Wie moet er president van Amerika worden?

Over een paar weken staat vast wie de presidentskandidaten zijn van de enige twee partijen die er toe doen in de VS, en over een paar maanden kiezen de Amerikanen van die twee hun leider voor de volgende vier jaar.  Wie is de ideale kandidaat? Wie zou er leider van de vrije wereld moeten worden? Een man of een vrouw? Een zwarte, een hispanic of een blanke? De dynamische jonge of de ervaren oude kandidaat? Een Christen, een Jood of een Moslim?
Kijk: de ideale kandidaat heeft de moed van Martin Luther King, de rhetorische talenten van Winston Churchill, het rechtvaardigheidsgevoel van Moeder Teresa, de politieke opvattingen van Amartya Sen, de vasthoudendheid van Aung San Suu Kyi, de wijsheid van de Dalai Lama, de intelligentie van John Nash en het inzicht Bertrand Russell. Deze perfecte persoon bestaat helaas niet en dat is ook het probleem van de vraag.
De Amerikanen zullen zonder meer een intelligente, moedige, rhetorisch begaafde president kiezen maar deze zal niet perfect zijn. In de laatste acht jaar hebben de Amerikanen twee keer laten zien dat ze een incompetente boven een competente kandidaat verkiezen. Alle kandidaten die nu nog kans hebben, hebben hun eigen problemen: Obama is eigenwijs, Clinton kan niet tegen haar verlies en McCain wisselt te makkelijk van mening. De vraag is niet wie het beste president van de Verenigde Staten kan worden, maar hoe we de taken en verantwoordelijkheden van president zo organiseren dat als deze persoon incompetent is hij of zij het land en de wereld niet naar de afgrond brengt. Hoe je de overheid zo inricht dat niet één persoon alle macht heeft, maar de macht in handen is van velen. De eeuwenoude Amerikaanse grondwet legt een zeer grote macht in de handen van één persoon. Een te grote macht als je het mij vraagt: waarom zou een man of vrouw het recht hebben om iedere wet af te keuren, alle straffen kwijt te schelden, 15,000 ministers, ambtenaren en rechters te benoemen en daarnaast leiding te geven aan de machtigste overheid, het grootste leger en het meest invloedrijke buitenlandse beleid op aarde? En waarom zou diegene voor vier jaar niet te stoppen zijn bij het uitvoeren van deze verantwoordelijkheden?
Andere landen hebben op een andere manieren vorm gegeven aan hun machtige ambten: scheiding tussen een regeringsleider en een staatshoofd, het verantwoordelijk maken van de uitvoerende macht aan het parlement, collegiaal bestuur zodat de regeringsleider op gelijke voet staat met zijn kabinet, regeringen die samen gesteld zijn uit verschillende partijen of het beperken van de macht van de nationale overheid door deze te binden aan het internationaal recht. Allerlei manieren om ervoor te zorgen dat de keuze voor één persoon het lot van het land niet voor vier jaar vastlegt.
Ik weet niet precies hoe je vorm zou moeten geven aan de verantwoordelijkheden van de Amerikaanse president, en dat zou ook niet kunnen in zo weinig woorden, ik weet alleen zeker dat dit de juiste vraag is om te stellen, de vraag naar politieke instituties en de verdeling van macht, en niet de vraag naar personen.

Leave a Reply