelegd of maar geproblematiseerd.

Was dit ooit emancipatie?
Maar de rest van de figuren is echt bijzonder plat. De ergste hiervan vind ik Nyota Uhura, de Afrikaanse communicatiespecialist. Juist omdat ik begrijp dat zij zo’n grote emancipatorische rol heeft gehad. Whoopi Goldberg zou over haar hebben gezegd toen ze klein was: ‘I just saw a black woman on television; and she ain’t no maid.’ Ook haar ‘kus’ met Kirk was opmerkelijk omdat dit de eerste kus tussen een blanke en een zwarte was op Amerikaanse televisie: die was niet uit liefde maar onder dwang. Schokkend dat aanranding ooit een teken van vooruitgang was op Amerikaanse televisie.

In The Changeling wordt haar hele geheugen en persoonlijkheid gewist. Een week later is ze gewoon terug op televisie alsof er niets gebeurd is. Want het enige wat ze hoeft te doen is de ruimtetelefoon opnemen. Zonde dat zij van de schrijvers zo weinig persoonlijkheid heeft gekregen.

En dan is er Christine Chapel, de verpleegkundige (zonder accent). Haar enige persoonlijkheidseigenschap is dat ze hele serie lang verliefd is op Spock. Ik verwacht niet dat Star Trek enige emancipatieprijzen heeft gewonnen omdat een van de twee terugkerende vrouwelijke karakters maar een karakter eigenschap heeft: haar gehechtheid aan een bepaalde man.

Nationaliteit + Beroep
Dan is er de Schotse technicus met de karaktervolle naam Scotty. Hij spreekt met een mal accent, sleutelt aan het schip, houdt van whiskey. En de Japanse stuurman Hikaru Sulu, hij wordt gespeeld door George Takei, een interessante figuur met een groot gevoel voor humor en die zich inzet voor emancipatie. Maar ik zou werkelijk niets anders over Sulu kunnen vertellen dat het een Japanse stuurman is. Rest Pavel Chekov, de Russische navigator. Zijn enige dingetje is dat hij graag opschept over de Russische geschiedenis met een faux Russisch accent. Dat is een leuke grap maar geen karakter.

Dat is de crew van de Enterprise: een arrogante jock, een buitenaards wezen wiens belangrijkste eigenschap is dat hij niet door emoties overweldigd wordt en die dat voortdurend wel wordt, een xeno- en technofoob, een karakter dat zo plat is dat ze in een week haar hele ‘persoonlijkheid’ terug kan krijgen, drie mannen met een raar accent en een vrouw die primair gedefinieerd is door haar afhankelijkheid aan een man. Wat een diepgang.

Leave a Reply