Obama heeft met een landslide gewonnen. 364 kiesmannen in de electoral college tegenover 174 voor McCain. Twee derde van het electoral college staat achter Barack. Toch heeft hij maar 53% van de stemmen achter zich. Dat komt omdat als je in een staat de grootste partij bent je die staat wint. Daarnaast zijn de kiesmannen in de electorale college ietwat oneerlijk verdeeld: kleinere staten zijn iets ondervertegenwoordigd en grotere staten iets oververtegenwoordigd. Dat houdt al met al in dat je in principe in dat je met 22% van de stemmen kan winnen: dat is genoeg om met 51% de kleinste staten, die wel een meerderheid achter zich hebben op te pikken. Dan kan je tegenstander 100% halen in grote staten als New York, Texas en California: hij verliest als nog.

Je zou de electoral college ook samen kunnen stellen op basis van proportionele vertegenwoordiging. In dat geval wint iedere kandidaat een evenredige hoeveelheid kiesmannen in een staat als dat hij stemmen heeft gehad. Dan zou Obama nog steeds winnen maar nu maar met 288 kiesmannen, tegenover 250 kiesmannen voor McCain. Dat is 54% heel dicht bij de 52% die hij "daadwerkelijk" heeft gewonnen. In veel staten zouden McCain en Obama evenveel kiesmannen halen. Dus won McCain zijn thuis staat Arizona nipt in onder het huidige stelsel, met proportionele vertegenwoordiging krijgt hij er evenveel kiesmannen als Obama.

Voor de meeste Europeanen en zeker voor Nederlanders voelt evenredige vertegenwoordiging als eerlijke en juist. Dat is zo mee gegeven van thuis: iedereen krijgt zijn deel. Voor Amerikanen en Engelsen voelt winner takes it al als eerlijk en juist: dan beloon je diegenen die het ‘t best deed. En al met al maakt het maar weinig uit voor de uitkomst.

Althans: er zijn uitzonderingen te bedenken, zoals de "gestolen verkiezingen" van 2000 waarin Gore verloor terwijl hij meer stemmen achter zich had dan Bush. Maar als je het proportionele systeem consequent doorvoert zou 2000 een uitermate problematische verkiezing zijn geworden. Nader haalde namelijk bijna 3% van de stemmen en in grote staten als New York en California genoeg voor zijn eigen kiesmannen. De samenstelling van het electoral college zou dan zijn geweest: 267 Bush – 266 Gore en 5 Nader. Als Nader’s kiesmannen zich zouden onthouden van stemming zou Bush als nog winnen, Gore zou dan alleen winnen als hij het met Nader op een akkoordje had kunnen gooien, maar dat had hij ook kunnen doen om zijn kiezers te winnen.

Het is vandaag mijn verjaardag. Ik kan me geen mooier cadeau bedenken dan de overweldigende overwinning van Barack Obama. Ik heb ‘m vanacht intensief gevolgd samen met andere DWARS’ers in Utrecht. Eigenlijk stond de uitkomt al vast bij de eerste uitslagen. Nadat Obama Pennsylvania wist te behouden en Ohio wist te veroveren kon McCain nauwelijks meer winnen. Toch heb ik het uitgehouden tot 6 uur tot met de overwinning in California. De concession speech van McCain die snel volgde was beleefd en eerlijk, we zagen een McCain die had kunnen winnen. Vervolgens kwam de speech van Obama: een idealistische speech, die leek op de speeches uit de eerste primaries. Ik vond het prachtige hoe Obama van het "Change gonna come" overstapte naar een change has come. Zijn speech galmde ook de Kennedy’s "Ask not what your country can do for you …" Obama deed een beroep op de kiezers om nu bij te dragen aan de veranderingen die ze wilden zien. Zowel Erik als ik hebben er heel even over na gedacht om te emigreren naar de Verenigde Staten om deel te worden van de Obama-revolutie.

De uitslag van de verkiezingen was een tragisch verlies voor McCain: voor de tweede keer heeft McCain het presidentschap verloren van(wege) Bush. Eerst verloor hij in 2000 de primaries van Bush die hij toen plichtsgetrouw omarmde. Het was deze relatie tussen McCain en Bush die hem uiteindelijk in 2008 het presidentschap kostte.

Obama’s bouwde een nieuwe progressieve regenboogcoalitie: niet alleen de vakbondsleden bij Great Lakes, de progressieve liberalen van de Oost- en Westkust en African Americans in het Zuiden maar ook normaal politiek apathische jongeren, hispanics in het Zuid-Westen en gematigde conservatieven in Indiana, Iowa, Virginia en -we duimen nog- North Carolina. Alle angsten over Bradley effecten, PUMA-Clintonistas, gestolen verkiezingen zijn niet verwerkelijkt. Obama is een uniter not a divider gebleken.   

Voor politieke junkies is er nu weinig over. De uitslag is vastgesteld. Gelukkig zijn er genoeg nieuwe vragen: hoeveel Republikeinen zal Obama benoemen in zijn kabinet? Wie wordt de nieuwe U.S. ambassador bij de Verenigde Naties? Welke rol zal Hillary Clinton krijgen in Senaat? Welke rol krijgt Bill Richardson in de Obama administration?

Maar vanaf 20 januari is het over met de punditry en moet het regeren beginnen.

Ik ben voor mijn onderzoek naar de veranderende Nederlandse politieke ruimte op zoek naar de verkiezingsprogramma’s van de CPN uit 1959 en 1963. Deze zijn niet op genomen in de archieven van het Instituut voor Sociale Geschiedenis of het Documentatie Centrum Nederlandse Politieke Partijen. Een ieder die in bezit zijn van deze twee verkiezingsprogramma of weten hoe ik dit kan verkrijgen, kan mij bereiken via s.p.otjes at umail.leidenuniv.nl

Hoe zou een Europese electoral college er uit zien? Wie zou, als we Amerikaanse regels in zouden voeren de President van Europa worden? Een krantenartikel uit een andere wereld. De verkiezingsuitslag is "echt"  in de zin dat ik heb proberen na te rekenen hoe Europese staten zouden stemmen links of rechts op basis van recente verkiezingen.

Sarkozy/Ansip veroveren het Kasteel van Laken. Republikeinen winnen een ruime meerderheid in de Europese Raad van Kiesmensen.

Brussel – 5 november 2008. De Partij voor een Europa van Republieken heeft een klinkende overwinning behaalt op de Europese Democratische Partij. De conservatieven hebben met name in Oost-Europa sterke overwinningen behaalt. In Polen en Letland wonnen ze met marges van 70 en 44%. Met overwinningen in cruciale swing states als Zweden, Litouwen en Frankrijk heeft de combinatie Sarkozy/Ansip een helder mandaat gekregen voor hun op liberale leest geschoeide hervormingsprogramma. In totaal vergaarde de Republikeinen 160 kiesmensen, 31 meer dan de Europese Democraten. Anders dan in 2003 wisten de Republikeinen ook een meerderheid van de stemmen achter zich te krijgen. Het verschil van 5% konden de Democraten in de laatste dagen niet meer in lopen. Sarkozy beloofde in zijn overwinningsspeech zich in te zetten voor hervormingen door heel Europa, zodat: "We as Europeans can take the lead in fighting the crises we face to day: the crises on the financial markets and the crisis of global warming call for European action."

Tony Blair, de Democratische kandidaat voor het presidentschap belde om 2u00 CET de gouverneur van Frankrijk om hem te feliciteren met zijn overwinning. Blair won 10 staten waaronder zijn thuis staat Groot-Britanie. Hier won hij met een marge van 29% alleen op Cyprus (31%) haalde de Democraten een ruimere overwinning. In een speech om 2u30 CET tegen aanhangers verzameld in de Millenium Dome zei Blair: "We didn’t win this time, but ours is not a party of sulking. We look forward to the future as Democrats we will always fight for a better tomorrow." Verder riep Blair op tot samenwerking met de Republikeinen. De basis hiervoor is beperkt zowel in de Europese Senaat, als het Europese Huis van Afgevaardigde hebben de Republikeinen hun meerderheid behouden (34-20 en 124-111).

Gemiddeld lagen de twee partijen zo’n 19% uit elkaar. De electorale geografie laat een verdeeld Europa zien. Blair wist klassieke Democratische staten als Duitsland, Spanje, Portugal en Griekenland vast te houden. Sarkozy won echter in het Noorden (Zweden, Finland, Denenmarken) een klassiek (sociaal-)democratisch terrotorium, waar Sarkozy het nog moeilijk had gehad tijdens de voorverkiezingen. Er wordt hier gesproken over het Ansip effect het waren met name
liberalen die hier voor Sarkozy kozen op basis van zijn keuze voor de
hervormingsgezinde gouverneur van Estland. Verder wist Sarkozy grote staten als Frankrijk, Italie en Polen achter zich te krijgen. In de nieuwe lidstaten deed Sarkozy het beter dan Blair. Van de 12 nieuwe staten won Blair er slechts 5 waarvan drie (Hongarije, Malta en Slovenie) met zeer kleine marges. Frankrijk was een hotly contested battleground state. Sarkozy won hier bij 4%. Blair had in het in deze, klassieke Democratische staat zwaar gehad tijdens de voorverkiezingen. Hij liet het campaignen in Frankrijk dan ook met name over aan zijn surrogate en voormalige opponent Massimo D’Alema die veel populairder was onder het klassiek-linkse electoraat.

Commentatoren leverden verschillende interpretaties van de overwinning. Veel mensen interpreteren de uitslag als een verlies voor Blair. Hij had door zijn keuze voor een sociaal-liberaal hervormingsprogramma en de als centristisch bekend staande Hongaarse gouverneur Ferenc Gyurcsany aan het begin van de verkiezingen de lagere klassen voor zich vervreemd. Deze hadden als in de voorverkiezingen Blair links laten liggen en gekozen door D’Alema. In de laatste weken richtte Blair zich met name op deze kiezers door te komen met een sterk sociaal-democratische programma. Dit vervreemde echter zowel de  D’Alemiani als klassieke Blairites. De D’Alemiani vonden zijn sociaal-democratische zwenking too little to late, terwijl juist veel Blairites bij Sarkozy de marktgerichte hervormingen vonden, die ze bij Blair misten. Door de nadruk te leggen op een sterk Europa om mondiale crisissen aan te pakken wist Sarkozy een deel van de traditioneel vooruitstrevende/pro-Europese basis van Blair weg te halen.

Andere commentatoren spreken over een herboren Partij voor een Europa van Republieken. Met zijn overwinning op de Duitse gouverneur Merkel in de voorverkiezingen wist Sarkozy de Republikeinse Partij op nieuw uit te vinden. Niet langer als een klassieke Christen-Democratische Partij die een nadruk legt op subsidiariteit, overleg en harmonie, maar als een liberale hervormingspartij, geleid door seculiere politici. Het Merkel-effect, dat de katholieke stemmers over zouden stappen naar Blair is uit gebleven, alhoewel Blair juist ook in de laatste weken een nadruk probeerde te leggen op zijn religieuze achtergrond. De veel besproken overstap van Belgisch Republikeinse vice-gouverneur Joel Milquet naar de Europese Democratische Partij heeft hier niet verder aan bij kunnen dragen.

Daniel Cohen Bendit in de voorverkiezingen nog onsuccesvol tegen kandidaat van Blair beklaagde zich op verkiezingsdag tegenover journalisten over het gebrek aan ambitie bij Blair: "All we hear from Sarkozy is Climate Initiative here and Islamic Women Emancipation initiative there. What did we hear from Blair: the same old story: raising taxes to raise employment. Come on, the European Democratic Party has come to far to repeat and repeat such social-democratic dogmas." Indulis Emsis, de voormalige groene gouverneur van Letland die tijdens de voorverkiezingen Daniel Cohen Bendit zijn enige overwinning opleverde in Letland, wordt al genoemd als minister van Milieu en Energie in het Kabinet-Sarkozy.

Jean Marie Le Pen prees zijn partijgenoot Sarkozy voor zijn krachtdadig optreden. Er was lang gespeculeerd over een mogelijke third party kandidatuur van de eminance grice van Europees Extreem Rechts die in de voorverkiezingen twee staten (Polen en Oostenrijk) achter zich had weten te krijgen. Maar zo zei hij op de rally van Sarkozy: "It is the promise of French President of Europe that has kept me from running as an independent, a promise that is finally realized. Long live France! Long live the Republic! Long live a Europe of Republics!"

Het kieskompas is helder. Ik moet bij de waterschapsverkiezingen Partij voor de Dieren stemmen. In Holland Rijnland is er geen groenere partij dan die club van Thieme. Water Natuurlijk het samenwerkingsverband van sportvissers en milieuorganisaties, dat wordt gesteund door GroenLinks, is zelfs niet groener dan de Partij van de Arbeid. De nadruk van deze lijst lijkt te liggen op de waarde van het landschap als recreatiegebied  en niet van het milieu als iets wat waarde op zich heeft.

Maar dan kijk je bij de site van de partij van de dieren. En daar staan twee kandidaten op nummer twee en drie: Lowie en Bram van Liere. Ik ken ze niet, maar het lijkt er op te duiden dat de lokale afdeling van de Partij van de Dieren een familie aangelegenheid is. Een partij die zo zwak is dat ze afhankelijk is van familie banden voor haar partij organisatie is in mijn ogen niet klaar voor enige verkozen positie zelfs niet het waterschap.

Dus kan ik naast de partij voor huisdieren en familieleden, kiezen voor een stem voor de PvdA, een gematigd groene partij die iedere steun in deze verkiezing uit gaat leggen als steun voor dit kabinet of voor Water Natuurlijk, maar dan misschien een voorkeursstem aan de lokale GroenLinkser. 

Gelukkig kan ik nog even twijfelen. Wanneer zijn die verkiezingen ueberhaupt?

In een keer uitgelezen. Cradle to Cradle Cover to Cover. Groen moet niet gaan om minder zo stellen William McDonough en Michael Braungart. Het is niet genoeg steeds minder vervuilende chemicalien onze atmosfeer, bodem en rivieren in te zenden. Het wordt tijd dat mensen eens een positieve bijdrage gaan maken aan de planeet waarop wij leven. We moeten ons afval niet verbranden of begraven maar opnemen in cyclussen. Een cyclus voor biologisch materiaal, waarbij we aan kunnen haken op de cyclus van Moeder Natuur. Dan kunnen we voedingsstoffen die we weg halen terug geven aan de aarde.

Het boek broeit met nieuwe originele ideeen voor groene innovatie, industrie en ontwerp maar wat moet groene politiek met de nieuwe ideeen voor een groene economie? McDonough en Braungart zijn skeptisch over de rol die de overheid kan spelen. Ze hebben erg veel vertrouwen in hoe hun verhaal bedrijven kan overtuigen om groen te produceren: op de lange termijn goedkoper, geen milieucontroles meer, en productievere, gelukkigere werknemers. Een regelgevende overheid zo stellen McDonough en Braungart heeft een temperend effect op innovatie en productie.

Het belangrijkste punt voor GroenLinkse politiek is het idee van McDonough and Braungart dat duurzaamheid niet genoeg is: we moeten er niet naar streven om minder vervuilend te zijn, het is niet genoeg om net iets minder gif uit te stoten. Veel GroenLinksers blijven steken in het sombere consuminderen: minder gebruiken, minder uitstoten. McDonough en Braungart bieden een uitweg tussen het naieve idee dat we kunnen blijven produceren op dezelfde manier en het idee dat alles minder moet: we kunnen zo produceren dat we voedingsstoffen  aan de natuur terug kunnen geven om onze natuurlijke omgeving te verrijken in plaats van te vernietigen.

Toch heb ik zo mijn twijfels over de wijze waarop McDonough en Braungart te werk gaan. Het lijkt mooi om aan de natuur de voedingsstoffen die we er uit onttrekken ook terug te geven: maar denk aan de sloten in Nederlandse polders. Deze overvloeien met algen die de natuurlijke flora en fauna verdrijven. Dat komt omdat er teveel voedingsstoffen in het water zitten en zo worden planten die in een voedselrijke omgeving goed kunnen leven (algen) bevoordeelt over planten die zich hebben aangepast aan een voedselarme omgeving.

Ieder menselijke activiteit of het nu goed of slecht bedoeld is heeft een verstorend effect op de natuur. Misschien is het beste dan maar om dit verstorend effect zo klein mogelijk te maken.

Nu de PvdA Ahmed Aboutaleb naar Rotterdam stuurt om daar zich voor te bereiden op de positie van premier van Nederland, moet er een nieuwe staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gezocht worden.

Er zijn een aantal modellen voor opvolging mogelijk: er komt iemand uit het lokale bestuur gehaald worden; een wethouder of fractievoorzitter om de voormalig wethouder Ahmed te vervangen. Iemand die met zijn voeten in de modder heeft gestaan, een doener. Of er wordt geschoven in het kabinet zodat een sterke ervaren bestuurder de zware portefeuille van Aboutaleb kan overnemen. Het kabinet is geen plaats voor on the job training. Of een kamerlid wordt gepromoveerd tot staatssecretaris. Een politiek talent, een spraakmakende politicus.

Deze drie kenmerken (een ervaren doener die toch nog steeds een politiek talent genoemd kan worden) komen samen in Hans Spekman woordvoerder "vertrapten en verdrukten" van de PvdA en daarvoor wethouder in Utrecht. De keuze voor Spekman is niet alleen een keuze voor een ervaren, spraakmakende politicus met voeten in de lokale politiek, maar ook een politieke keuze om nog meer zetels bij de SP weg te halen: Spekman is een sociale, linkse man maar ook een tegendraadse anti-politicus. Dat uitte hij deze week nog in een interview in de Vrij Nederland, waar hij zei dat hij geen minister wilde worden omdat je dan een pak aan moet. Als je ‘t hardst roept dat je het niet wordt, wordt je het zeker!

Feestjes zijn rare dingen. Je nodigt een heleboel mensen uit waar jij een band mee hebt, om vervolgens de hele avond rond te rennen om iedereen van eten en drinken te voorzien en niemand te kunnen spreken. Maar omdat je mensen hebt uitgenodigd waarmee jij zelf iets hebt en die niet per se iets met elkaar hebben, komt het er op neer dat je bij een feestje dus dat niemand iemand hoeft te spreken met wie hij echt een hechte band heeft.

Daarom hou ik niet van feestjes. En geef ik voor mijn verjaardag eigenlijk alleen maar een feest voor mijn (schoon)familie die elkaar wel kennen en zo elkaar nog eens spreken. Ik vind het ook leuk om hen uit te nodigen in mijn eigen huis en hen te laten zien hoe ik woon. Maar voor mijn vrienden geef ik eigenlijk geen feestjes. Ik doe altijd mijn best om in de maand november/december (als Erik en ik jarig zijn) onze goede vrienden uit te nodigen in clustertjes. Om samen met mensen die elkaar kennen een avond naar de film te gaan, een goed gesprek te voeren of te gamen tot diep in de nacht. Dan heb je ten minste tijd en aandacht voor elkaar en doe je iets waarvan je het leuk vindt om samen te doen.

Maar ja, als je zegt dat je ooit wilt trouwen wil iedereen plotseling op je receptie komen, van goede vrienden via studiegenoten tot hele DWARSbesturen. Maar dan wordt dat weer zo’n feestje waar je allerlei mensen uitnodigd en voor niemand tijd hebt. Waar allerlei mensen komen omdat ze blij voor je zijn, maar omdat het zo druk is je dat met niemand kan delen.