Eerder schreef ik al over de vijf centrale idealen van wereldwijde groene politiek, en die van GroenLinks, en ook over de relatie tussen deze idealen met vrijheid en gelijkheid. Deze vijf centrale idealen zijn: solidariteit, diversiteit, duurzaamheid, democratie en vrede. Ik zal hier iets proberen te zeggen over de verhouding tussen deze vijf idealen: wat voor’n tegenstelling is er tussen ze en hoe versterken ze elkaar  juist? Een analytische bijdrage aan het toekomst.groenlinks debat. Vandaag de tegenstellingen, morgen de versterkingen:

• Solidariteit vs. diversiteit: terwijl bij solidariteit collectieve regelingen centraal staan,  draait het bij diversiteit om individuele voorkeuren. Een voorbeeld: veel mensen willen aan het werk als zij in een uitkering zitten, dus is de huidige verzorgingsstaat gericht op arbeid. Maar hoe ga je dan om met diegene die niet willen werken? Moet je die dwingen te doen wat zij niet willen? Het debat over Vrijheid Eerlijk Delen, waarin GroenLinks pleit voor arbeid voor allen, zou hier om moeten draaien: moeten we mensen willen dwingen te werken?
• Solidariteit vs. duurzaamheid: terwijl bij solidariteit gaat om hoe de belangen van de huidige generatie, gaat duurzaamheid om de belangen van volgende generaties. We kunnen nu mensen wel zo welvarend mogelijk willen maken, maar een grotere consumptie nu gaat ten koste van de consumptie van komende generaties. Zo onstaat er een complex verdelingsvraagstuk tussen de haves van de huidige generatie, de have-nots van de huidige generatie en volgende generaties.
• Solidariteit vs. democratie: terwijl bij democratische besluitvorming iedereen gelijke stem heeft en de meerderheid telt, kan het vanuit het perspectief van solidariteit eerlijk zijn om bijzondere aandacht te hebben voor minderheden: diegene die het meest behoeftig zijn of diegene die het meest bijdragen. Enerzijds kan de rijkste 51% kan besluiten om geen steun te geven aan de armste 49%, anderzijds kan de armste 51% besluiten om te eisen dat de rijkste 49% hun hele inkomen afstaan aan die 51%. Geen van beide situaties is rechtvaardig: sociale rechtvaardigheid zou moeten draaien om onbevooroordeeldheid naar bepaalde belangen.
• Solidariteit vs. vrede: een goed sociaal stelsel gaat moeilijk samen met een grenzeloze, vreedzame wereld. Een solidair sociaal stelsel kan (heeft) een aanzuigende werking op migranten, die in een open wereld makkelijk hier kunnen komen. Deze migratie ondermijnt solidariteit en schept een tegenstelling tussen onze belangen en hun belangen.
• Diversiteit vs. duurzaamheid: een echt duurzame milieu-politiek beperkt de keuzemogelijkheden van huidige generaties voor de belangen van toekomstige generaties. In een duurzame wereld is geen ruimte voor diversiteit: allemaal dezelfde biologische groente uit de regio, allemaal in dezelfde trein. Over dit brandpunt gaat het debat binnen GroenLinks over ecologisch moralisme vs. environmentalistische technocratie: sommige GroenLinksers streven naar een radicale verandering van de mentaliteit van mensen over het milieu (duurzaamheid over vrijheid), terwijl anderen alleen het gedrag van mensen wil aanpassen door (op het marktmechanisme) gebaseerde belastingprikkels (vrijheid over duurzaamheid).
• Diversiteit vs. democratie: In een democratie draait het om meerderheden, over de voorkeuren van minderheden wordt vaak heen gelopen: allochtonen, homo’s, moslims, vrouwen (een minderheid in machtszin) zijn allemaal in de minderheid. In een echte pure democratie zouden autochtonen, hetero’s, christenen en mannen wetten maken die hun goed uitkomen, en zo over hun belangen heen lopen.
• Diversiteit vs. vrede: een open samenleving in een globaliserende wereld dreigt haar eigen identiteit(en) kwijt te raken. De huidige globalisering leidt tot een McWorld: een eenvormige wereld waarin culturele diversiteit is verdwenen. Culturele minderheden lijden onder globalisering, maar in Nederland zien we ook een angst van de cultuur van de meerderheid om te verdwijnen. Dit is een tegenstelling tussen eigenheid en openheid.
• Duurzaamheid vs. democratie: In een democratie staan de belangen van huidige generaties centraal, terwijl bij duurzaamheid de belangen van volgende generaties centraal staan. Een radicale democratie zal nooit een groene democratie kunnen zijn omdat het eigen belang dan strijdig is met de belangen van de toekomst.
• Duurzaamheid vs. vrede: juist op internationaal niveau geldt de tegenstelling tussen haves, have nots en huidige generaties die geschetst is bij solidariteit vs. duurzaamheid.
• Democratie vs. vrede: internationale samenwerking beperkt de democratische soevereiniteit van staten. Er ontstaat een tegenstelling tussen wij en zij. Bij Nederland zien we dit met Europese samenwerking: de burger is bang dat democratische besluitvorming niet gehandhaafd kan worden bij vreedzame samenwerking.

Wat nu als het kabinet was gevallen (over Uruzgan, het ontslagrecht, topinkomens, Irak of het Europees Referendum) en de net afgelopen verkiezing van politicus van het jaar zijn een weergave van de uitslag: Hoe zou het politieke landschap er dan uitzien? Een hypothetisch krantenbericht

"SGP vertienvoudigt haar zetels.
SP grote verliezer. Van der Vlies zinspeelt op afschaffing vrouwenkiesrecht. Senator Holdijk beoogt informateur.

Van onze verslaggever

De verkiezingen van 2007 hebben, opnieuw, grote veranderingen in het parlement veroorzaakt. De SGP gaat van 3 naar 29. Het CDA valt van 41 naar 26. De PVV en TON krijgt respectievelijk 21 en 13 zetels. De SP valt van 25 naar 7. De CU wint 7 zetels en komt uit op 13. De PvdA (16) en de VVD (15) verliezen aanzienlijk maar minder dan de SP. D66 wint een zetels en komt uit op 4.  GL verliest 3 zetels (nu 4) en voor PvdD blijft alleen Thieme in het parlement.

Van der Vlies in een drukke Urker visafslag, waar de SGP haar uitslagenavond had: "De SGP is overweldigd door de steun die zij uit het land heeft gekregen: uit alle hoeken van het land, jong en oud, vrouwen en mannen. Hartverwarmend. De SGP is de grootste partij van het land geworden! Eén ding mogen we daarbij niet vergeten. Het gaat niet om de SGP
zelf. Het gaat om onze boodschap. De kern daarvan is dat een land goed
af is, als de regering haar beleid afstemt op het Woord van God. En een
land is pas écht goed af als iedereen op dat welmenende Woord af zou
stemmen. Die heldere Boodschap wil de SGP blijven uitdragen in de kabinetsformatie en daarom: afschaffing van het homo-huwelijk, euthanasie, abortus en een centrale rol voor het gezin als bouwsteen van de samenleving in sociaal-economische, sociaal-culturele en politieke zin." Volgers van de SGP zien dat laatste als een pleidooi voor de invoering van het kiesrecht voor gezinshoofden. Op een directe vraag of de SGP het vrouwenkiesrecht wil afschaffen, zei Van der Vlies: "Wij leggen onze eisen neer aan de formatietafel niet via de media. Dat is de politiek waar de SGP voorstaat." Waarschijnlijk wordt SGP-fractievoorzitter in de Eerste Kamer Holdijk informateur, zo stellen wel geinformeerde bronnen.

Voor het CDA, dat van 41 naar 26 is gevallen, valt de uitslag zwaar. Demissionair Premier en CDA-lijsttrekker Balkenende: "Het is een slechte avond geweest voor het CDA, maar we houden de moed erin! Wat we in zetels hebben verloren kunnen we in de formatie winnen. Het CDA neemt een spilpositie in, als tweede partij van het land tussen het orthodox-christelijke blok en haar coalitiepartners van linker of rechterzijde. Het CDA wil een stabiele regering vormen met stabiele partijen. Een regering die opkomt voor zekerheid, welvaart en respect voor Nederlandse waarden als religieuze tolerantie, vrouwenemancipatie en democratie." Jack de Vries, campagneleider van het CDA licht toe waarom Balkenende niet spreekt over aftreden, terwijl in de wandelgangen hier wel over gespeculeerd wordt: "In deze woelige tijden hebben mensen behoefte aan zekerheid en stabiliteit, daar staat Balkenende voor. De SGP zegt een conservatieve partij te zijn maar streeft naar te veel veranderen. Wij willen dingen graag laten zoals ze zijn. Daarnaast we zijn nog steeds de tweede partij van het land en hebben minder verloren dan andere partijen."

PVV-leider Wilders spreekt een volksmenigte toe tijdens zijn ‘overwinningstournee’: "Eindelijk is dit land verlost van die linkse clubs, eindelijk is dit land verlost van de verstikkende elite. Nederland heeft gekozen voor een Nederland op basis van traditionele joods-christelijke waarden, zonder invloed van de Islam. Wij staan open voor samenwerking met alle partijen die onze Joods-Christelijke waarden delen en die op willen komen voor minder belasting en minder Islam." Op de vraag of hij een terugdraaing van het vrouwenkiesrecht zou steunen zegt Wilders: "Dat is nou juist wat die Marokaanse straatterroristen willen! Onze rechtsstaat vernietigen en vrouw achter slot en grendel."

Met 17 zetels minder komt de PvdA terug in de Tweede Kamer. Achmed Aboutaleb die meer voorkeursstemmen heeft gehaald dan Wouter Bos en waarschijnlijk tot nieuwe fractievoorzitter wordt benoemd: "De PvdA heeft verloren maar wij blijven opkomen voor een sterk, sociaal en tolerant Nederland, waar ruimte is voor zowel migranten en voor vrouwen als mannen en autochtonen." Albayrak, nummer twee op de lijst, zegt: "Ik verwacht dat wij onze verkiezingsbeloften beter waar kunnen maken in de oppositie dan in een kabinet met Wilders of Van der Vlies. Wij staan wel voor alles open. De bal ligt bij de SGP."

De VVD verliest zeven zetels. Mark Rutte die minder voorkeursstemmen had dan Kamp, blijft pal staan voor links-liberale waarden: "In 2003 weigerde we een regering te vormen met SGP, CU en CDA. Toen omdat wij pal blijven staan voor de positie van vrouwen. Onze inzichten over vrouwenemancipatie zijn niet veranderd. Voor de VVD blijft de scheiding van kerk en staat staan. Wij staan voor de vorming van een seculiere regering van SP tot PVV." Kamp, die nu al wordt genoemd als opvolger van Rutte neemt een ander standpunt in: "De VVD moet een rechtse regering vormen met SGP, CDA en CU, anders heeft de partij geen toekomst perspectief meer. In zo’n kabinet kunnen wij sociaal-economisch veel voor elkaar krijgen. Ik zie niets in een grote seculiere coalitie."

De ChristenUnie die veel minder won dan haar gereformeerde collega’s: "Wij feliciteren in de eerste plaats de SGP, die met een helder christelijk geluid de eerste positie heeft veroverd. Wij bidden voor wijsheid voor Van der Vlies en zeggen nu al: in ieder kabinet met de SGP wil de ChristenUnie mee werken." Achter de schermen spreekt Slob over de mogelijk van een SGP-CU minderheidsregering: "Dat is voor ons de ideale combinatie: niet links, niet rechts maar helder christelijk."

Verdonk, die minder zetels kreeg dan Wilders: "Ik ben vandaag echt Trots op Nederland: 13 zetels. We gaan niet links, niet rechts maar recht door zee de formatie in, gericht op een Nederlands programma dat staat voor Nederlandse waarden en het opneemt voor Nederlanders." Analisten van TON denken dat Verdonk in bijna ieder kabinet zal stappen. Kay van der Linden: "Zij wordt vice-premier van Nederland. Let u maar op!"

De grootste verliezer is de SP. Jan Marijnissen in een bijna lege Osse feesthallen: "Ik blijf leider van de SP al zit ik op de laatste zetel van de SP: wij zijn groot geworden door mij." Iedere coalitie sluit hij op dit moment uit: Ik stap alleen in een echte linkse regering dat is op dit moment uitgesloten."  Een opvallende verwijzing kwam uit zijn speech in de Osse feesthallen: "Zoals Mao al zei: Alle reactionairen zijn papieren tijgers. Zij zien er angst aan jagend uit, maar zij is machteloos. Op de lange termijn zijn het niet de reactionairen maar het volk die de macht hebben. Volgende keer winnen wij weer, met de steun van het volk!" Van Bommel en Van Velzen die de linkerflank van de partij vormen beraden zich op hun positie. In een gezamelijk persbericht stellen zij: "De SP is vandaag gestorven, we moeten naar een nieuwe manier op zoek om de strijd aan te gaan tegen het reactionaire spook. Wij kiezen voor een buitenparlementaire strijd."

Opvallend goed deed Alexander Pechtold’s D66 het: "Nederland heeft D66 vertrouwen gegeven, vertrouwen in een vrijzinnig, vooruitstrevend, toekomstgericht geluid, dat open voor de wereld is. D66 wil deze uitdaging uitgaan en staat open voor regeringsdeelname." Op de vraag van GL-leider Halsema tijdens het debat op de verkiezingsnacht of hij "zijn ogen niet gesloten hield voor de rechtse, conservatieve onderstroom die dit land verovert" zei Pechtold: "GroenLinks weigert iedere kans voor regeringsdeelname, dat hebben we al gezien: D66 ziet een kans om met de SGP en/of de PVV te komen tot een aantal belangwekkende hervormingen, waar het de waterstaat betreft en de belasting op kermissen. Maar wij beseffen
ons dat we niet iedere slag van de formatie kunnen winnen, het vrouwenkiesrecht is al jarenlang geen D66 prioriteit meer geweest."

GroenLinks leider Halsema zelf: "Nederland heeft gekozen voor een nieuwe koers, een koers weg van GroenLinkse idealen als diversiteit en democratie. GroenLinks ziet een rol in de oppositie als wegbereider voor linkse en progressieve samenwerking. Progressief links kan en mag niet meer verdeeld zijn." Op de vraag of zij afstevend op een fusie met SP, PvdA en D66 zei zij: "Gezien de huidige politieke omstandigheden heeft het geen zin meer om te strijden voor het voortbestaan van partijtjes met 4 of 7 zetels. GroenLinks wil haar politieke idealen bereiken, onze partij is daar slechts een middel voor."

Dierenleider Thieme: "Dit is een overwinning geweest voor de landbouwlobby en voor de bio-industrie. De SGP stemt consequent tegen alle voorstellen om schepselen Gods beter te beschermen. Wij zien het als onze goddelijke opdracht om juist rentmeester te zijn van Gods schepping." Thieme bevestigd dat de partij in het huidige klimaat een nieuwe koers gaat varen: "Een groen-christelijk koers, gericht op waarden als naastenliefde en rentmeesterschap. Wij willen over vier jaar de strijd aan met CU en SGP over die christelijke kiezer die wel staat voor dierenwelzijn en milieu: die Partij kiest voor Gods Schepping."

De formatie zal moeilijk worden omdat alleen vier partijen coalities mogelijk zijn: de meest waarschijnlijke combinaties zijn Christelijk-Fortuynistisch SGP/PVV/CU/TON (76 zetels) met een conservatief rechts programma. SGP/CDA/PvdA/CU (84 zetels) met een christelijk-centrum programma of SGP/CDA/VVD/CU (83 zetels) met een christelijk-centrum-rechts programma. De seculiere coalitie zoals Rutte die voor zich ziet zou 80 zetels halen, uit 7 partijen bestaan van SP tot PVV."

De wiskunde achter de uitslag is hier

te vinden.

Kathalijne was ooit lid van de PvdA. Ze bekent haar jeugdzonde in de Elle (pdf-alert). Buitenweg was dus sociaal-democraat maar hoe zit het met andere partijprominenten, waar hebben zij hun wortels?

Als je kijkt naar de "partijtop" (gedefinieerd als Eerste en Tweede Kamerleden, Europees Parlementariers en partijvoorzitters) vallen een aantal dingen op: veel GroenLinksers komen nog voort uit de oude bloedgroepen. Met name de PSP doet het goed, vijf van de 14 huidige partijprominenten was pacifistisch-socialist (te weten TK-leden Vendrik en Van Gent, EP-lid Lagendijk, EK-lid Thissen en partijvoorzitter Nijhof) De CPN is vertegenwoordigd door senator Jan Laurier. Uit de PPR en de EVP is geen van de huidige prominenten voortgekomen, alleen Van Ojik voorzitter van het toekomst-project is ex-PPR‘er. Daarnaast zijn er dus twee PvdA’ers, Buitenweg en Halsema. De overige zes, minder dan de helft, zijn dus niet verbonden geweest aan een andere partij. In de hoogste partijtop (de voorzitters) zitten alleen maar mensen uit andere partijen (2x PvdA en 2x PSP).

Als je naar het verleden kijkt zie je eenzelfde beeld. Van 55 ex-partijvoorzitters, EP, TK en EK-leden waren er 37 lid van een andere partij voor zij lid werden van GroenLinks. Met 17 is de PSP de grootste groep, gevolgd door de CPN 10, de PPR 7. Daarnaast zijn er 4 ex-PvdA’ers. Geen van deze individuen heeft een band met de EVP. Voor diegene die meetellen, het is er inderdaad een teveel, omdat Herman Meijer is lid geweest van zowel de PSP als de CPN. Als je kijkt naar de hoogste partijtop zijn (30 mensen) er 6 CPN’ers, waarvan 3 partijvoorzitters (Lucas, Harrewijn en Meijer). Nou zijn er vijf afkomstig uit de PSP en vier uit de PPR. Weer 2 uit de PvdA. Slechs vier komen niet voor uit een andere partij. Voor de geinteresseerde hier

is alles na te kijken.

Fascinerend zie ik je denken, maar wat kan ik met deze informatie? Ik denk dat er twee belangrijke conclusie getrokken kunnen worden op basis hiervan over de huidige links-progressieve koers van GroenLinks.
Ten eerste, ik zelf beschouwde de huidige koers van GroenLinks in principe als een direct voortzetting van de koers van de PPR ruim twintig jaar geleden (zoals ik hier heb betoogd). Als je kijkt naar de personele samenstelling zou je moeten stellen dat het PPR geluid weinig effect kan hebben gehad op de huidige koers. Het zijn eerder vrijdenkende sociaal-democraten en pacifistisch socialisten die aan de huidige koers vormgeven. Misschien komt de huidige koers van GroenLinks wel meer overeen met die die de PSP had gevaren, (uit een vergelijking met Denenmarken volgt dezelfde conclusie).
Ten tweede, in een gerelateerd punt: omdat sommige kritisch GroenLinksers PSP’er waren, wordt de PSP door onkritische GroenLinksers (hoe moet je ze anders noemen?), als Selcuk en DWARS, op hun beurt weer kritisch benadert. Maar juist de huidige koers wordt mede-gevormd door allerlei oud-PSP’ers!   

Op het GroenLinks forum werd gevraagd waarom GroenLinks als fusie partij van vier linkse partijen eigenlijk groen werd, bij deze mijn antwoord:

Ten eerste, de PPR, een van de fusiepartijen, was al een heel groene partij. Begin jaren ’80 was er een debat in de partij over de toekomst. Er onstonden drie kampen: een blauw kamp van progressieve christenen die samen wilden werken met D66 en PvdA en een centrum-linkse koers wilde voeren (zoals de PPR ooit was opgericht), een rood kamp die wou samen werken met de PSP en een linkse koers wou varen, en een groen kamp (met onder andere Roel van Duyn) die een aparte groene stroming wilde vormen. Dat groene kamp greep samen met het rode kamp rond 1981 de macht. Toen werd de PPR een soort groen-linkse partij.

Ten tweede, werden groene thema’s hot vanaf de jaren ’70. Ook de PSP en de EVP benadrukte milieu-politiek. Kernenergie was in de jaren ’80 een belangrijke thema: het leefde erg met name binnen links Nederland. Juist op anti-kernenergie bijeenkomsten ontmoetten EVP’ers, PSP’ers, CPN‘ers en PPR’ers elkaar en daar leerden zij dat ze dezelfde idealen (ook milieu!) hadden. En juist begin jaren ’90 kwam het milieu weer op de agenda met name rond thema’s als zure regen en ontbossing. Deze kleine linkse partijen al heel groen.

Het is dus niet zo raar dat een fusie van een groene partij met drie linkse partijen eind jaren ’80 groen werd. Dit was nog wel een strijdpunt. Toen GroenLinks gevormd werd is er lang gesproken over de naam: de PPR en de EVP wilden een naam met "groen" er in en de PSP en de CPN een naam met "links" er in. Het compromis was GroenLinks.

GroenLinks is in vergelijking met andere groene partijen in Europa wel minder groen. Veel groene partijen (met name kleintjes zoals de Engelsen) zijn meer ecologistisch: zij denken dat er een radicale vermindering van de consumptie nodig is om duurzaam te kunnen leven en dat mensen dichterbij de natuur moeten komen. GroenLinks is veel environmentalistischer: technologische vernieuwing en slimme belastingen kunnen het milieu probleem op lossen, namelijk er voor te zorgen dat wij ongeveer evenveel kunnen blijven consumeren. GroenLinks is eigenlijk niet echt een donkergroene partij maar een lichtgroene partij. Dat is ook niet raar want GroenLinks heeft veel minder dan andere groene partijen haar wortels in de milieubeweging.

Het is wetenschappelijk bewezen door het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren: de partij heeft geen bestaansrecht. Uit een analyse van stemmingen in de Tweede Kamer blijkt dat GroenLinks en de Partij voor de Dieren allebei even diervriendelijk zijn: een score van 9,4 voor GL en 9,5 voor de PvdD voor beiden. Het onderzoek is uitgevoerd door de N.G. Pierson-stichting het wetenschappelijk bureau van de Partij voor de Dieren en is door de partij trots gepresenteerd. De SP en D66 volgen met 8.7 en 8.4. Dan de PVV 5, de regeringspartijen PvdA (2.9) en CU (1.7: hoe zo respect voor de schepping?), en de SGP (1.7 van de man die zo lief de spinnen buiten zet) VVD (1.4). Onderaan staat het CDA.

De enige juist conclusie die je volgens mij uit deze dat kan trekken is dat de Partij voor de Dieren geen bestaansrecht heeft, als er een andere partij is (GroenLinks) die zo op je lijkt op je belangrijkste thema (dierenrechten): wat is je bestaansrecht dan? Kamervragen stellen? Dat kan je ook vanuit een andere partij doen. Het lijkt me evident dat de dierenpartij moet opgaan in een grotere groenlinkse partij die het opneemt voor dieren, volgende generaties en mensen!

Kijk aan de ambitie van sommigen van ons wordt een aflevering van een tv-programma gewijd (go Jesse!) anderen moeten het doen met 10 minuten op de lokale radio (laatste ongeveer op 5/6 van de aflevering).

Mijn muziek smaak is moeilijk te definieren ik hou van wat in de VS college rock wordt genoemd en in de VK Indy. Alternatieve muziek laten we zeggen. Een persoonlijke top 11 beste nummers (zonder volgorde). 

• K’s Choice – Shadowman – Almost Happy – Folk Rock – 2000 – Belgie – Enige band die ik meerdere keren live heb gezien en waarvan ik alle rarities, DVDs/CDs/onuitgebrachte nummers heb proberen te verzamelen. Mijn absolute jeugdliefde: dromerig, gevoelig, zacht. Shadowman is hun donkerste nummer, nummers als Believe zijn veel liever. Overigens ook hun wiki is van mijn hand.
• I am Kloot – Mermaids – I am Kloot – Indy – 2003 – Engeland – Voor het eerst gezien op Lowlands in 2002. Een erg Brits gitaarbandje met witty  teksten. Weten met opvallend weinig middelen opvallend veel te bereiken. Luister hier naar Cuckoo.
• Franz Ferdinand – Michael – Franz Ferdinand – Indy – 2005 – Engeland – Gezien op Lowlands 2005.Behoort tot de generatie van Indy rock waartoe ook the Arctic Monkeys, Snow Patrol and  toe behoren, die ik erg kan apprecieren. Veel grootster en meeslepender dan I am Kloot. Moet het ook hebben van de geladen tekst.
• dEUS –  Put the Freaks up Front – Ideal Crash
  – Rock – 1999 – Belgie – dEUS fascineert me. Ik heb Ideal Crash gekregen van m’n
  vader. Combineert de wonderlijke Vlaamse teksten met een hoog rock
  tempo. Luister hier naar Instant Street.
• Muse – Knights of Cydonia – Blackholes and Revelations – Symphonic Rock – 2006 – Engeland – Gezien op Lowlands 2002. Muziek voor tijdens de Derde Wereldoorlog: bombastisch, futuristisch en paranoide. Blaast je van je stoel.
• Placebo – Haemogloblin – Black Market Music
  – Punk – 2000 – Engeland/Luxemburg – Gezien: Lowlands 2002. Placebo’s muziek is decadent en de teksten zijn
  geladen. Placebo bouwt voort op de Punk/New Wave uit de jaren ’80 (m.n.
  The Cure). Het androgyne van de leadzanger Molko fascineert me. Muziek voor na de Apocalyps.
• The Offspring – Have You Ever – Americana – Punk – 1998 – Verenigde Staten – Eigenlijk hield ik niet van de andere, ruige, onderstroom in de punk, na een meer politiek gemotiveerde anarchistische punk periode (Anti-Flag, Propaghandi) kon ik ook the Offspring en Green Day  meer waarderen.
• Nightwish – Ghost Love Score – Once – Gothic – 2004 – Finland – Gezien op Lowlands 2005. Gothic rock is een donkere jeugdzonde (luister ook nog naar Tristania). Even decadent als Placebo en even bombastisch als Muse.
• Red Hot Chili Peppers – Stadium Arcadium – Stadium Arcadium – Funk Rock – 2006 – Verenigde Staten Beter dan Under the Bridge en Californication als je het mij vraagt. Ik heb lang moeten twijfelen bij deze omdat Incubus (zelfde genre) bijna even geniaal is.
• Sigur Ros – Hlemmur 1 – Hlemmur – Post-rock – 2002 – IJsland – Onstijgt muziek, meer een soort sfeer in  subtiele variaties geluid vastgelegd. Lijkt op minimalistische schilderkunst. Hlemmur (luister hier naar Glosoli en kijk naar de clip!) verschilt van andere CDs door het monotone karakter, dat een meditatieve mindset over brengt.
• Hooverphonic – Renaissance Affair – Blue Wonder Power Milk – Pop – 1998 – Belgie – Gezien op Lowlands 2002. Behoort, samen met K’s Choice en dEUS tot mijn Belgische fascinatie: wonderlijke teksten met wonderlijke muziek.

Ik volg al een paar maanden het vak "filosofie van de mensenrechten" voor mijn wijsbegeerte master. Bij het laatste college had ik een fel debat over waarom terrorisme onrechtvaardig is.

Voor mij is het centrale probleem hierbij is de definitie van terrorisme. Igor Primoratz definieert het als volgt: "the deliberate use of violence, or the threat of its use against innocent people with the aim of intimidating some other people into a course of action they otherwise would not take. Bij terrorisme zijn er dus drie groepen: de dader(s), de slachtoffer(s) en diegenen tegen wie het eigenlijk gericht is. Terrorisme is dus een machtsmiddel met een bepaald doel: maar het staat vrij welk doel dat is.

Ik denk dat er volgens deze definitie niemand zichzelf als terrorist zal beschouwen. Geen enkele terrorist zal zeggen dat diegenen tegen wie hij geweld gebruikt onschuldig zijn. Als je kijkt naar bin Laden of Ulrike Meinhoff  diegenen die zij raken beschouwen zij als (mede-)schuldig aan of de handelingen van Amerikaanse overheid, de westerse decadentie, het kapitalisme of het systeem in het algemeen. Ik denk dat onder deze definitie terrorisme dus feitelijk niet voorkomt. Geweld tegen andere mensen wordt bijna altijd gerechtvaardigd door schuld: zelfs de Nazis vermoordden de Joden omdat zij hen schuldig achtten aan wereldwijd complot.

Misschien is het dan aan mij, als politiek filosoof, om te bepalen wie er een terrorist is of niet en dus wie er onschuldig zijn of niet. De schuld zou dan het geweld rechtvaardigen: je mag schuldigen wel opblazen schijnbaar.
Ik denk dat je er niet omheen kunt dat in een democratisch stelsel zoals het onze wij mede-verantwoordelijk zijn voor de beslissingen die onze overheid voor ons neemt. Alleen als je je daartegen (al dan niet met terroristische middelen) niet hebt verzet, ben je er verantwoordelijk daarvoor. Ik voel mij (voor een deel) verantwoordelijk voor de Coalitie inval in Afghanistan en Irak. Ik was er tegen, ik heb mijn geluid in demonstraties laten horen, maar ik heb mij uiteindelijk moeten schikken in de beslissing van de Nederlandse Tweede Kamer en als zodanig ben ik verantwoordelijk. Daarom vind ik het standpunt "troepen terug" ook zo gratuit, zeker voor GroenLinksers: de fractie was toen voor de inval in Afghanistan, Nederland is uiteindelijk gegaan en dus moeten we verantwoordelijkheid nemen voor onze daden en vrede en veiligheid proberen te brengen in Afghanistan.
Als zodanig waren dus ook de Britten en de Spanjaarden verantwoordelijk voor de handelingen van hun overheden in Irak en Afghanistan. Het is dus triviaal: de daden die tegen ze begaan zijn, zijn geen terrorisme, volgens de definitie. Primoratz zou stellen dat ik zo het begrip schuldig uitrek. Echter democratie en sociaal contract-denken heeft alleen maar zin als je stelt dat  burgers in een democratie zich mede-verantwoordelijk zijn voor de beslissingen van hun overheid. Alleen in een echte klassieke dictatuur heb je de luxe om je niet verantwoordelijk te zijn voor beslissingen van de overheid en zelfs dan zou je je kunnen verzetten tegen de dictatuur.

De belangrijkere vraag is: is geweld dan gerechtvaardigd tegen schuldigen/verantwoordelijken? Ik zou stellen: nee, want geweld is nooit gerechtvaardigd, behalve als je je daar vrijwillig aan onderwerpt. Voor mij is, zonder twijfel, de aard van onrechtvaardigheid onvrijwilligheid. Omdat ik het burgerschap van de Staat de Nederlanden accepteer mag deze geweld tegen mij gebruiken, zolang dat op basis van democratisch tot stand gekomen wetten gebeurd (mijn eigen voorwaarde). Dus accepteer ik dat als ik iemand vermoord de overheid mij mag vervolgen en mijn vrijheid beperken. Ik denk niet dat er meer nodig is om te bewijzen dat terrorisme onrechtvaardig is: de slachtoffers van terrorisme hebben nooit geaccepteerd dat de daders van dat terrorisme geweld tegen ze gebruikten: of ze nou verantwoordelijk waren of niet.

Vandaag was de Deense Folketingvalg.  De verkiezingen van het Deense parlement. Omdat Denenmarken in veel opzichten op Nederland lijkt is het interessant om naar de uitslag te kijken:

De liberalen, een soort VVD-Rutte, geleid door premier Rasmussen bleven de grootste partij met 46 zetels (-6) net meer dan de Sociaal-Democraten, een soort PvdA (45; -1). De xenofobe Deense Volkspartij, het Vlaams Belang van Denenmarken, die de minderheidsregering van Rasmussen steunt vanuit won een zetel (25). Opvallende winnaar was de Socialistische Volkspartij. Deze sociale, tolerante en groene partij verdubbelt  23 zetels. De partij is bezig met een hervorming van een meer op de SP lijkende koers naar een meer op GroenLinks-lijkende koers. De winst van hun progressieve en sociale geluid is een mooi vooruitzicht. De conservatieven,  die wel wat hebben van het CDA, bleven gelijk op 18 zetels. De sociaal-liberalen, een soort D66, verloren zwaar van 17 naar 9. De Nieuwe Alliantie partij opgericht door een sociaal-liberale dissident, Khader Nasser, won 5 zetels, veel minder dan verwacht. De partij was opgericht om macht bij de Deense Volkspartij weg te halen, door het politieke centrum te versterken. De partij is sociaal-liberaal en sociaal-conservatief, en wil een open en tolerant Denenmarken. Ten slotte de Rood-Groene Alliantie deze fusiepartij van kleine linkse partijtjes heeft twee van haar zes zetels verloren en dook bijna onder kiesdrempel van 2%. Reden: de uitgesproken Moslima Abdol-Hamid stond met hoofddoek en steun van enkele imams op hun lijst op onverkiesbare plaats.

Al met al is integratie en tolerantie een steeds sterkere conflict dimensie in Denenmarken aan het worden: De uitgesproken xenofobe Deense Volkspartij blijft het goed doen. Daar staat tegenover dat tolerante partijen als de Nieuwe Alliantie en de Socialistische Volkspartij juist ook zetels winnen. Voor de Denen is er echter ook een grens aan hun tolerantie: de uitgesproken Moslima Abdol-Hamid was kansloos.

Als Denenmarken een spiegel voor Nederland is, is het beeld (deels) hoopvol: juist ook de zachte krachten zullen kunnen profiteren van een polarisatie van integratie en tolerantie thema.