The Hunter becomes the Hunted

Gister en eergister heb ik Do Androids Dream of Electric Sheep? gelezen (eigenlijk aangehoord: leve audio books!) en vandaag de verfilming Blade Runner. Cult classics. Ik ben er nog niet helemaal uit wat ik van beiden moet vinden de film of het boek.

DADES en BR gaan over Rick Deckard, een bounty hunter (in de film blade runner, maar die term wordt daar nooit goed uitgewerkt) die voor de politie replicants (in de film) androids (in het boek) uit moet schakelen. Het verhaal speelt zich af in een dystopische toekomst. Androids zijn in alle opzichten menselijk behalve dat ze geen medeleven hebben voor anderen. Als bounty hunter moet je dus een psychologisch profiel van iemand maken (op basis van zijn reacties op vragen over gebeurtenissen waar wij medeleven voor zouden voelen). Heeft iemand geen medeleven dan mag je hem zonder gevoel neerschieten. Sommige androids krijgen de herinneringen van een mens mee en zijn zich er zelf niet bewust van dat zij een android zijn.

Het boek is geschreven door Philip K. Dick die -naar het schijnt- een aantal bijzondere, post-moderne science fiction romans heeft geschreve n. Wat ik er van heb begrepen hebben veel van deze boeken een twist: wat je dacht dat waar was blijkt niet waar te zijn. De werkelijkheid, herinneringen hiervan blijken illusies. Hierbij wordt rijkelijk gebruik gemaakt van science fiction mechanismen. Ik dacht dat DADES en BR zich daar op zouden focussen.

Wat ik had gelezen van BR, en DADES, was dat er veel speculatie was of de hoofdpersoon zelf een replicant zou kunnen zijn. De android-hunter is zelf een android. In het boek wordt wel enigszins met die gedachte gespeelt: als Deckard voor een android begint medeleven begint te tonen, gebruikt hij zijn eigen test op zichzelf. Als iemand vervolgens die android zonder medeleven vermoordt, verdenkt Deckard de moordenaar ervan een android te zijn. Maar dit zijn in het boek maar zijlijnen: het hoofdverhaal (voor zover er een hoofdverhaal is want het boek bestaat uit wel erg veel verhaallijnen naast elkaar) gaat met name over hoe en waarom Deckard de verschillende replicants opruimt. In de film ligt de nadruk zwaar op het achtervolgen en vrij bloedig ombrengen van de evil replicants en zijn er maar twee vrij nietzeggende verwijzingen naar Deckard’s eigen status als android (die zitten hem allemaal in een eenhoorn waarover hij droomt).

Na alle aandacht voor dit vraagstuk richt de film zich hier nauwelijks op en dan blijft er een gevoel over van "hiervoor was ik toch niet gekomen?". Kijk, BR is een mooie film, een van de eerste films die een dystopische, technische science fiction wereld toont ("cyperpunk"). Een mengsel van science fiction met film noir. Maar ook een wereld waardoor globalisering future Los Angeles een smeltkroes is geworden voor de Chinese en Amerikaanse cultuur (Firefly any one?) Anders dan in het boek wordt de androids een sterke motivatie gegeven om naar de aarde te komen (to meet their maker and seek immortality).

En DADES is een heel vol boek dat vol zit met allerlei verhalen: over valse profeten, over een wereld waar androids de politie en de massa media langszaam over nemen, over hoe in een dystopische wereld vasthouden aan menselijkheid vasthouden aan medeleven is geworden, over elektrische schapen, over een almachtige overheid, over machines die je gevoel voor je pre-programmeren. Maar ik krijg niet het gevoel dat alle verhaallijnen de aandacht krijgen die ze verdienen.

Wat ik had gehoopt was een verhaal over een android hunter die langszaam begint te twijfelen aan zijn eigen mens-zijn. Die denkt dat hij zelf nog wel eens kan zijn waar hij zelf op jaagt. Maar dat werd in mijn ogen niet sterk genoeg uitgewerkt. Gelukkig is het nieuwe seizoen Battlestar Galactica uit, want in deze serie wordt die idee juist uitgewerkt.

Leave a Reply