We weten allemaal dat de Smurfen een uitermate politieke strip is. Niet alleen omdat een kleine smurf in het rood met een baard een vreedzame, harmonieuze commune leidt waarin "iedereen werkt naar vermogen en krijgt naar behoefte". Communisme dus met Grote Smurf als Marx. Maar juist ook omdat  sommige smurfen strips geniale satire bevatten op de politieke situatie in Belgie in de jaren ’70. In Schtroumpf vert et vert Schtroumpf (vertaald als "Smurfe Koppen en Koppige Smurfen") neemt Peyo de taalstrijd in Belgie op de hak. Het smurfen dorp raakt verdeeld tussen een groep die voor "aardbeienyogurth" "smurfenyogurth" zegt en een groep die "aardbeiensmurf" zegt. Het komt tot een gewapend conflict in het ooit zo harmonieuze smurfen dorpje.

Wat ik niet wist is dat de Wizard of Oz een satire is op de politiek situatie van de Verenigde Staten rond 1890. Dorothy (de naam van toen nog presidential hopeful The-o-dore Roosevelt om gedraaid) smeedt een coalitie van de Scarecrow (de boeren), de Tinman (de arbeiders) en de leeuw (de politiek) om de munchkins (de kleine luyden) te bevrijden van de overheersing van de Tovenaars en Heksen. Dorothy gaat de strijd aan door met haar zilveren schoenen over een gouden weg te lopen. Dat is een verwijzing naar een belangrijk politieke stroming uit die tijd: het bimetalisme, die voorstelde om de dollar te koppelen aan zowel de prijs van goud als van zilver. (Dit overigens om door inflatie de schulden van boeren te verminderen). Dorothy bindt de strijd aan met de Wizard of Oz, een vaak gebruikte afkorting voor ounce, waarin je het gewicht van goud en silver uitdrukt.

En ik maar denken dat de all-male samenleving van de smurfen en die vrolijke musical iets te maken hadden met homo-emancipatie.

Ja, dames en heren 4 computers staan er nou op mijn bureau of beter gezegd mijn meubel formerly known as eetkamertafel. Mijn nieuwe iMac, met het kleinste beeldscherm dat ze hadden (groter dan mijn televisie dus) mijn oude iMac, die in vergelijking met de nieuwe een soort schattig overblijfsel uit de jaren ’80 lijkt en tegenover mij aan de tafel Erik’s huidige PC en zijn oude waar we nog een en ander vanaf moeten halen.

Het voelt al met al wel een beetje decadent, 4 computers waaronder een gloed nieuwe, bloed mooie iMac. Maar het was wel nodig. Mijn oude iMac werd uitermate traag, had nauwelijks ruimte over op zijn harde schijf, kon van alles niet aan. Daarnaast had om dubieuze redenen de helft van mijn toetsenbord het opgegeven. Piecemeal engineering was zinloos gebleken, dus moesten er radicale maatregelen genomen worden.

Nee, dat gaat onze energie rekening geen goed doen, alhoewel we uiteindelijk maar twee computers willen laten staan. Maar dat maakt toch niet uit: we hebben groene stroom.

Morgen partijraad, de stukken gister pas gekregen. Een opvallend stuk deze keer is van de fractie over de Duyvendak kwestie. Zonder in te gaan op de inhoud van dit stuk met een semi-vertrouwelijke status, viel me een ding op. Er werd voortdurend gerefereerd aan Femke Halsema’s persoonlijke weblog.

Laat ik eerst opmerken dat Halsema’s weblog zeer waardeer. Zij is een van de weinige GroenLinks politici in Den Haag die regelmatig dit medium gebruik maken. Voor ons GroenLinksers is het heel mooi om zo op de hoogte te kunnen blijven van wat Halsema binnen en buiten de Kamer doet, maar ook van wat ze nu leest en wat haar mening is over de Amerikaanse verkiezingen. Daarnaast wisselt Halsema heldere analyses af met korte berichten en filmpjes. Veel beter dan die lange betogen van mij. Het blog geeft een beeld van een gepassioneerde, idealistische politica met een oog voor de wereld buiten de dijken, in-tune met de laatste hypes op het internet, de beste politieke blogs en de hipste pop muziek.

Maar de vraag rijst: wat is de formele status van Halsema’s blog? Is de mening die Halsema op haar blog geeft de partijlijn? Geeft dit weer wat GroenLinks vindt? Moet ik als partijraadslid het blog goed bij houden omdat hier de lijn van de partij wordt uitgezet? In dat geval is het legitiem om in partijraadsstukken zo uitvoerig in te gaan op Halsema’s blogs over Duyvendak’s aftreden. Hier spreekt de fractieleider als fractieleider over de beslissingen van de fractie.

Maar hoe zit het dan met de rest van de inhoud van het blog? Is het partijlijn dat George Clooney single moet blijven? Wenste Halsema ons als mens een mooie zomer of als partijleider? Is het partijlijn om filmpjes met dubieuze copyright status van youtube te gebruiken?

Overigens ironisch genoeg: Is dat niet de wet breken met een politiek doeleinde? En heeft Halsema niet juist de lijn uit gezet dat GroenLinks als politieke partij de wet niet mag breken?

Ik kwam gister op een mooie puzzel: ik kwam de GroenLinks lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van 1989 tegen, terwijl ik onderzoek deed naar het Nederlandse kiesstelsel. Eerder kon ik alleen maar op basis van stukken, zoals Leo´s onderhandeldagboek, de lijst bijelkaar puzzelen. Ik was tot plaats 11 gekomen. Nu kon ik de lijst met alle 30 plekken op wikipedia zetten. Op dat lijstje wou ik ook graag aan geven hoe de partijen onderling de plekken op de lijst hadden verdeeld tussen onafhankelijken, radikalen, communisten, pacifistisch-socialisten en evangelischen.

Voor sommigen mensen was het bepalen van de achtergrond makkelijk: van mensen als Marijke Vos (#23), Maarten van Poelgeest (#14) en Rudi van Dantzig (#27) wist ik dat ze onafhankelijke waren. Ik had al eerder naar de achtergrond van Singh Varma (# 13, CPN), Leo Platvoet (#19, PSP), Wim de Boer (#12, PPR) en Bob van Schijndel (#16, PSP) gekeken. Met google en de rest van de namen van de rest van de namen heb ik stukje voor je stukje de lijst geconstrueerd. Van 27 van de 30 kandidaten weet ik nu de partijachtergrond.

Op de lijst met 30 plaatsen stonden ten minste 6 onafhankelijken, 7 CPN´ers, 6 PSP´ers, 7 PPR´ers en 1 EVP´er. Van drie mensen weet ik de partijachtergrond nog niet. Het zou heel logisch zijn als die drie verdeeld zouden zijn tussen onafhankelijken, de PSP en de EVP. Dan zou het 7-7-7-2 worden. Kijk dan zou ik op basis en hun plaats op de lijst de partij van de overige drie kunnen bepalen. De lijst heeft een simpele volgorde, met name aan het einde van de lijst: een onafhankelijke en dan in willekeurige volgorde CPN, PSP en PPR. Dat betekent dat #26 Annelies Schutte lid moet zijn geweest van de PSP. Zij staat namelijk na een CPN´er en PPR´er, vlak voor een onafhankelijke. Voor #21 Anneke de Jong en #22 Miny Wolterink is het lastiger omdat ze zo vlak naast elkaar staan. Miny Wolterink was bekend als activiste voor mensen op het sociale minimum en dus een waarschijnlijke kandidaat als prominente onafhankelijke. Dat laat De Jong over als EVP´er.

De volgorde gaat min of meer van blokjes van vier (dus onafh., PPR, CPN, PSP). Op een aantal plekken is die logica doorbroken: voor plaats 1 t/m 3 staat er geen onafhankelijken. Er wou geen onafhankelijke lijsttrekker worden. Een van de mogelijke kandidaten daarvoor was indertijd: Jacqueline Cramer. Bij plaats 4 t/m 8 staat er plotseling twee PPR´ers in een blok. Dat is logisch omdat het verkiesbare plekken zijn en de PPR er van alle partijen het best voor stond. bij plaats 9 t/m  13 staat er een EVP´ers tussen. Plaats 18 t/m 22 staan er plotseling 2 onafhankelijken, een EVP´er maar geen PPR´er. Hier heeft de PPR waarschijnlijk in moeten gegeven, voor haar voordelige positie aan de kop van de lijst (lijsttrekker en drie kandidaten bij de eerste 8).

Nadat ik de amendementen van DWARS had gezien werd het tijd om mijn eigen amendementen lijst aan te passen. Een deel was namelijk al door DWARS gecovered. Blijven er 4 over:

1. toe
voegen na “2. GroenLinks kiest voor het welzijn” “van dieren”

2. Vervang in 2.  "De balans tussen economie, sociale
rechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling vraagt om scherpe politieke
keuzes voor biologische landbouw, milieuvriendelijke mobiliteit en
duurzame energieproductie.” door "De balans tussen
economie, sociale rechtvaardigheid en duurzame ontwikkeling vraagt om
scherpe politieke keuzes voor het verduurzamen van productie,
verminderen van materiele consumptie en het beperken van
demografische ontwikkeling.”

3. toe voegen in 14. na "Onze
vertegenwoordigers genieten vertrouwen van de partij op basis van het
mandaat dat leden en kiezers hen geven.” “Een consultatie van leden vooraf,
verantwoording aan de leden achteraf en een open debat tussen leden versterken het vertrouwen
binnen GroenLinks.”

4. Bij de decenniumdoelen: Na
8. Voeg in “9. GroenLinks maakt zich sterk voor een vernieuwde
democratische rechtsstaat waar de scheiding der machten consequent is
doorgevoerd om de vrijheden van burgers te beschermen. De democratische controle op en de transparantie van politieke besluitvorming moet versterkt worden. Daarom zal
GroenLinks zich inzetten voor een grondwetswijziging, die de onderlinge checks en balances tussen kabinet, parlement en gerechtelijke macht versterkt en de rol van de Koningin in het staatsbestel beperkt."

Ik heb nog steeds jouw steun nodig om dit op het congres te krijgen. Dat kan uiteraard via een reactie op dit weblog.

Wordle is (of is nog steeds) de nieuwe rage op planeetgroenlinks. Allerlei GroenLinksers experimenteren met deze woordenbrei in vrolijke regenboogkleurtjes. Arnoud Boer, bv, maakte Wordles over zijn eigen
blog en over GroenLinks en VVD programmas.

Nou wordt dat laatste ook in wetenschappelijke kringen gedaan. Verkiezingsprogramma’s schalen op basis van welke woorden worden gebruikt. De nieuwste rage is Wordfish, een programma dat op basis van een aantal teksten kan bepalen welke daarvan het verst uit elkaar staan (op een links-rechts nemen wij dan maar aan). Het programma vereist geen enkele andere input dan een aantal teksten. Het programma kijkt dan vervolgens welke woorden in welke teksten voorkomen en in welke teksten niet. De assumptie is dat programma’s van partijen die dichtbij elkaar staan vaak dezelfde woorden gebruiken: je kan je wel voorstellen dat de PVV, D66 en de VVD vaak het woord "belastingverlaging" gebruiken, het CDA, CU en de SGP het over het "gezin" hebben en in de programmas de SP, GL en de PvdA "solidariteit" vaak voorkomt. Op  basis van deze gelijkenissen schat het  programma dan vervolgens zo wel de waarde van individuele partijen op een links-rechts schaal (zonder overigens te zeggen welke kant daarvan links of rechts is) en de waarde van woorden op een links-rechts schaal.  Het produceert geen hippe veelkleurige grafics, maar koele cijfers.

Dus moest ook ik eens (na mijn experimenten met Wordle) eens gaan kijken hoe dit werkte. Als experimentje nam ik de PPR, PSP, CPN en EVP programmas van 1986 en het GroenLinks programma van 1989. Kijken wie van de vier founding parties de onderhandelingen gewonnen had en wiens woorden het meest in het programma van 1989 terecht waren gekomen. Bij de eerste poging kreeg ik opmerkelijke resultaten: de PPR en de PSP werden samen aan een kant gezet, de CPN, de EVP en GroenLinks (1989) samen aan de andere. Twee clusters met een boel ruimte er tussen. Dit is om drie redenen op merkelijk. Ten eerste worden vaak de PSP en de CPN als socialistische partijen en de EVP en de PPR als progressief-christelijke partijen van elkaar gescheiden. Bij de onderhandeling over de naam "GroenLinks" wilden de PSP en de CPN een naam met "links" en de EVP en de PPR met "groen". Het model scheidde deze twee clusters. Ten tweede omdat de EVP en de CPN uitersten vormden: de EVP was centrum-links en de CPN extreem-links, nu worden deze twee samen genomen. Ten derde: het GroenLinks programma staat heel dicht bij het EVP en het CPN programma, maar dit waren de partijen die in de onderhandelingen het zwaktste stonden: ze hadden geen zetels meer in de Tweede Kamer.

Wat bleek nou als je kijkt naar de waarde van de woorden: woorden die sterk bij de PSP en de PPR hoorden waren "aktie", "ekonomie", "diskriminatie" en "demokratie", bij het CPN, EVP en GroenLinks 1989 cluster: "actie", "economie", "discriminatie" en "democratie". Het PSP en PPR gebruikte de k-voorkeursspelling en de CPN, EVP en GL de c-voorkeursspelling. Het was de spelling van de woorden en niet de woorden zelf die de partijen van elkaar scheidden. De CPN en de EVP hadden de strijd om de spelling gewonnen, maar dat zegt niets over de strijd om de woorden zelf.

Er schijnt zo iets te zijn als filosofie van de literatuur. Om mij ervan te overtuigen dat dit een nuttige tak van de wetenschap was legde een filosoof mij uit dat er een prachtige relatie was tussen de opkomst van psychologie-als-wetenschap en het fenomeen stream of consciousness literatuur.

Mijn reactie, als een typische positivist, was: maar dat is toch wetenschap? Je hebt  een empirisch feit A en empirisch feit B en er zit een (al dan niet causale) relatie tussen A en B.  Dat is toch juist wetenschap en filosofie dat is geen wetenschap. De filosoof reageerde socratisch: wat is filosofie dan? Ik kon niet zo snel een antwoord bedenken.

Filosofie kan de moeder der wetenschappen zijn, waaruit alle wetenschappen zich emanciperen. Het beste voorbeeld is de natuurkunde. Dit is in 1687 door Newton in zijn Philosphiae Naturalis Principia Mathematica uit de filosofie geemancipeerd. De wijsbegeerte bestaat uit een heleboel vragen, antwoorden en methoden. Soms besluiten mensen dat bepaalde vragen met een bepaalde wel-omschreven methoden beantwoord kunnen worden. Deze kunnen zich dan als onafhankelijke tak van de wetenschap voortzetten. De natuurkunde, de biologie, de taalkunde, de politieke wetenschap zijn hier voorbeelden van. Socrates en Aristoteles hielden zich ook met deze vraagstukken bezig. Toch zijn Einstein, Darwin, De Saussure, of Schattschneider geen filosofen. Zij zijn wetenschappers in losgemaakte vakgebieden. In deze visie zal de filosofie ooit ophouden te bestaan, als al de velden die ooit filosofie waren zich hebben losgemaakt en een eigen wetenschap zijn geworden.

Dat is echter een beperkte visie. De wetenschappen natuurkunde, biologie, taalkunde en politicologie delen het zelfde onderwerp: het koninkrijk der feiten. Maar er zijn ook vragen die niet over het koninkrijk der feiten gaan. Wat als de filosofie zich met deze vragen bezig houdt. Het koninkrijk der feiten is aan de wetenschappen, het koninkrijk der niet-feiten is aan de filosofie. Vragen als "Is de Mona Lisa mooi?" of "zijn belastingen rechtvaardig?" kunnen niet door de wetenschappen beantwoord worden. De wetenschappelijke methode werkt hier niet. Het zijn immers geen feiten. Politiek filosofen hebben allerlei verschillende methoden bedacht om vraagstukken van rechtvaardigheid te beantwoorden. De filosofie heeft haar vragen en de wetenschappen de hunnen en deze twee koninkrijken zijn strik gescheiden.

Maar er zijn ook vragen waarop natuurkundigen en politicologen stuiten, die zij met hun methoden niet kunnen beantwoorden. Vaak zijn dit metafysische, epistemologische of wetenschapsfilosofische vragen over wat een wetenschappelijke vraag is, wat de grenzen van de kennis zijn en wat de aard is van de zaken die ze onderzoeken. Vragen die de wetenschappen zelf niet kunnen beantwoorden, maar waar "moedertje" filosofie wel een antwoord op heeft. Dan zijn de koninkrijken van de filosofie en de wetenschap niet gescheiden, maar dan is filosofie de koningin der wetenschappen, waar de wetenschappen wel autonoom zijn maar niet zonder hun heerser kunnen.

Maar als je dan kijkt naar de methode die de filosofie hanteert blijkt ze wetenschappelijk te zijn, al zu wissenschaftlich. Een groot deel van de filosofie filosofologie, zij beantwoorden niet de vragen die ze zelf zouden moeten beantwoorden, maar ze staren zich scheel op de antwoorden van eerdere grote filosofen op deze vragen. Ze doen descriptief alpha wetenschappelijk onderzoek naar empirische feiten. Ze beantwoorden niet de vraag "Is A rechtvaardig" maar "vindt B A rechtvaardig".

Het wordt wel tijd dat de literatuurwetenschappen eens op kamers gaan en huize filosofie verlaten om zelf een echte wetenschap te worden.

Morgen is mijn eerste werkdag als promovendus bij de Universiteit Leiden. Dat is mijn eerste dag, in mijn hele leven waar ik van  9 tot 5 moet werken. Daarvoor heb ik wel 3 jaar gewerkt maar als student-assistent maar daar kon ik mijn eigen tijden stellen.

Een einde van een tijdperk dus: een einde van ´s middags een the West Wing marathon beginnen. Een einde (hopelijk dan ook) van regelmatig tot 11 uur ´s avonds werken aan papers. Een einde aan even bloggen tussen de middag. Een einde aan dagen besteden aan nutteloze wikipedia artikelen. Een einde van twee uur internetten voordat ik echt aan het werk ga. Een einde van ´s middags even naar Utrecht voor DWARS. Nee, iedere dag van 9 tot 5 nuttig aan het werk!

Dat einde van mijn studententijd moest dus gevierd worden. Daarom was ik zaterdag naar DeBeschaving. De reden voor de keuze om naar DeBeschaving te gaan en niet, bijvoorbeeld, naar Lowlands was drievoudig: I am Kloot, die hoog op mijn must see list staat was een van de headliners. Erik wou niet naar Lowlands omdat hij niet drie dagen in andermans troep en modder wou slapen. Daarnaast was ik te laat met kaartjes kopen voor Lowlands. Genoeg reden dus.

De line up bestond voor mij uit grote onbekenden, behalve dan I am Kloot. De line up van onbekende indie artiesten was heel inspirerend. Er zaten zeker een aantal dingen tussen die ik vaker wil horen. Ik heb erg genoten van de mooie singer-song writer liedjes van Milow, van de East-meets-West Khmerrock van Dengue Fever, en van de vrolijke nummers van Pete and the Pirates. Ik was verbaasd over de de slecht bezochte uitvoering van de dromerige liedjes van Peter von Poehl, die duidelijk niet op zijn plaats was. Wat ik al van hem had gepreviewd was wel heel goed.

Maar het hoogtepunt was I am Kloot met oude nummers van Natural History, I am Kloot en Gods en Monsters, maar ook nieuwe nummers van hun, in mijn ogen iets te gepolijste nieuwe Play Moolah Rouge. Natuurlijk is het prachtig om oude nummers weer te horen, natuurlijk was I Believe perfect uitgevoerd, maar het was ook mooi om de nieuwe nummers te horen die zo nieuwe kracht kregen.

Vandaag nog een dag vrije, luie, student en dan vanaf morgen hardwerkende Nederlander. Nou ja, de faculteit filosofie heeft besloten dat ik net te laat was met het inleveren van mijn scriptie en ik mag nog een maand extra college geld betalen en me zelf student noemen terwijl zij mij scriptie na kijken, maar dan ben ik zelf hard een het werk.

Ik was gister vergeten bij het noemen van mogelijkheden van planeetgroenlinks het onderling steunen en bespreken van amendementen voor landelijke congressen. Nu heb ik er toevallig een aantal ontwikkeld. Reacties, wijzigingsvoorstellen en steun zijn allemaal welkom! Ze komen in clusters en met verschillende opties, met toelichtingen.

Amendementencluster 1: Naamgeving

Ik vind de naamgeving van de hoofdstukken echt helemaal niets dus heb ik vier simpele oplossingen:

Amendement 1:  “Wij zijn groen” vervangen door “duurzaamheid”

Amendement 2:  “Wij zijn sociaal” vervangen door “solidariteit”

Amendement 3:  “Wij zijn open” vervangen door “diversiteit”

Amendement 4:  “Wij zijn democratisch” vervangen door “democratie”

Amendementencluster 2: Milieu politiek

Amendement
5: Dieren

Waar het gaat om milieu heb ik al eerder geschreven dat ik vind dat het huidige stuk zich te veel richt op de belangen van mensen en te weinig op de belangen van dieren. Ik heb een drie oplossingen voor dit probleem, lopend van een klein beetje groen tot diepgroen. Optie 1 is het simpel weg ergens toevoegen van het welzijn van dieren in een tussenzinnetje. Optie 2 is het schrijven van een apart zinnetje over dieren rechten (de wording "dieren hebben recht op een goed leven" is uit het GroenLinks verkiezingsprogramma van 2006). Optie 3 richt zich niet meer op dieren maar ook op ecosystemen en de planeet als zodanig en heeft daar een aparte bullet voor nodig. Het onderliggende idee in ieder van deze is dat niet alleen mensen maar ook andere levensvormen tellen.

Optie
1: toe
voegen na “2. GroenLinks kiest voor het welzijn” “van dieren”

Optie
2: toe
voegen na “2. GroenLinks kiest t/m in euro’s” “Voor GroenLinks
tellen ook niet alleen de belangen van mensen. Ook dieren hebben
recht op een goed leven.”

Optie 3: toe
voegen na 2. een nieuw 3.  “3. GroenLinks staat voor een
respectvolle omgang met dieren, voor het behoud van ecosystemen en
voor het beschermen van de Aarde. Niet alleen omdat wij als mensen
daaruit eindelijk baat bij hebben, maar juist ook omdat dieren,
ecosystemen en deze planeet waarde op zichzelf hebben.”

Amendement
6: bondgenoten

Ik vind het raar om bedrijven (immers ook organisaties) overal expliciet te noemen en het veelvoud aan maatschappelijke bondgenoten niet. Dus stel ik voor omdat wel te doen:

In
3. Vervang “en organisaties” door “de milieubeweging en andere
organisaties”

Amendementencluster 3: Sociale politiek

Mijn problemen zijn het grootst waar het sociale politiek betreft. De tekst is weinig ambitieus in linkse zin en weinig vrijzinnig waar het gaat om de keuze tussen betaald werk en andere waardevolle activiteiten.

Amendement
7: Vrije tijd (1)

Vrije tijd, tijd vrij gemaakt van betaalde arbeid, krijgt te weinig aandacht in het programma. Dus beginnen we hier met de eerste stap. Naast een recht op huisvesting, arbeid, onderwijs en gezondheidszorg heeft iedere burger recht op vrije tijd. Dat staat overigens al in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (artikel 24).

In
4. Voeg na “en een volwaardig inkomen” toe “vrije tijd”

Amendement
8: Halsema’s eigen woorden

Dit gaat om de toon van het stuk, die misschien het best te vergelijken is met een kom pap, een zompige, warme brei van nietszeggende smakeloosheid. Dus moet de tekst ergens verscherpt worden:

In
5. vervang “dat alle jongeren t/m worden” door “dat mensen
emancipeert uit armoede en achterstelling.”

Amendement 9: inkomensherverdekibg

Waar het gaat om inkomensherverdeling is het stuk nu erg nietszeggend gematigd: de inkomensverschillen moeten niet te groot worden. Wie vindt dat niet? Terwijl Kees Vendrik zich in de Tweede Kamer inzet voor het aanpakken van de topinkomens. Ondersteunen wij hem zo? Dus heb ik een aantal opties om de sociale ambities beter te verwoorden. Van Rawls, via Dworkin  tot Wim Kok en Den Uyl.

Optie
1: Rawls In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin de inkomensongelijkheid alleen gerechtvaardigd is als het
in het voordeel van de armste is.”

Optie
2:  Roemer In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin er geen kloof is tussen rijk en arm”

Optie
3:  Dworkin In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin inkomensverschillen afhankelijk zijn van persoonlijke
keuzes en niet maatschappelijke achterstanden.”

Optie
4: Kok In
6. vervang “waarin de inkomens niet te ver uit elkaar lopen” door
“waarin er geen abjecte armoede is en ook geen exorbitante rijkdom”

Optie
5: Den Uyl In 6. vervang door “waarin inkomens t/m combineren” door “GroenLinks staat
voor een rechtvaardige verdeling van  inkomen, kennis, arbeid, zorg
en vrije tijd”

Amendementen
cluster 4: Diversiteit

Waar het gaat om diversiteit mis ik een aantal cruciale thema´s waar GroenLinks zich op zou moeten profileren: vrijheid.

Amendement
10: vrijheid (1)

Seksuele en reproductieve vrijheid en zelfbeschikking over het eigen lichaam zijn belangrijke thema´s, zeker in een tijd van opkomend cultureel conservatisme.

In
7. na “of religieuze overtuiging.” “GroenLinks komt op voor
seksuele en reproductieve vrijheid en de zelfbeschikking over het
eigen lichaam van iedereen.”

Amendement
11: vrijheid (2)

Kunst (en wetenschap) verdienen zeker aandacht in het beginselprogramma. Dat vond men in 1992 (toen ze een amendement hierover in het programma kregen) en ik nu.

Voeg
toe na 7. 8. “GroenLinks
staat voor onbeperkte vrijheid voor kunst en wetenschap. Kunst en
wetenschap moeten vrij zijn van overheidscensuur, maar moeten ook
beschermd worden tegen commercialisering. Diverse, dwarse kunst
verrijkt de samenleving en een onafhankelijke en kritische wetenschap
is noodzakelijk voor maatschappelijke ontwikkeling.”

Amendement 12: vrijheid (3)

Er wordt in het programma wel gesproken over rechten en vrijheden, maar deze worden nooit echt uitgewerkt. Een opzet: het liberale schade principe zoals is beschreven in het DWARSprogramma.

In 11. na “rechten en vrijheden” “Mensen mogen in hun eigen privé sfeer ongestoord doen wat ze willen, zolang ze anderen maar niet schaden.”

Amendementen
cluster 5: de praktijk

Het tweede deel van het programma gaat over de praktijk. Ik vind dit stuk dat zo genaamd inspirerend moet zijn weinig passievol geschreven en in het geheel onnodig en saai. De opzet was ooit om net als in het 190pp. lange beginselprogramma van De Duitse groenen vorm te geven aan onze idealen in ambities. Maar zij hadden daar duidelijk meer tijd voor. Ik zou het liefst al deze onzin schrappen. Maar eigenlijk is het ook wel een mooie plek om politiek te bedrijven: om ambities uit te spreken, die nu in het programma geen ruimte hebben. Ik heb er drie: waar het sociale politiek betreft, de rechtsstaat en economische globalisering.

Amendement
13: ontspanning (2)

Zoals boven al gezegd krijgt betaalde arbeid te veel aandacht in het programma en andere waardevolle activiteiten te weinig. Ik heb twee opties, de een wat radicaler dan de ander.

Optie
1: In
5. vervang “De tweede prioriteit is dat participeren op de
arbeidsmarkt op ontspannen wijze moet kunnen.” door “De tweede
prioriteit is dat mensen in staat worden gesteld om zelf te bepalen
hoe zij over hun leven betaalde arbeid combineren met vrije tijd,
persoonlijke ontwikkeling, vrijwilligerswerk en zorg voor familie en
vrienden.”

Optie
2: In
5. vervang “De tweede prioriteit is dat participeren op de
arbeidsmarkt op ontspannen wijze moet kunnen.” door “De tweede
prioriteit is mensen te vrij maken om zelf hun leven in te richten: de meest rechtvaardige manier daarvoor is het invoeren van een onvoorwaardelijk basisinkomen.”

Amendement
14: rechtsstaat

Waar er nog wel wat idealen zijn over rechtsstaat, is het hele ambities gedeelte van het programma overvallen door de naieve jaren ´70 gedachte dat als iedereen participeert er prachtige dingen zullen gebeuren. Ik geloof nog steeds in het liberale principe van checks en balances: macht vraagt om controle en tegenmacht.

Na
8. Voeg in “9. GroenLinks maakt zich sterk voor een vernieuwde
democratische rechtsstaat waar de scheiding der machten consequent is
doorgevoerd om de burgerlijke vrijheden te beschermen. Daarom zal
GroenLinks zich hard maken voor een grondwetswijziging, die

1. rechters
   in staat stelt om wetten te toetsen aan de grondwet;
2. de staten generaal een echte tegenmacht voor het kabinet maakt. Niet de koningin of de premier heeft het recht om de Tweede Kamer te ontbinden, maar de kamervoorzitter;
3. de personalisering van de lokale politiek wordt beperkt en hun lokale autonomie beschermd door de positie van burgemeester af te schaffen en te vervangen door een door de raad verkozen eerste wethouder;
4. overbodige
   en verouderde instituties als de Eerste Kamer afschaft;
5. en
   de ondemocratische en oncontroleerbare macht van de Koningin
   vervangt door een ceremonieel koningschap. De kamervoorzitter leidt de kabinetsformatie.”

Amendement
15: globalisering

Internationale ambities hebben we in dit programma niet. Zie hier mijn voorzet

Na
8. voeg in “9. Groenlinks streeft naar een herziening van de
internationale economische orde. De Wereldbank en de
Wereldhandelsorganisatie moeten zich niet slechts richten op vrij
handel, maar juist op eerlijke handel, waar sociale en ecologische
standaarden gehanteerd worden. Deze organisaties moeten hervormd en
gedemocratiseerd worden om zo alle landen gezamelijk in staat te
stellen grip te krijgen op economische globalisering.”