5 jaar later

Net naar Femke Halsema gekeken in Vijf Jaar Later, met de een-dag-geen-tv-maar-dus-uitzending-gemist-vertraging. Een interessant interview, waar ik toch tweel kanttekeningen bij wil plaatsen:

Drie stippen aan de horizon

Sinds het laatste congres spreekt Femke Halsema waar het gaat om regeringsdeelname in een drieslag: groene banen, sociale hervormingen en het aanpakken van de bestuurlijke vetzucht. Toen al, maar zeker na deze herhaling vind ik het laatste punt erg raar: bestuurlijke vetzucht? Jarenlang werd er binnen GroenLinks gezocht naar een tweede thema, "Groen plus". Milieu & klimaat hebben we, maar wat is het tweede thema van GroenLinks? Sociaal was altijd een moeilijk onderwerp, want we zijn links net als de PvdA en de SP. Maar nu met de hervorming van de AOW, blijkt dat GroenLinks een steeds helderder profiel heeft: sociale hervormingspartij tegen over het conservatisme van de SP en de twijfel van de PvdA. We probeerden het met de WW en het ontslagrecht, we hadden een ijzersterk voorstel voor de AOW, maar straks met de 20% bezuinigingen is dat echt nodig: een sociale hervormingspartij die links en progressief is.

Maar wat doet Halsema nu? Ze lijkt door te slaan. Het tweede thema is gedekt, maar ze schiet door naar een derde thema: bestuurlijke vetzucht. Iedere partij is tegen bureaucratie, maar het past erg bij populistisch rechts: VVD, LPF, PVV. Minder ambtenaren met linkse plannetjes. Halsema heeft zelf echter "weinig populistische aanleg". Maar nu met de bezuinigingen denkt GroenLinks het thema "minder ambtenaren" te kunnen claimen: minder ministeries, minder bestuurslagen. Weg met het waterschap en weg met de minister van Jeugdzorg! Zelfs als daar ruimte is voor sociaal en groen beleid. Daarnaast is er geen beter derde thema voor GroenLinks: vrijzinnigheid? emancipatie? tolerantie? globalisering?

En is Small niet Beautiful? Is twee niet genoeg? groen werkt & progressief op sociaal?

Macht & Tegenmacht

Een van de mooiste uitspraken van Halsema vijf jaar geleden was "als ik me wel heb laten verleiden door de macht, dan vind ik
mezelf niet veel waard." Pauw deed hier helemaal niets mee. Zonder context kan je natuurlijk niet zo veel met die uitspraak. Het is wel een rare uitspraak voor iemand die nu een partij leidt die nu zo expliciet zich presenteert als "klaar voor de macht".

Maar we kunnen de uitspraak wil in de context van Halsema’s intellectuele ontwikkeling plaatsen: in 1997 zei Halsema toen ze de PvdA verliet: de PvdA was te zeer een bestuurs- en machtspartij geworden. "Het belang dat wordt gehecht aan continuering van de regeringsmacht, maakt de ruimte voor alternatieve opvattingen heel gering." Het breekpunt voor Halsema was de manier waarop de PvdA omging met de demonstranten bij de EU top in Amsterdam in 1997: "Er was zo weinig gevoel voor
wat die demonstranten bewoog!
" (volkskrant 1997). Anders dan de top van de PvdA had Halsema sympathie voor de tegenmacht van deze (Euroskeptische) demonstranten. Nog geen vier jaar geleden kwam Halsema’s lastige relatie met de macht weer naar voren in een Volkskrant interview: "Ik hoor bij de tegenmacht, ik houd van het parlement" (volkskrant 2006). In dat zelfde jaar introduceerde Halsema echter ook de karakterisering van GroenLinks als "ideeĆ«npartij op zoek naar macht" (volkskrant 2006).

Halsema verliet de PvdA die teveel een machtspartij was geworden zonder eigen ideeen. En vormde GroenLinks om tot die ideeenpartij op zoek naar macht. Ze wil zich dus niet laten verleiden door de macht, maar misschien wel de macht verleiden om zich in te zetten voor haar ideeen. In dit beeld is GroenLinks een partij moet niet in de regering gaan om macht zelf, maar om wat ze daar kan bereiken.

Dat klinkt als een prima verhaal: maar zou Wouter Bos daar echt anders over denken? Hij zit toch ook in de politiek omdat "dit land zoveel beter kan"?

Leave a Reply