Ideale synergie

Na de tegenstellingen tussen de vijf centrale idealen van GroenLinkse politiek besproken te hebben zou ik me nu willen richten op de synergie die tussen idealen bestaat:

  • Democratie en diversiteit: Juist in een democratie is een diversiteit aan meningen wenselijk: door een vrije en open debat tussen verschillende standpunten (diversiteit) kunnen we het best bepalen wat de juiste keuze is (democratie). Een diversiteit aan opinies in noodzakelijk om mensen te overtuigen, zonder dat zou onze democratie vervallen tot een rituele herhaling van stappen. Democratie en diversiteit vinden dus hun synergie in het bestaan van burgelijke vrijheden als vrijheid van meningsuiting. (zie mijn eerdere betoog hierover). De synergie tussen democratie en diversiteit zit hem in de liberale democratie, de rechtsstaat, waar individuele rechten worden beschermd.
  • Democratie en solidariteit: Kijk je kan de overheid een boel op democratische wijze laten regelen: het ontslagrecht of de topinkomens bijvoorbeeld. Dit is echter een omslachtige manier om dit aan te pakken, betoogde ik al eerder. Je kan democratie en solidariteit veel beter samenlaten gaan in een democratische bedrijfsvoering: laat werknemers en werkgevers samen beslissen over de topinkomens dan zullen werknemers er altijd voor zorgen dat zij voordeel hebben van hogere beloningen. Dit is de kern van sociale democratie, het arbeidersmedebestuur.
  • Democratie en duurzaamheid: je kan de eigen belangen van mensen "gebruiken" voor duurzaamheid door burgers zelf veel macht te geven. Niemand wil een kernreactor in zijn achtertuin. Als je dus over het plaatsen van kernreactoren een heel laag niveau macht geeft, bijvoorbeeld gemeenten zal geen enkele gemeente dat willen plaatsen. Zes miljard NIMBYs maakt een NOPE (Not On Planet Earth). Een groene democratie is grassroots georganiseerd.
  • Democratie en vrede: we kunnen de tegenstelling tussen democratische soevereiniteit en internationale samenwerking door breken als we het niveau van de democratie verplaatsen: in een echte Europese federatie is er sprake van echte democratische deliberatie tussen politieke stromingen op het Europese niveau en van echte controle door het Europees Parlement. Dit zou ook op het wereldniveau moeten: een wereldwijde democratische federatie. Alleen in een kosmopolis of wereldstaat is democratie en internationalisme te verenigen.
  • Diversiteit en solidariteit: Vrijzinnige solidariteit is solidariteit die zo georganiseerd is dat er geen keuzes worden gemaakt voor mensen maar dat sociale zekerheid uit betaald wordt in goederen waarvan iedereen altijd liever meer dan minder van heeft (geld bijvoorbeeld maar ook vrij te besteden tijd). Wat Rawls primary social goods noemt. Een basisinkomen zou hiervoor zorgen.
  • Diversiteit en duurzaamheid: Een duurzame economie kan heel erg gebaat zijn bij diversiteit. Een diverse, dynamische economie werkt innovatie in de hand. Innovatie is noodzakelijk om oplossingen te ontwikkelen voor milieu-problemen en duurzaamheidsvraagstukken. Groene diversiteit is innovatie.
  • Diversiteit en vrede: om op een mondiaal niveau diversiteit in stand te houden moeten we is een zekere mate van cultureel relativisme nodig.
  • Solidariteit, duurzaamheid en vrede komen samen in een begrip als "mondiale duurzame ontwikkeling" een ontwikkelingsmodel dat niet uitgaat van nationale staten maar van de wereld in haar geheel, niet alleen rekening houdt met onze belangen maar ook die van volgende generaties. In zo’n model is het onvermijdelijk dat we in het Westen minder gaan consumeren om ontwikkeling van andere gebieden mogelijk te maken binnen de beperkte grondstoffen.

Eerlijk is eerlijk, ik vind ze niet allemaal even geslaagd, niet allemaal even NPOV binnen GroenLinks, maar dit is ongeveer de verhouding tussen groenlinkse idealen in positieve zin.

Leave a Reply